ReportageLokale verkiezingen

De burgemeester van dit Franse dorp is haar werk zat, maar wie wil haar opvolgen?

Langs de doorgaande weg in het dorp staan winkelpanden leeg.  Beeld Bart Koetsier
Langs de doorgaande weg in het dorp staan winkelpanden leeg.Beeld Bart Koetsier

In Frankrijk vinden zondag gemeenteraadsverkiezingen plaats. Maar veel kleine gemeenten hebben moeite een burgemeester te vinden.

Evelyne Girardin was twaalf jaar burgemeester van Saint-Martin-de-la-Lieue, een dorp met achthonderd inwoners in Normandië. Een derde mandaat van nog eens zes jaar, dat wil Girardin (65) niet. In het gemeenteblad schrijft ze in haar laatste ‘ten geleide’ dat je moet weten wanneer het tijd is om te vertrekken. Haar doelen zijn bereikt, stelt ze vast: “Saint-Martin is op de goede weg”.

Maar eigenlijk is ze vooral erg moe, zegt Girardin in haar kantoor op het gemeentehuis. “Het is een veeleisende functie. Bij futiliteiten, zoals een kapotte vuilniszak op straat of een loslopende hond, komen mensen hier langs of ze bellen bij mij thuis aan. Maar ook bij serieuze zaken als een zelfmoord of een ongeluk moet je er zijn.”

Burgemeester Evelyne Girardin Beeld Bart Koetsier
Burgemeester Evelyne GirardinBeeld Bart Koetsier

Girardin, die tot 2008 werkte als secretaresse, is niet de enige die er genoeg van heeft. Volgens een onderzoek van politicoloog Martial Foucault is er sprake van malaise onder de 35.357 eerste burgers van Frankrijk. 51 procent zet er met deze verkiezingen een punt achter, 10 procent meer dan bij de laatste verkiezingen in 2014. Bovenaan het lijstje met redenen om te stoppen staat ‘tijd voor mijzelf en de familie’ (70 procent). Maar ook ‘het is moeilijk mensen tevreden te stellen’ (36 procent) en ‘het geld ontbreekt om mijn missie uit te voeren’ (33 procent ) scoren hoog.

‘De autoriteit van vrouwelijke burgemeesters spreekt niet vanzelf’

“Het was zeker ook een mooie ervaring, maar je krijgt niet veel erkenning voor dit werk”, vertelt Girardin op weg naar de salle de fête van het dorp, die onderdak biedt aan onder andere de tafeltennisclub en het koor. Dat hangt samen met individualisering en de teloorgang van de wellevendheid. “Een paar mensen hebben me gezegd dat ze het erg jammer vinden dat ik stop. Maar de meerderheid zegt: ze krijgt er toch voor betaald? Alsof je het daarom doet. Ik krijg 950 euro netto, maar daar ben je wel voortdurend voor in touw.”

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Ook wat seksisme betreft heeft ze haar portie wel gehad. “Vrouwelijke burgemeesters zijn erg in de minderheid en hun autoriteit spreekt niet vanzelf. Een collega van een veel kleinere boerengemeente zei me dat hij me weleens zou laten zien hoe je moet werken. En ook een mooie op dit gebied: iemand die zei dat hij op mij had gestemd, ‘ook al ben je dan een vrouw’. Dat was bedoeld als compliment.”

Haar grote angst was al die tijd dat ze aansprakelijk kon worden gesteld voor een mankement. Vaak maakte ze aan het eind van de dag een rondje door het dorp, op zoek naar een gat in de weg. En alle speeltoestellen die niet meer aan de norm voldeden, zijn ingeruild voor nieuwe exemplaren.

Het postkantoor kan elk moment sluiten

De nieuwe speelplaats met fraaie voetbalkooi is, samen met de renovatie van de wc’s in de basisschool (110 leerlingen), hét grote project van haar laatste jaren. Wat de financiën betreft laat ze een gezond dorp achter. Gemeenten zijn voor hun inkomsten onder andere afhankelijk van de onroerendezaakbelasting. “Gelukkig”, zegt Girardin, “krimpt Saint-Martin niet. We zien zelfs een kleine opleving na jaren van achteruitgang. Jonge stellen die werken in het nabijgelegen Lisieux, Deauville of elders komen af op de betaalbare woningen.”

Saint-Martin-de-la-Lieue, een dorp met achthonderd inwoners. Voor de grote supermarkten moeten die het dorp uit. Beeld Bart Koetsier
Saint-Martin-de-la-Lieue, een dorp met achthonderd inwoners. Voor de grote supermarkten moeten die het dorp uit.Beeld Bart Koetsier

Veel Fransen wonen in kleine gemeenten

Meer dan de helft van de 67 miljoen Fransen woont in een gemeente met minder dan 10.000 inwoners, 37 procent woont in een dorp met minder dan 2500 inwoners.

Volgens de AMF, de Franse vereniging van gemeenten, kampen veel dorpen met problemen op het gebied van vervoer, gebrekkig toekomstperspectief voor de jeugd en het ontbreken van goede internet- en mobiele telefoonverbindingen.

Toch zal Saint-Martin het de komende jaren moeilijk krijgen. Nu zijn er nog een huisarts, een apotheek, twee verpleegkundigen en een postkantoor met één medewerker. Maar de arts houdt er binnenkort mee op en voor zijn praktijk zal niet veel belangstelling zijn, vermoedt Giradin. “En het postkantoor kan elk moment sluiten. We gaan er niet over, maar als la poste sluit, zullen vooral de ouderen dat mijn opvolger hoogst kwalijk nemen.”

De zoektocht naar iemand om haar taken over te nemen viel niet mee. Uiteindelijk heeft de eerste wethouder, rundveehouder Hubert Lenain, besloten wel burgemeester te willen worden. “Anders zouden we onder curatele zijn geplaatst en dan dreigt uiteindelijk opheffing.”

Zondag kunnen de inwoners van het lintdorp dus stemmen. Dat wil zeggen: voor of tegen de lijst-Lenain. Want er is net als in 2014 maar één lijst met vijftien personen die samen gemeenteraad en college gaan vormen. Op de vraag of een gemeentelijke herindeling een oplossing is, knikt Giradin. “35.000 gemeentes is belachelijk, geen enkel Europees land heeft er zo veel. Het moet ook met de helft kunnen. Maar in plaats van dorpen te laten fuseren is er een extra bestuurslaag gekomen waarin groepen gemeenten – 53 in ons geval – samenwerken. Ik zie dit land niet snel veranderen.”

Lees ook:

Seksvideo wordt Macrons favoriet voor Parijs fataal

Benjamin Griveaux staakt de strijd om het burgemeesterschap van de Franse hoofdstad. Er is een seksvideo opgedoken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden