'De Burmese Rohingya's worden langzaam weggezuiverd'

In Sittwe, in het westen van Burma, braken begin deze maand ernstige religieuze rellen uit. Een tiental mensen kwam om. Volgens mensenrechtenorganisaties is de Burmese overheid bezig de Rohingya's, een moslimminderheid in de westelijke staat Arakan, te verdrijven.

AMSTERDAM - De vluchtelingenorganisatie van de VN, de UNHCR, maakt zich vooralsnog geen zorgen. ,,We hebben geen aanwijzingen dat de Rohingya's momenteel vanwege vervolging Burma verlaten'', stelt de organisatie. De UNHCR ziet sinds 1997 met een twintigtal buitenlandse stafleden toe op de veiligheid en bescherming van Rohingya-vluchtelingen. Zo'n 260000 van hen zijn begin jaren negentig naar Bangladesh gevlucht, om eind jaren negentig deels weer terug te keren.

Rajiv Kapur, het nieuwe hoofd van de UNHCR-missie in Burma, verklaarde vorige week tegen de Engelstalige Burmese krant dat de reïntegratie van de teruggekeerde Rohingya-vluchtelingen en een geleidelijke afbouw van de missie zijn belangrijkste aandachtspunten zijn. Volgens de UNHCR gaat het bij de nieuwe uitstroom uit Burma om economische migranten en seizoensarbeiders die tijdelijk in het buitenland emplooi zoeken. Nieuwkomers worden in Bangladesh dan ook niet erkend als vluchtelingen. De locaties waar nog zo'n 22000 Rohingya's bevinden die er al sinds begin jaren negentig waren, zijn voor hen gesloten.

Maar volgens mensenrechtenorganisatie in Burma is er ook nu wel degelijk sprake van vervolging. In gebieden waar van oudsher moslims wonen, bij Maungdaw en Buthidaung, werden de afgelopen jaren tientallen modeldorpen met boeddhistische inwoners uit Centraal-Burma neergezet. Zonder compensatie werden de Rohingya's van deze grond verdreven, hun leefgebied werd stelselmatig verkleind.

Anders dan de meeste andere minderheden in Burma worden de Rohingya's niet erkend als staatsburgers. Dat houdt in dat zij niet zonder speciale vergunningen buiten hun dorpen mogen komen. En er zijn nieuwe verscherpte procedures gekomen voor het aanvragen van een reisvergunning, die het nog moeilijker maken voor Rohingya's om te reizen, te werken en hoger onderwijs te krijgen. Hun eigendommen kunnen zonder meer in beslag genomen worden. ,,Rohingya's beschouwen de situatie als uitzichtloos'', zegt een buitenlandse hulpverlener.

De westelijke Arakan-staat waar de Rohingya's wonen is bovendien zwaar gemilitariseerd. Volgens de Internationale Organisatie van Mensenrechten, de FIDH, onderwerpt het Burmese leger de Rohingya's nog altijd aan dwangarbeid en willekeurige belastingen. De organisatie spreekt van 'een langzame maar gestage etnische zuivering'.

Aangezien de Burmese autoriteiten de grens met buurland Bangladesh gesloten houdt, komen de Rohingya's slechts in kleine groepen het buurland binnen. Ze lossen op in de Bengaalse samenleving of trekken door naar andere landen. Hun precieze aantal is daardoor moeilijk vast te stellen. Hulporganisaties schatten dat het sinds 1996 om 100000 mensen gaat. ,,Het is ook de bedoeling van de autoriteiten dat het vertrek van de Rohingya's onopgemerkt blijft, zodat Burma geen internationale kritiek te verduren krijgt'', zegt Tom Kramer van het Burma Centrum Nederland. Burma kwam negatief in het nieuws toen tussen 1991 en 1992 vanwege de zware repressie zo'n 260000 Rohingya's naar Bangladesh vluchtten. In 1994 startte de UNHCR haar programma om de vluchtelingen terug te brengen. Hulporganisaties plaatsten daarbij vraagtekens, omdat volgens hen een groot deel van de vluchtelingen tegen hun wil werden gerepatrieerd. Bovendien meenden zij dat de Rohingya's naar een omgeving terugkeerden die nog altijd vijandig en onveilig was. Zo is er de dwangarbeid -de UNHCR is met de autoriteiten overeengekomen dat een dwangarbeidquotum van vier dagen per maand per familie was toegestaan. Ook is de belofte loos gebleken dat de Rohingya's na hun terugkeer gelijke rechten zouden krijgen, waaronder het recht op staatsburgerschap. Het gebruik van de aanduiding Rohingya is zelfs verboden.

,,De UNHCR is in Burma verstrikt geraakt in een absurd beleid dat in complete tegenspraak is met haar mandaat: zowel de terugkeer organiseren als het vertrek beletten van een bevolking die ten prooi is aan systematische repressie'', zegt de Internationale Federatie van Mensenrechten. Nederland is medefinancier bij de stationering van een aantal UNHCR-protection officers in de Arakan Staat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden