De Campina-koe kan haar melk niet kwijt

Afzet FrieslandCampina in Rusland, Indonesië en Nigeria stagneert

Nederlandse koeien vormen de basis van FrieslandCampina en Nederland is goed voor 24 procent van de omzet. Maar de meeste winst komt uit Azië, vooral van baby- en kindervoeding.

Het concern mikt de laatste jaren op die voeding, op merkkazen en op zuiveldranken. Alleen de eerste sector groeide in 2014. De afzet van zuiveldranken daalde (met 5,4 procent) en die van kaas nog meer (14,5 procent). Het laatste kwam, plat gezegd, grotendeels door Poetin.

De winst bedroeg 303 miljoen, bijna het dubbele van 2013. De winst zonder eenmalige posten en valuta-effecten kwam uit op 284 miljoen, een min van 13 procent. De omzet steeg licht naar 11,3 miljard.

Winst uit Azië

De Hollandse koe staat aan de basis van FrieslandCampina. Maar omzet en winst van de zuivelmultinational werden negatief beïnvloed door een boycot van Rusland, aanslagen in Nigeria, hoge reclame-uitgaven in Azië en Indonesiërs die opeens minder zuivel consumeerden.

undefined

BOYCOT

6 augustus 2014: Rusland kondigt een handelsboycot af. Veel zuivelproducten uit de EU mogen het land niet meer in. Europa zit met 2,5 miljard kilo melk in zijn maag. De prijzen van melk en melkpoeder dalen, FrieslandCampina moet zoeken naar nieuwe afnemers, vooral voor zijn kazen.

De schade in 2014? Zonder boycot was het bedrijfsresultaat circa 80 miljoen hoger geweest, schat bestuursvoorzitter Cees 't Hart: gemiste inkomsten uit Rusland en inderhaaste verkopen kostten het bedrijf 20 miljoen; de door de boycot lagere melkprijzen scheelden nog eens 60 miljoen. Boeren krijgen sinds de zomer meer geld voor hun melk dan FrieslandCampina er op de markt voor terugkrijgt. Daardoor leed de coöperatie verlies (91 miljoen) op zijn kaas, boter en melkpoeder.

undefined

QUOTA, KOEIEN EN EURO'S

Na 31 jaar vervallen de melkquota. Melkveehouders investeren volop in uitbreiding en FrieslandCampina in fabrieken die die extra melk verwerken tot gecondenseerde melk (Leeuwarden), melkpoeder (Borculo) en baby- en kindervoeding (Borculo). In 2014 investeerde de coöperatie voor 656 miljoen. In 2009 was dat 236 miljoen. Er is waarschijnlijk geen ander groot Nederlands bedrijf dat zijn investeringen in die periode zo sterk opvoerde. Het gros van die investeringen geschiedt in Nederland. De extra productie wordt vooral geëxporteerd.

Door het afschaffen van de quota daalt het aantal melkveehouderijen en zal de gemiddelde bedrijfsomvang toenemen: van 80 koeien (2012) naar 95 tot 100 koeien (2020).

De melkprijzen zijn laag, door de boycot en het ruime aanbod. Gelukkig voor de sector daalt de euro in waarde. Dat stimuleert de export, vooral die van kaas naar de Verenigde Staten.

undefined

BABY'S EN RECLAME

Zo'n zeven jaar geleden verkocht FrieslandCampina voor circa 100 miljoen euro babyvoeding in China. Dit jaar voor meer dan een miljard. Zelfs 't Hart is verrast door dat succes. De vraag naar luxe merken (Friso) blijft er groeien. Dat China hoge eisen stelt aan (de productie van) babyvoeding komt FrieslandCampina goed uit: alleen grote bedrijven kunnen aan die eisen voldoen.

FrieslandCampina adverteert veel in China. Van de 331 miljoen die het aan reclame uitgaf, werd 64 procent gespendeerd in Azië, vooral in China en Hongkong. De coöperatie gaat in Nederland meer adverteren en benadrukken dat zuivel gezond is. Niet onlogisch: de vraag naar zuivel, vooral die naar verse melk, daalt in Nederland al een paar jaar. In Duitsland ook.

undefined

VALUTA EN AANSLAGEN

Na enkele jaren van forse groei (meer dan 10 procent per jaar) daalde de omzet van FrieslandCampina in Indonesië. Hoge zuivelprijzen en een waardedaling van de roepia waren de oorzaak. Nederlanders besteden 13 procent van hun inkomens aan voedsel, Indonesiërs 50 procent. Als zuivel duurder wordt, stappen ze snel over op rijst(producten).

In Nigeria had FrieslandCampina last van de aanslagen van de terreurgroep Boko Haram en de angst voor ebola. Daardoor liep de omzet terug. Nigeria is verreweg het belangrijkste Afrikaanse land voor FrieslandCampina.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden