De cirkel is rond nu pianist Ruud Bos weer met de liedjes van Guus Vleugel op pad gaat.

Zijn naam en gezicht zijn niet zo bekend als zijn composities. Ruud Bos is ronduit beroemd om zijn muziek. Een kleine greep: Willeke Alberti's 'Telkens weer', de liedjes uit de 'Fabeltjeskrant' - 'Hallo, meneer de Uil, waar brengt u ons naar toe?'- en natuurlijk de tune van de serie 'De Fabriek', onlangs nog herhaald door de Tros.

,,'Telkens weer' is een kraker, maar op de tune van 'De Fabriek' word ik het meest aangesproken. Het is grappig dat mensen zo veel jaar na dato nog steeds uitbarsten in: tadaaa, tada, tada. Ik ben toevallig componist, maar -en dat geldt denk ik voor alle kunstenaars- als je achteraf geconfronteerd wordt met iets van jezelf, iets wat mensen herkennen en zich herinneren, dan is dat toch fantastisch? Een mooi compliment en het geeft een goed gevoel.''

Bos is op dit moment bezig aan de tournee van 'Dobbe, Dobbe, Dobbe', een muzikaal theaterprogramma waarin de teksten en liedjes van wijlen Guus Vleugel centraal staan. Die dankt zijn bekendheid voornamelijk aan de tijd dat hij hofleverancier was van het fameuze Lurelei cabaret van Eric Herfst en Jasperina de Jong. De telkens terugkerende thema's, die nu ook het uitgangspunt vormen van de hommage, waren seks, religie en het koningshuis. ,,Voor mij is de cirkel rond. Dat is een gek gevoel. In de jaren '64 en '65 heb ik aan de piano gezeten bij Lurelei. Toen speelde ik 'God is niet dood' met Gerard Cox, nu begeleid ik Rob van de Meeberg. Of 'De computer', toen gezongen door Jasperina de Jong en Marjan Berk, nu door Miranda van Kralingen en Marjolein Touw. De tekst, de uitvoering en de muziek waren ooit een succes en nu weer. Het grote verschil is dat het vroeger echt iets nieuws was. De actualiteit en de manier waarop Guus Vleugel provoceerde, de dingen aan de kaak stelde en verwoordde. Daar kijken we nu niet meer van op. Er worden veel ergere dingen geroepen. 'Arme Ouwe' is goedbeschouwd een heel lief liedje. Vleugel vergeleek koningin Juliana met zijn moeder, die dezelfde, bij hem vertedering oproepende gebaren en manieren had. Maar het feit dat er over de koningin werd gezongen als iemand die altijd de foute kleren droeg en eigenlijk een beetje zielig op haar troon zat, hakte er enorm in. Er zitten stukken in deze show die nog steeds actueel zijn. Het nummer 'Je laat ze echt niet in de steek', over de verplichting die je als kind voelt om je ouders in het bejaardentehuis op te zoeken en het schuldgevoel en de pijn die dat met zich meebrengt, is tijdloos.

,,Het meest opvallende aan de teksten van Vleugel zijn de lange zinnen en de grote hoeveelheid aan coupletten. Ik vond het soms moeilijk om al die lappen tekst adequaat op muziek te zetten. Vleugel was in die jaren een huisvriend van Marjan Berk, met wie ik toen getrouwd was, en mij. Marjan en Guus deelden een passie voor literatuur, ze hielden elkaar ontzettend scherp op dat gebied. Hij kwam vaak gezellig eten en ging met ons op vakantie. Daarnaast kwam hij met teksten aan, waar ik dan muziek op maakte. Als het af was, ging Guus naast me aan de piano zitten. Ik speelde wat ik bedacht had voor en dan zei hij: 'Ja, dat is leuk, maar dat en dat vind ik een beetje makkelijk, kun je daar wat anders maken?' Of: 'Ik vind het hele liedje toch te simpel, kun je er niet wat geraffineerders van maken?' Hij was streng ja, en kritisch, maar dat is ook goed. Vooral als het hout snijdt wat hij zei. Als je een grote productie hebt, slaat de gemakzucht wel eens toe. Maar ik heb hem ook wel eens een komma-neuker genoemd. Uiteindelijk hebben we ruzie gekregen. We maakten samen de musical 'Mimi Crimi' met Karin Bloemen, Hans van der Woude en Luc Lutz. Dat project is mislukt. Ik kreeg de zwartepiet toegespeeld, het lag aan de muziek. Dat heb ik Vleugel toch wel kwalijk genomen. Het is ook niet meer goed gekomen.''

In de voorstelling heeft Ruud Bos de muzikale leiding. Hij maakte ook nieuwe arrangementen voor de liedjes. ,,Er was weinig uitgeschreven muziek van de nummers die we spelen in 'Dobbe...'. Ik heb een paar arrangementen van Joop Stokkermans gekregen, wat hij nog in zijn archief had zitten en verder is het naar cd'tjes luisteren en naar opnames en het tot je laten komen. Dan denk je: ja, weer zo'n huppelmelodietje, nou wil ik wel eens wat anders. Dus wat kan ik er mee doen? Nou, maak ik er bijvoorbeeld een samba van. Of een liedje dat oorspronkelijk een jazzy ritme had, geef ik een popritme.''

Ruud Bos zit dit jaar vijftig jaar in het vak. Zijn carrière als begeleider begon bij het Leidseplein-cabaret van Jaap van de Merwe in 1959, 'Alle gekken kijken' heette dat programma. Maar in 1955 was hij al op de radio te horen bij de Avro-jongerentak 'Minjon'. ,,Daar heb ik het vak geleerd. Elke week een nieuw lied. Meteen onder druk werken: morgen moet het klaar. En dan thuis een arrangementje schrijven. Snel met mensen iets instuderen. Het was een fantastische uitlaatklep en een goede plek om ervaring en routine op te doen. Ik was niet eens beroeps, ik studeerde toen nog aan het conservatorium.'' Nu is Bos 69 jaar en nog lang niet moe: ,,Nee, ik ga niet met pensioen! Ik vind het nog veel te leuk. En ik heb muzikaal gezien nog steeds iets te zeggen, pretendeer ik. Bovendien is het heerlijk om piano te spelen, ik zit iedere avond weer het wiel uit te vinden.'' Op geheimzinnige toon vervolgt hij: ,,Ik speel namelijk nooit hezelfde, maar dat weet verder niemand. Begeleiden is een apart vak. Niet zozeer de solist alleen maar volgen, maar samen iets proberen te bereiken. Iets waarbij tekst en muziek samenvallen. Je moet je plaats kennen en niet haantje-de-voorste willen zijn. En in de gaten houden dat het in eerste instantie om de tekst draait: het verhaaltje moet overkomen. Net zoals een schilder een opzetje maakt op zijn doek en het daarna gaat inkleuren, moet je als begeleider de tekst muzikaal inkleuren. Dat kan niet bij iedereen, nee. Omdat het een samenspel is. Het mooiste is als er een symbiose plaatsvindt, als er een totaal ontstaat. Van tekst én muziek. Van uitvoering én begeleiding.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden