De conclusie: het wordt nooit meer zoals voor 2008

Om dynamiek op de markt terug te krijgen, moet er volgens Rabo-economen vooral andere wooncultuur komen

Steeds zijn er weer die 'proefballonnetjes' over de woningmarkt. Eerst kwam het rapport van de commissie-Verhoeven, vervolgens van de commissie-Dijkhuizen, dan weer van de commissie-Wijffels en ook de Rabobank doet een duit in het zakje met een eigen visie. Gek wordt makelaarsvoorzitter Ger Hukker ervan, zo zei hij gisteren. Al die ideeën voeden de onrust. En dat is wel het laatste waar de huizenmarkt en dus de makelaars op zitten te wachten.

Tot op zekere hoogte heeft Hukker gelijk. De economische recessie in Nederland hangt voor een aanzienlijk deel samen met de stagnatie op de woningmarkt. Zolang potentiële huizenkopers denken dat er nog van alles gaat veranderen, zullen ze eerder geneigd zijn te wachten.

Wat betreft de huizenmarkt gaat de strijd meer over de korte en de lange termijn. Terecht stelt de NVM vast dat de uitlatingen van die verschillende commissies en de Rabobank misschien mooi zijn voor de lange termijn, maar op korte termijn geen effect hebben of zelfs negatief uitpakken. De suggestie van Hukker om het er dan maar helemaal niet over te hebben, is nogal onzinnig.

Om te beginnen is het natuurlijk aan niemand om te verbieden de huizenmarkt te analyseren. Belangrijker is dat er, anders dan Hukker denkt, wel degelijk behoefte is aan een vergezicht op de woningmarkt. De overeenkomst tussen al die commissies en rapporten is namelijk: de huizenmarkt van weleer komt nooit meer terug. De overvloedige kredietverlening, de hypotheken hoger dan de huiswaarde, de absurde prijsstijgingen, het is geschiedenis en dat is maar goed ook.

De Nederlander zal, net als de Belg en de Duitser, voortaan eerst een aantal jaren moeten sparen voordat hij een huis kan kopen. En de hypotheekrente-aftrek, met een belastingvoordeel voor huiseigenaren van 14 miljard euro over 2012 uniek hoog in de wereld, wordt door het kabinet-Rutte II heel langzaam, maar zeker omlaag gebracht. Iedereen kan ook op zijn klompen aanvoelen dat dit nog te weinig is om de schatkist op termijn gevuld te houden. Er zullen dus nieuwe maatregelen moeten volgen om de rente-aftrek in te dammen.

De vastgelopen woningmarkt inspireerde de Rabobank, grootste hypotheekverstrekker in Nederland, onlangs tot het schetsen van zo'n vergezicht. De denkfout die steeds gemaakt wordt, stellen de Rabo-economen Hans Stegeman en Danijela Piljic, is dat iedereen hoopt dat de 'normale' situatie op de woningmarkt, van voor 2008, weer terugkeert. Dat gaat echter niet gebeuren.

De financiering van een koophuis is veranderd en wordt nog strakker. Om weer echte dynamiek op de markt terug te krijgen, zal er een heel andere wooncultuur moeten komen, is hun analyse. De gehele woningmarkt, inclusief de huurmarkt, heeft behoefte aan een reëlere keuze tussen huren en kopen. Nu worden starters veel te vroeg de koopmarkt opgejaagd door gebrek aan goede, betaalbare huurhuizen in de vrije sector. Het gevolg: hoge schulden en een keuze voor vermogensvorming waar iemand misschien nog helemaal niet aan toe is.

Bovendien vragen andere maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de vergrijzing, meer eenpersoonshuishoudens, de toename van het aantal zzp'ers en de roep om de waarde van het eigen huis in te zetten voor zorg, om een fundamenteel andere woningmarkt. Het is niet de vraag óf dat gaat gebeuren, is de overtuiging van de economen, maar hoe snel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden