De Burghers koesteren afkomst

Voorzitter Nigel Austin (r) van de Dutch Burgher Union en bestuurslid Stephen LaBrooy. (FOTO'S GERT JAN ROHMENSEN) Beeld
Voorzitter Nigel Austin (r) van de Dutch Burgher Union en bestuurslid Stephen LaBrooy. (FOTO'S GERT JAN ROHMENSEN)

Sri Lanka kent veel forten en kerken uit de Nederlandse koloniale periode. Nazaten van de Hollanders vieren er vandaag groot feest.

„Welkom in het clubhuis van de Dutch Burgher Union”, zegt Stephen LaBrooy. Hij maakt een weids armgebaar in de grote, in koloniale stijl gebouwde zaal op de bovenverdieping van het Museum over de Hollandse Periode in de Srilankaanse hoofdstad Colombo. „Hier gaan we ons eeuwfeest groots vieren.”

De lounge heeft een hoog plafond met grote ventilatoren, er staan gezellige zitjes, er is een bar en aan de muur prijken pentekeningen van een aantal Hollandse gouverneurs en wapenschildjes van de door de Hollanders gefortificeerde steden op het eiland. „We hebben het een paar jaar geleden gelukkig kunnen restaureren, het viel bijna uit elkaar”, vertelt LaBrooy. Hij is binnen het bestuur van de DBU, die 350 leden telt, belast met zorg voor het gebouw.

De joviale LaBrooy (62) met zijn kaalgeschoren hoofd en gulle lach is een enthousiast lid van de Burghers in Sri Lanka, een gemeenschap van naar schatting 45.000 mensen die afstammen van de koloniale machten in het toenmalige Ceylon: Portugal, Nederland en Groot-Brittannië. Hij koestert zijn afkomst. „We zijn gemengd en ik ben daar heel trots op. Als gemeenschap hebben we de Europese discipline, maar de warmte van Aziaten. Onze gastvrijheid hebben we hier geleerd”, aldus LaBrooy. „De verscheidenheid is trouwens groot. Nu nog kan het uiterlijk van Burghers variëren van Scandinavisch blond tot heel zwart.”

In 1602 landden de eerste Nederlandse VOC-schepen bij het oostelijke plaatsje Batticaloa, onder leiding van admiraal Joris van Spilbergen, toen Ceylon nog Portugees was. Veel schepelingen deserteerden. „Niet zo vreemd”, lacht Labrooy. „Zij zagen de zon volop schijnen, mooie palmstranden en knappe Srilankaans-Portugese vrouwen. Ze dachten dat ze in de hemel waren beland.”

Net als de Portugezen werden ook de Hollanders aangemoedigd met lokale vrouwen te trouwen, om zo de band tussen de lokale bevolking en de koloniale macht te versterken. De Euraziaten verwierven zich door hun ambachtelijke vakkennis snel belangrijke posities als timmerlieden, drukkers, mecaniciens, en later ook chirurgen, rechtsgeleerden, architecten en schrijvers.

Tijdens de Britse periode hadden velen belangrijke posten in het bestuur. „Door die etnische mix waren we heel succesvol, ondanks dat we maar een kleine minderheid zijn. In de jaren vijftig stuurde Singapore zelfs nog ambtenaren hier naartoe om van ons te leren. En er zijn veel beroemde Burghers, zoals de schrijver Michael Ondaatje”, zegt LaBrooy. „Bovendien hebben we nooit partij gekozen en het resultaat daarvan is dat we door alle gemeenschappen hier vertrouwd worden, zowel Singalezen als Tamils en moslims.”

„De Burghers vormen de enige gemeenschap in Sri Lanka die weet waar en wanneer ze vandaan zijn gekomen, waarom ze hier zijn en waarom ze zijn gebleven”, zegt John Berry Müller (65), amateurhistoricus en auteur van het boek ’The Burghers’. Hij is zelf van Duitse komaf en verbonden aan The Burgher Association, de tweede organisatie van Burghers in Sri Lanka. De associatie is in 2001 opgericht als tegenhanger van de DBU, die tot 2005 als toelatingseis had dat leden hun Hollandse afstamming moesten kunnen aantonen.

„Wij zijn opgericht om de belangen van alle Burghers te behartigen”, zegt Trevor Ludowyke (49), vicevoorzitter van de associatie – met 1500 leden de grootste vereniging. Over zijn eigen afkomst weet hij niet meer dan dat zijn vroegste voorvader ergens in de 17e eeuw uit Holland moet zijn gekomen. De achternaam Lodewijk is in de loop der tijd verbasterd tot Ludowyke. In het kleine kantoortje van de associatie hangen borden met namen van bestuursleden die een Nederlandse bezoeker bekend in de oren klinken: Adams, Beekmeyer, Ferdinands, Daniels.

Er zijn nauwelijks nog Burghers die de taal van hun verre voorvaderen spreken. De meesten spreken Engels, de taal van de laatste kolonisator van Sri Lanka tot de onafhankelijkheid in 1948. Müller benadrukt dat Burghers loyaal zijn aan hun land. „Burghers zijn op en top Srilankanen, maar onze eigenheid hebben we nooit verloren”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden