De bronnen van de Groene Catechismus

De citaten, parafrases en ideeën die samen de groene catechismus vormen, zijn vooral geïnspireerd op teksten van vooraanstaande mensen uit Nederlands duurzame wereld, namelijk de Duurzame Honderd.

Onder hen bevinden zich zeven personen die door Trouw als 'charismatische visionairs' zijn bestempeld: Klaas van Egmond, Herman Wijffels, Peter Blom, Jan Rotmans, Peter Bakker, Louise Fresco en koningin Beatrix. Alleen Fresco en Bakker passen niet in het beeld van de groene catechismus; zij zijn pragmatischer. Matthijs Schouten en Wouter van Dieren, nu 'experts' (juryleden) van de Duurzame Honderd en voordien onbetwistbare voorlieden onder deze 100 Nederlanders, horen bij dit collectief van visionairs.

Volgens Van Egmond (Trouw: 'waarschijnlijk de slimste in onze lijst') kunnen we alleen met een nieuw, 'integraal mens- en wereldbeeld' de crises te lijf. Zijn analyse kreeg bijval van Peter Blom en Herman Wijffels.

Een belangrijke bron van inspiratie vormt het Handvest van de Aarde (2000), een document dat enthousiast wordt uitgedragen door Herman Wijffels, Matthijs Schouten, Klaas van Egmond, Peter Blom, Jan Pronk en Ruud Lubbers (Lubbers: het Earth Charter is 'een holistische en inclusieve grondwet'; in 2010 was hij nummer 6 van de DH).

Duurzaamheid heet in dit Handvest een 'heilige plicht'. Koningin Beatrix omarmde dit document in haar Kersttoespraak 2011, waardoor zij voor het eerst doordrong tot de DH. Beatrix' zus Irene (nu even uit de Duurzame Honderd verdwenen) hoort ook bij de propagandisten van het Handvest.

Daarnaast levert 'Our Common Future 2.0' uit 2011veel stof tot nadenken; deze Nijmeegse denktank met honderden deelnemers levert 'een visie op de toekomst, een droom waar we over vijfentwintig jaar willen zijn.' Hoofdsprekers bij de presentatie van de rapporten: Ruud Lubbers en Marjan Minnesma. De denktank is genoemd naar 'Our Common Future', en is bedoeld als update van het Brundtland Rapport, dat een kwarteeuw geleden verscheen en het fenomeen 'duurzaamheid' op de internationale politieke agenda's plaatste. Aan de rapporten verlenen verschillende Duurzame Honderd-prominenten hun steun als ambassadeur, zoals Maurits Groen (DH nummer 3),Thomas Rau (18), Marga Hoek (20), Willem Lageweg (28) en Jan van Betten (37), en Ruud Koornstra (DH 16) als 'thematrekker' van het thema duurzaamheid. Leider van de denktank is Jan Jonker, schrijver van het boek 'Duurzaam Denken Doen, inspiratieboek over onze gezamenlijke toekomst' (2011). Hij staat op nummer 29 van de Duurzame Honderd.

De natuurkundige Freeman Dyson stelt in The New York Review of Books dat 'environmentalism' niet alleen het socialisme als seculiere religie heeft verdrongen, maar ook dat de duurzaamheidsethiek een blijvertje is. En dat veel studies naar klimaatproblemen het religieuze karakter van duurzaamheid miskennen, wat ernstige misverstanden tussen sceptici en alarmisten veroorzaakt:

"All the books that I have seen about the science and economics of global warming, including the two books under review, miss the main point. The main point is religious rather than scientific. There is a worldwide secular religion which we may call environmentalism, holding that we are stewards of the earth, that despoiling the planet with waste products of our luxurious living is a sin, and that the path of righteousness is to live as frugally as possible. The ethics of environmentalism are being taught to children in kindergartens, schools, and colleges all over the world.

Environmentalism has replaced socialism as the leading secular religion. And the ethics of environmentalism are fundamentally sound. Scientists and economists can agree with Buddhist monks and Christian activists that ruthless destruction of natural habitats is evil and careful preservation of birds and butterflies is good. The worldwide community of environmentalists-most of whom are not scientists-holds the moral high ground, and is guiding human societies toward a hopeful future. Environmentalism, as a religion of hope and respect for nature, is here to stay. This is a religion that we can all share, whether or not we believe that global warming is harmful.

Unfortunately, some members of the environmental movement have also adopted as an article of faith the belief that global warming is the greatest threat to the ecology of our planet. That is one reason why the arguments about global warming have become bitter and passionate. Much of the public has come to believe that anyone who is skeptical about the dangers of global warming is an enemy of the environment. The skeptics now have the difficult task of convincing the public that the opposite is true. Many of the skeptics are passionate environmentalists. They are horrified to see the obsession with global warming distracting public attention from what they see as more serious and more immediate dangers to the planet, including problems of nuclear weaponry, environmental degradation, and social injustice. Whether they turn out to be right or wrong, their arguments on these issues deserve to be heard."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden