De computer neemt het over, willen we dat?

Beeld Maria Birsak

Als het aan minister Schultz ligt, rijdt iedereen over twintig jaar in een zelfrijdende auto. Maar is dat wel zo'n goede ontwikkeling, vraagt de Amerikaanse auteur Nicholas Carr zich af. 'De mens verliest in een rap tempo vaardigheden.'

Schrijver Nicholas Carr leerde zoals de meeste Amerikanen rijden in een automaat. Toen hij vervolgens alleen de beschikking had over een schakelbak, begon wat hij noemt 'een van de gênantste momenten' uit zijn jeugd. Hortend en stotend reed de toen 16-jarige Carr door de stad. Geen idee hoe hij de auto moest bedienen.

De anekdote komt uit 'De glazen kooi. Wat automatisering met ons doet', het nieuwste boek van de Amerikaanse auteur die naam maakte met zijn eerdere publicatie over hoe Google ons dom maakt. Het punt dat Carr wil maken: de mens verliest door technologische ontwikkelingen in rap tempo vaardigheden.

Verborgen kosten
Of het nou gaat om auto's met computeraansturing, de automatische piloot in een vliegtuig, robots in de operatiekamer of allerlei apps die ons helpen bij het koken, sporten of het vinden van een partner: het neemt de mens taken uit handen, waardoor die tijd heeft voor andere dingen. En alhoewel ons leven er een stuk comfortabeler en efficiënter door lijkt te worden, waarschuwt Carr in zijn boek voor de 'verborgen kosten'. Die betalen we zonder dat we het door hebben - we zitten gevangen in de glazen kooi van de techniek.

Neem de auto. Hoewel de gemiddelde Nederlandse automobilist wel weet hoe hij een handgeschakelde wagen moet bedienen, gaat ook hier steeds meer automatisch. Van cruisecontrol tot automatisch inparkeren. Of in nieuwere modellen: een systeem dat signaleert dat een bestuurder niet oplet, aan de hand van stuurbewegingen en de plek op de weg.

En we zullen in de toekomst in de auto alleen nog maar meer controle afgeven. Als het aan minister Melanie Schultz van Haegen (infrastructuur) ligt, zijn alle auto's op de Nederlandse wegen over twintig jaar zelfrijdend. Dat niet alleen, Schultz ziet voor Nederland een voortrekkersrol weggelegd in de ontwikkeling van die automatische wagens. Regels die grootschalige testen daarmee in de weg staan, wil zij daarom begin komend jaar aanpassen.

Problemen oplossen
De ambitie van de minister om als Nederland het voortouw te nemen in de ontwikkeling van de techniek, komt voort uit het idee dat zelfrijdende auto's een hoop problemen oplossen. Fileleed bijvoorbeeld. Volgens het Dutch Automated Vehicle Initiative (Davi)is een vermindering van 50 procent realistisch.

Nog een voordeel: het zou de meeste ongelukken kunnen voorkomen. Het Davi spreekt in het document 'Naar een veilige en efficiënte manier van rijden via automatisering' zelfs over het mogelijk tegengaan van alle ongelukken. De geavanceerde techniek is in staat om gevaren sneller en beter te detecteren dan een mens. Bovendien is software niet moe na een dag werken en wordt het niet afgeleid door een bericht op de telefoon. Intussen krijgt de mens juist door die zelfrijdende auto de kans om andere dingen te doen tijdens het rijden. Een vergadering voorbereiden bijvoorbeeld, of de krant lezen. En ja: je Facebook-account checken. Maar willen we de controle afgeven aan een machine en zo onze rijvaardigheid kwijtraken?

Trouw-abonnees lezen vandaag in de krant het volledige artikel over de visie van Nicholas Carr op de geautomatiseerde maatschappij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden