De comeback van Hermans, Brinkman en Van Boxtel

Met lijsttrekkers als Loek Hermans (VVD), Elco Brinkman (CDA) en Roger van Boxtel (D66) krijgt de Eerste Kamer politici die ooit een prominente rol speelden. Ze werden op hun hoogtepunt genoemd als serieuze kandidaten om hun partij te leiden, maar daar kwam het om allerlei redenen niet van.

De gelijktijdige comeback van deze drie oude rotten is bijzonder. Van de lijsttrekkers die zich in 2007 aandienden voor de senaat genoot niemand grote bekendheid. De Limburgers kenden wel hun gouverneur Jos Werner, destijds de CDA-lijsttrekker, maar Uri Rosenthal voor de VVD? Daar hadden toen niet veel mensen van gehoord. En wie kent nog de lijsttrekkers van CDA en VVD in 2003, respectievelijk Yvonne Timmermans-Buck en Nicolien van den Broek? De enige grotere namen van 2003 waren de inmiddels overleden Tilburgse burgemeester Johan Stekelenburg en Bob Smalhout, de Amsterdamse hoogleraar en publicist, die lijsttrekker werd voor de Lijst Pim Fortuyn. Toen hij ontdekte dat hij zijn column in De Telegraaf moest opgeven, trok hij zich nog voor de verkiezingen terug. De professor werd vorig jaar aangehouden op verdenking van verboden wapenbezit.

Hermans, Brinkman en Van Boxtel zijn niet lijsttrekker geworden omdat ze de harten van de kiezer sneller doen kloppen. Zoals bij walrussen ervaring en levenswijsheid kunnen worden afgelezen aan het aantal littekens op de huid, kan van deze drie worden gezegd dat ze overladen met krassen en deuken in de groene bankjes van de senaat zullen plaatsnemen. Ze hebben het zoet van de overwinning geproefd en kennen het bitter van de nederlaag.

Lijststrekker Elco Brinkman kende een stormachtige carrière in het CDA. Hij was al op 34-jarige leeftijd minister en later fractievoorzitter. Als lijsttrekker liep hij tegen een toen nog voor het CDA historische verkiezingsnederlaag aan (min twintig zetels) en de partij trok vervolgens acht jaar door de barre woestijn van de oppositie. Brinkman vertrok via de zijdeur, maar zat niet bij de pakken neer. Als voorzitter van het Verbond van Aannemers groeide hij in de afgelopen jaren uit tot één van de invloedrijkste bestuurders van Nederland. Waar Brinkman toen om bekend stond en wat nog steeds niet is verdwenen: zijn laserogen en staccato-stemgeluid.

Loek Hermans is alles wel een keer geweest. Invloedrijk VVD-Kamerlid, burgemeester van Zwolle, commissaris van de koningin in Friesland, minister van onderwijs en voorzitter van MKB-Nederland.

In 1986 wilde hij fractievoorzitter worden, maar verloor hij de race van Joris Voorhoeve. Als minister was hij verantwoordelijk toen de hbo-fraude uitbrak: hogescholen ontvingen 96 miljoen euro ten onrechte subsidie.

Net als Hermans verliet Roger van Boxtel in 2002 teleurgesteld de Kamer. De overwinning van de LPF zag hij als afkeuring van zijn beleid als minister van grote steden en integratie. Hij vormde met Thom de Graaf het duo waarvan de D66-achterban grote verwachtingen had. In 1997 verloor hij de strijd om het leiderschap van De Graaf. Hij vertrok naar zorgverzekeraar Menzis.

Brinkman, Hermans en Van Boxtel moeten in staat worden geacht door de porseleinkast van de Eerste Kamer te manoeuvreren. Dat is nodig vanwege de minderheidscoalitie. Die zal de oppositie daar ook nodig hebben. De vraag is of ook PvdA-lijsttrekker Marleen Barth de balanceerkunst meester is. Ze kan qua ervaring niet tippen aan de komende ’grote drie’ van de senaat.

Of ze het ’echt’ kan, moet blijken. In Noord-Holland slaagde ze erin, ondanks een klinkende overwinning, iedereen tegen zich in het harnas te jagen. Ze verliet voortijdig de Noord-Hollandse politiek om voorzitter van de CNV-onderwijsbond te worden. Ze is nu voorzitter van GGZ Nederland.

Het CDA loopt, als we de peilingen mogen geloven, tegen (weer) een historische nederlaag aan, in de provincies en daarmee in de Senaat. Daarmee dreigt voor Brinkman de geschiedenis van 1994 zich te herhalen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden