‘De Britten moeten zeggen hoe het verder moet’

Anti-brexit-activisten vanochtend bij het Britse Parlement Beeld AFP

Bijna twaalf uur na het wegstemmen van de brexit-deal in het Britse parlement heeft het Europees Parlement een poging gedaan de kater weg te debatteren. “We moeten kalm blijven, de dialoog voortzetten en transparant blijven”, zei Michel Barnier, brexit-hoofdonderhandelaar namens 27 EU-landen.

Onmiddellijk nadat het Britse parlement gisteravond May's brexitplan wegstemde diende Labour-leider Jeremy Corbyn een motie van wantrouwen in tegen de regering-May. Deze motie zal vanavond rond 20.00 uur Nederlandse tijd in stemming worden gebracht. Behalve Labour sturen ook de Schotse Nationale Partij (SNP) en de Groenen aan op het aftreden van May. 

Veel analisten voorspellen echter dat May deze stemming zal overleven, aangezien het onwaarschijnlijk is dat haar partijleden haar wegstemmen, en de Democratische Unionistische Partij uit Noord-Ierland al heeft aangegeven de premier te steunen.

Mocht May en haar regering wél worden weggestemd, hebben de Conservatieven twee weken de tijd om een nieuw kabinet te vormen. Zo niet, moeten er binnen enkele weken nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven. Ondertussen verstrijkt de deadline voor de brexit nog altijd over tien weken - deal of niet. Er zijn verschillende scenario's voor wat er dan kan gebeuren.

Te vroeg 

Angela Merkel, Mark Rutte, en de overige Europese leiders reageerden vanochtend allen min of meer in lijn met EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier: “Het is nu aan de Britse regering om de zeggen hoe het verder moet. Zoals het Europees Parlement en de Europese Raad altijd hebben gezegd: als het Verenigd Koninkrijk besluit om zijn ‘rode lijnen’ te verschuiven (onder meer over het willen verlaten van de douane-unie, red.), zal de EU onmiddellijk bereid zijn een gunstig antwoord te geven.”

Barnier oogstte na zijn debatbijdrage een langdurig en krachtig applaus in Straatsburg. Een meerderheid van het Europees Parlement zal op zeker moment ook moeten instemmen met een brexit-akkoord, maar na de stemming van dinsdagavond in Londen krijgt het die kans voorlopig niet.

Minst slechtste optie

Vicevoorzitter Frans Timmermans van de Europese Commissie noemde de overeenkomst die gisteravond werd weggestemd nog steeds de minst slechte optie, gezien die Britse rode lijnen. “We denken dat de onderhandelingen hebben geleid tot een akkoord dat zo min mogelijk schade toebrengt.”

Aan het einde van het debat onderstreepte Timmermans dat nog eens. “Laten we er niet omheen draaien: brexit zal schade veroorzaken, aan het VK, maar ook aan de EU.” Hij beschuldigde fanatieke brexiteers, onder wie Europarlementariër Nigel Farage, ervan luchtkastelen te verlangen zonder oog voor de werkelijkheid.

De grote partijen in het Europees Parlement herhaalden nog maar eens dat er geen enkele onderhandelingsruimte meer is. “Als de Britten het akkoord willen openbreken en bepaalde vragen willen stellen, hebben wij ook nog wel wat vragen”, zei Manfred Weber namens de christen-democraten.

De liberale voorman Guy Verhofstadt riep de Britse politici op om uit hun loopgraven te komen. “Het is niet aan mij, bescheiden Belg, om de Britten te vertellen wat ze moeten doen, maar ik denk dat het tijd is dat het nationaal belang de smalle partijbelangen inhaalt. Het is tijd voor samenwerking door de partijen heen, zoals we hier ook altijd doen.”

Vertrek May

Theresa May Beeld AFP

Farage van de Britse Ukip-partij riep om het vertrek van de Britse premier Theresa May, ‘tegen lunchtijd’. Volgens hem is haar regering tijdens de onderhandelingen slaafs ingegaan op de wensen van de EU. Voor een no-deal-scenario zegt Farage niet bang te zijn. “Als we zonder deal vertrekken, worden we weer een onafhankelijk land.”

Farage is geen voorstander van een tweede referendum over het lidmaatschap van de EU. “Maar als het er komt, zullen we dat met een nog grotere meerderheid winnen.”

In het vervolg maakte onder anderen CDA-delegatieleider Esther de Lange gehakt van Farage, die na zijn bijdrage schielijk uit de zaal verdween. “Zelfs tijdens een debat over brexit, zijn ‘raison d’être’, neemt hij niet de moeite om erbij te blijven nadat hij zijn YouTube-filmpje heeft gemaakt.”

Hoe nu verder?

21 januari 2019

May moet haar plan B presenteren aan het Britse parlement

30 januari 2019

Laatste dag dat de parlementariërs kunnen stemmen over plan B

21-22 februari 2019

EU-top regeringsleiders

29 maart 2019

VK moet de EU verlaten, start transitieperiode

31 december 2020

Einde van transitieperiode, wat officieel een einde maakt aan het brexitproces

Lees meer over de brexit in ons dossier op trouw.nl/brexit.

Lees ook: 
Nu is het helemaal een bende in het Verenigd Koninkrijk

Theresa May verloor de parlementaire stemming over de brexit met 432 tegen 202. Vandaag krijgt de Britse premier direct al een motie van wantrouwen voor haar kiezen.

Politiek Europa reageert op brexit-nederlaag: ‘De tijd is bijna op’

De chaos en onzekerheid duurt voort. De Europese politiek wordt bevreesd wakker daags na de ongekende nederlaag van de Britse premier Theresa May over haar brexitdeal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden