De Correspondent brengt geen nieuws dat morgen al vergeten is

Rob Wijnberg, oprichter van De Correspondent: 'We hadden een journalistiek wereldrecord te pakken.' Beeld Bas Losekoot

De Correspondent bestaat vijf jaar. De geschiedenis van dit journalistieke platform is een succesverhaal. Hoog tijd voor een Engelstalige variant, vindt oprichter Rob Wijnberg. 

Het dagelijkse medicijn tegen de waan van de dag’, daartoe moest De Correspondent uitgroeien. Een onafhankelijke en advertentievrije journalistieke website, gemaakt door bekende koppen met scherpe pennen. “Waarop we niet achter elk hype’je of nieuwsfeitje aanlopen”, legde oprichter Rob Wijnberg uit, toen hij zijn droom bekendmaakte bij ‘De Wereld Draait Door’. “Maar waar je met interessante en slimme journalisten de wereld verkent.”

Inmiddels is het vijf jaar geleden dat De Correspondent de lucht in ging. Wie nu naar het platform surft, stuit op een gelikte website met lange achtergrondverhalen van onder meer Rutger Bregman, Maite Vermeulen en sinds kort ook Joris Luyendijk.

Voor zeventig euro per jaar kunnen leden op De Correspondent lange essays lezen over hoe de mens de baas op aarde werd. Of over wat autorijden eigenlijk kost in euro’s en tijd. Ze kunnen er kijken naar een korte documentaire over het leven van een sluipschutter in de strijd tegen IS en luisteren naar een podcast waarin wordt uitgelegd dat het belang van onderwijs wordt overschat.

Ook is het nieuwste boek van De Correspondent alvast te reserveren op de website. Filosoof en journalist Wijnberg (36) tikte mee aan ‘Dit was het nieuws niet’, een bundel van verhalen die aanstaande dinsdag uitkomt om het jubileum van het journalistieke platform te vieren.

Maar de taart op de redactie in Amsterdam zal hij moeten missen. Sinds juni woont Wijnberg namelijk in New York. Met mede-oprichter Ernst-Jan Pfauth hoopt hij het benodigde geld op te ­halen voor een wereldwijde ledenwervingscampagne die de basis moet leggen voor een Engelstalige variant van De Correspondent.

“Wanneer de actie van start gaat, weten we nog niet”, legt hij uit in een videogesprek. “Grofweg binnen een jaar.” Wijnberg en Pfauth zijn nu op zoek naar ‘ambassadeurs’: Amerikanen die hen moeten helpen om lezers aan zich te binden. Want net als indertijd met De Correspondent willen de twee eerst voldoende betalende leden vinden, alvorens ze The Correspondent optuigen.

Jimmy Wales, de oprichter van Wikipedia, heeft zich al bij The Correspondent aangesloten, net als hoogleraar journalistiek Jay Rosen van New York University. “Dat soort prominente ­figuren hebben we nodig, omdat Ernst-Jan noch ikzelf bekendheid geniet hier. Dat was tijdens de start in Nederland anders.” Wijnberg was voor hij bij De Correspondent begon hoofdredacteur van NRC Next, Pfauth werkte als hoofd digitaal bij NRC Handelsblad. “Dat ik hier niet zomaar kan aanschuiven in een programma als De Wereld Draait Door is een nadeel.”

Serieus bedrijf

De geschiedenis van De Correspondent is een succesverhaal. Van een kleine start-up met zeven vaste auteurs is de journalistieke organisatie uitgedijd tot een serieus bedrijf met 51 werknemers op de loonlijst, onder wie 21 fulltimejournalisten. De redactie barstte tot drie keer toe uit het pand waar ze huisde, onlangs pakte zij opnieuw ­dozen uit in Amsterdam.

Ook de schare abonnees – of ‘leden’ zoals De Correspondent zijn lezers noemt – groeit. Om het platform uit de grond te stampen hadden oprichters Wijnberg en Pfauth 15.000 mensen ­nodig. “Binnen acht dagen lukte dat, we hadden een journalistiek wereldrecord te pakken. Dat vinden ze hier wel mooi.” Nu betalen vier keer zo veel leden om onbeperkt toegang te krijgen tot de website.

Winst maakt De Correspondent nog niet. “En dat gegeven framen de media altijd heel grappig”, aldus Wijnberg. “Ze schrijven dat het slecht met ons gaat. Maar Amazon heeft ook nog nooit winst gemaakt en het gaat nou niet ­bepaald beroerd met dat bedrijf. Wat binnenkomt, stoppen wij steeds terug in ons bedrijf, we investeren in de toekomst.”

Negatieve commentaren kwamen er de afgelopen vijf jaar ook over de samenstelling van zijn bedrijf. De Correspondent zou bestaan uit een homogeen clubje journalisten met elitaire verhalen. Wijnberg, die zich de kritiek ­aantrok, probeert de diversiteit van ­zowel zijn redactie als de verhalen en het ledenbestand van De Correspondent nu te vergroten. ‘Inclusiviteit’ is zelfs officieel toegevoegd aan de pijlers van het platform.

‘Het dagelijkse medicijn tegen de waan van de dag’ prijkt nog altijd boven aan die lijst van speerpunten van De Correspondent. Is de leus niet wat ­ambitieus gebleken? Helemaal niet, stelt Wijnberg. “Heel veel nieuws kun je veilig negeren. Dat die en die over een bananenschil is uitgegleden, is ­iedereen morgen weer vergeten. Wij streven ernaar klimaatverandering uit te leggen, in plaats van te komen met het weerbericht.”

Dilemma

Waar De Correspondent wel mee worstelde, in het begin, waren de momenten waarop er iets gebeurde dat zó dominant was dat het platform het niet kon negeren. De terroristische aanslagen in Brussel bijvoorbeeld vormden een probleem voor het medium.

“Iedereen praatte erover, er waren extra journaals, de kranten gingen op zwart. Het zou denigrerend zijn als wij zouden zeggen: dat is de waan van de dag, jongens. Dat hebben we opgelost door ons dilemma uit te leggen aan de leden. In een e-mail, met verwijzingen naar andere media die de tragedie volgens ons goed versloegen. Om vervolgens later met een stuk te komen waarin we bijvoorbeeld onderzochten of het klopt dat terrorisme in de wereld toeneemt.”

Schatkist van expertise

Wat De Correspondent ook heeft moeten leren: hoe te putten uit de kennis van lezers? “Van een heleboel zaken in de wereld weten onze leden meer dan wij”, legt Wijnberg uit. “Die schatkist van expertise willen wij benutten, door onophoudelijk te praten met onze leden.”

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, erkent Wijnberg. “Het kost tijd, geld en energie. Allereerst moesten we onze correspondenten zover krijgen dat ze het constant betrekken van lezers als leuk werk gingen zien, niet als iets voor erbij. Dat journalistiek niet langer alleen zenden is, maar ook luisteren.”

Het kostte nog wel wat moeite om de lezers er ook echt bij te betrekken. “Simpelweg een commentaarsectie openen op internet is niet genoeg. De mensen die reacties achterlaten onder artikelen, dat zijn meestal niet de meest constructieve figuren. Bij ons moet iedereen zijn hele naam invullen en we belonen mensen die goede, inhoudelijke bijdragen of kritiek leveren. We laten constant zien dat we iets met de aangeleverde informatie doen.”

Om de band tussen journalist en lezer extra te versterken, is De Correspondent nieuwsbrieven gaan versturen waarin de makers het journalistieke proces toelichten. Ze leggen uit waar ze hun bronnen hebben gevonden en hoe ze tot veronderstellingen en conclusies zijn gekomen. Geen mens is objectief, zegt Wijnberg, dus je kunt maar beter laten zien vanuit welke morele overtuigingen een artikel wordt gemaakt.

“In die e-mails staan bovendien ­vragen en oproepen aan onze leden. ‘Ik zoek vijftig leraren die dit ook hebben meegemaakt’, bijvoorbeeld, of ‘Wie heeft informatie over dat ziekenhuis?’. Zo zijn een heleboel verhalen tot stand gekomen, zoals de serie over hoe Shell met klimaatverandering omgaat.”

De strategie blijkt te werken: waar in 2014 gemiddeld 40 mensen reageerden op een artikel, ligt het gemiddelde nu op 75 reacties. “Maar we zijn er nog lang niet. Over nog eens vijf jaar is De Correspondent nog meer dan nu een forum waar mensen met verstand van zaken over de wereld hun kennis, ervaring en expertise delen. En spreken we meerdere talen.”

Lees ook:

Constructieve journalistiek: mag het wat opbouwender?

Het kan in de media een stuk positiever, stelt Cathrine Gyldensted. Sinds januari geeft ze studenten in Zwolle les in 'constructieve journalistiek'. En ze is niet de enige die erin gelooft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden