Column

De cijfers gaven Paradijs een stuk minder gelijk

De Telegraaf van dinsdag 19 meiBeeld ANP

Een beetje raar was het wel, al die ophef om het vertrek van hoofdredacteur Sjuul Paradijs bij De Telegraaf. Natuurlijk, zoiets is een hard gelag voor de man zelf en ongetwijfeld een fikse klap voor de redactie. Zo'n toestand wens je niemand toe. Maar de al snel populair geworden kreet 'je suis Sjuul' maakte duidelijk dat er iets vreemds aan de hand was.

Een hoofdredacteur die, in weerwil van grote woorden, de neergang van zijn krant niet weet te stuiten vergelijken met een redactie die met grof geweld wordt neergemaaid grenst aan de gotspe. Uit de melodramatische voorpagina waarmee de Telegraafredactie haar verdwenen chef liet weten dat 'deze krant' er 'voor hém' was, bleek opnieuw hoe trouw zij bleef aan haar uitgangspunt dat het hemd nader is dan de rok. Sinds jaar en dag strijdt ze rücksichtlos voor de meest directe belangen en voorkeuren van haar lezers. Nu deed ze dat in haar karakteristieke koeienletters voor zichzelf. Noem het een vorm van consequentie.

Vakmanschap
In andere kranten werd Sjuul Paradijs vrijwel eenstemmig geprezen om zijn gedrevenheid en vakmanschap. Dat was ongetwijfeld oprecht gemeend. Al decennia lang hoor ik journalisten met bewondering zeggen dat de Telegraaf misschien hún krant niet is, maar wel verrekt professioneel in elkaar wordt gezet. Tot voor kort bewezen de oplagecijfers hun gelijk. Hoe houdbaar dat gelijk is, is een andere vraag. Het is in ieder geval precies dát gelijk waarom Paradijs nu het veld heeft moeten ruimen: het gelijk van de cijfers, oplagen, abonnementen, winst. Het gaat slecht met alle kranten, maar met De Telegraaf gaat het héél slecht. En dus heeft Paradijs plotseling een stuk minder gelijk.



Wereldbeeld van De Telegraaf
De terugkeer naar de actiejournalistiek van de jaren zeventig, waarmee hij de krant nog groter dacht te maken, heeft dat niet kunnen keren. Dat betekent niet dat het wereldbeeld waar De Telegraaf voor staat daarom ook minder populair geworden is. 'Er bestaat geen milieuproblematiek, politiek links helpt alles om zeep, ons mooie, door hardwerkende Nederlanders opgebouwde land wordt bedreigd door massa's vreemdelingen': aan die luidop uitgedragen overtuigingen van De Telegraaf werd in een lezersbrief in deze krant nog eens fijntjes herinnerd.

Paradijs was misschien een vakman, maar dat maakt de koers van zijn krant nog niet verteerbaarder. Hetzelfde geldt voor zijn methoden. Een actiekrant zet zich in voor duidelijke doelen en belangen. Bij De Telegraaf was dat diezelfde hardwerkende Nederlander, en misschien wel in de eerste plaats zijn auto. Faire berichtgeving en professionele afstandelijkheid delven dan al snel het onderspit.

Hoe ver dat kan gaan kun je zien aan de Engelse tabloids, en in zekere zin de Duitse Bild Zeitung. In vergelijking daarmee was De Telegraaf nog altijd een wonder van fatsoen, zelfs toen Paradijs zijn krant een militante boost had gegeven.

Eeuwig getergde Telegraaf-lezer
Waarom sloeg dat niet aan? Misschien is er in de marktsector waar opdeze krant zich richt nog méér sprake van ontlezing dan elders. Of wordt de eeuwig getergde Telegraaf-lezer inmiddels beter bediend door de electronische media en internet? Bijvoorbeeld door dat ene succesnummer waarmee het Telegraafconcern de afgelopen jaren wèl kon pronken: het 'tendentieuze, ongefundeerde en nodeloos kwetsende' GeenStijl.

Als Sjuul Paradijs het GeenStijl-avontuur met lede ogen aanzag, dan heeft hij dat goed verborgen weten te houden. Intussen lekte het venijn waar de krant het zo vaak van hebben moest weg naar elders. En kon de papieren krant daardoor, ironisch genoeg, een vergelijkenderwijs fatsoenlijke tabloid blijven - die, nóg ironischer, opnieuw om diezelfde reden kopje onder ging.

Als dat zo is, houd ik voor De Telegraaf mijn hart vast. Met de krant van wakker Nederland wisten we wat we hadden, maar we weten niet wat we krijgen. Ligt een 'verGeenStijling' van het blad in het verschiet, een Nederlandse Sun of Bild Zeitung? We zullen misschien nog met spijt terugdenken aan de dagen van Sjuul Paradijs.

Sjuul ParadijsBeeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden