De crisis waart nu ook door het pandhuis

Een medewerkster van het Haagse Pandhuis toont een sieraad dat geveild wordt. (FOTO JÿRGEN CARIS, TROUW)

De economische crisis bezorgt meer mensen geldproblemen, merkt het Haagse Pandhuis.

Een veiling in het Haagse Pandhuis begint met zilver, dan diamant, en eindigt met goud. Op de eerste rij zitten de handelaren met rekenmachine in de hand. Daarachter de liefhebbers die azen op dat ene sieraad.

Een armband met 14 karaats goud wordt deze ochtend afgehamerd op 220 euro, ruim het dubbele van de vraagprijs. Twee handelaren strijden om een diamanten ring en drijven de prijs uiteindelijk op tot 1460 euro.

Eén keer per maand houdt de gemeentelijke kredietbank, waar het pandhuis onder valt, een openbare veiling. De honderden sieraden die er onder de hamer gaan zijn ooit door mensen in geldnood beleend, maar nooit meer teruggekocht.

Er gaan vaak treurige verhalen achter schuil, weet Jan van der Hulst, hoofd van de kredietbank. „Het betekent dat mensen het financieel gewoon niet redden.” Het pandhuis helpt burgers in acute nood, vertelt hij. „Je hebt nu geld nodig want je kat is ziek. Je levert bij ons je oorbellen in en vangt er honderd euro voor.”

Het sieraad kan later worden teruggekocht voor het beleende bedrag plus 1,3 procent rente per maand. 5 procent van de objecten wordt niet binnen een half jaar opgehaald en belandt op de veiling.

Het is de afgelopen maanden drukker geworden in het pandhuis. De financiële crisis is er voelbaar. In 2008 vonden er gemiddeld 200 beleningen per dag plaats, nu 250. Tot vorige maand waren in het pandhuis alleen sieraden en voorwerpen met goud, zilver en diamant welkom. Wie iets anders wilde verpanden, was aangewezen op een commercieel pandhuis. Wethouder Henk Kool (PvdA, sociale zaken) vertelt dat het gemeentelijke pandhuis vanaf nu ook duurzame goederen, zoals camera’s en laptops, accepteert.

Kool wil de commerciële concurrent ’de wind uit de zeilen nemen’. Daar bedraagt de rente op beleende goederen meestal 20 procent per maand. Zo’n woekerrente is wettelijk toegestaan. De Pandhuiswet schrijft alleen een rentebeperking voor op artikelen goedkoper dan 11,34 euro. Die wet stamt uit 1910. Het bedrag is toen bepaald op 25 gulden en nooit meer naar boven bijgesteld, ondanks jarenlange onvrede vanuit de Tweede Kamer.

Commerciële pandhuizen drukken mensen alleen maar dieper in de armoede, stelt Kool. Zij brengen beleende goederen binnen twee maanden op de veiling. De tijd om je spullen terug te kopen is voor velen te kort. „Het vervelende is dat zij mensen over de vloer krijgen die wij als gemeente willen helpen.”

Hij noemt het voorbeeld van een Hagenaar met grote geldzorgen die artikelen op krediet kocht bij Wehkamp om vervolgens in te leveren bij een commercieel pandhuis. „Dat is heel schrijnend. Zo iemand verdrinkt uiteindelijk in de schulden.”

Het gemeentelijke pandhuis is voor de wethouder een ’vindplaats van armoede’. De taxateurs die de ingebrachte goederen beoordelen, informeren ook naar de financiële situatie van de klant. Heeft iemand veel schulden? Juridische problemen? Kool: „Wij kunnen iemand dan verder helpen.”

Niet iedereen is blij met het Haagse Pandhuis. De commerciëlen spreken over oneerlijke concurrentie. De VVD in Den Haag is het daar mee eens. De partij vindt dat „gemeenschapsgeld niet besteed moet worden om bedrijven op de vrije markt te beconcurreren”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden