De buurtsociëteit verdwijnt

Bruine kroegen op het schiereiland Katendrecht in Rotterdam gaven hun finalerondje toen de laatste bordelen er vijftien jaar geleden verdwenen.

In Hillesluis, de oude volkswijk in Rotterdam-Zuid, sloten de meeste bruine cafés hun tap met de gestage opmars van de stadsvernieuwing. Op de plekken waar eens Martinot en de Heinekensbron waren gevestigd, aan de Riederlaan en in de Zeeuwsestraat, is nu nieuwbouw of een buurtcentrum.

Niets hier herinnert meer aan het café als sociëteit voor de buurt, waar zalige dronkenschap en kwaadaardige humor om voorrang streden. Pleisterplaats met weinig inhoudelijke discussie, maar met oneindig veel, en ook nog rake, conclusies. Waar stamgasten altijd een bij- of troetelnaam verdienden voor het leven: ’Theo de Kruk’, ’Het Boze Oog’, Spruitje’. En die, al naar gelang hun stemming, strooiden met oude wijsheden en de dagelijkse oppepper van „Mens durref te leven”.

Het stamcafé verdwijnt uit het Rotterdamse straatbeeld, bemerkte fotograaf Otto Snoek en hij legde in twee jaar tijd het einde van een tijdperk vast. Het resultaat is een aaneenschakeling van foto’s van jonge en oude koppen, kaal en met een permanentje, een lach en een traan, bier en jenever, een stropdas en een oud kloffie.

Het lijkt niet alsof de tijd in die cafés heeft stil gestaan. Nee, de tijd hééft er stil gestaan. Het interieur is er een van morsige asbakken, viltjes, wollen kleedjes met kraters van de sigarettenas, en aan de wand hangen bekers, vaantjes, heel veel foto’s en spreuken, waarvan „Morgen gratis drinken’ even actueel is als dertig jaar geleden.

Snoek viel het op dat de bruine kroegen die er nog zijn in Rotterdam voornamelijk blanke wijkbewoners uit de arbeidersklasse trekken. Zelfs in dat opzicht is niets veranderd.

Fototentoonstelling Laatste Ronde door Otto Snoek. Museum De Dubbelde Palmboom, Voorhaven 12, Rotterdam, t/m 8 april, www.historischmuseumrotterdam.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden