De brexitklok tikt door, maar het overleg zit muurvast

De Britse minister Davis (l) en EU-onderhandelaar Barnier. Beeld EPA
De Britse minister Davis (l) en EU-onderhandelaar Barnier.Beeld EPA

De Britten laten zich niet opjagen door Brussel. Maar de brexitrekening gaan ze betalen, linksom of rechtsom, aldus Brussel.

De brexit-klok is te vergelijken met de Big Ben dezer dagen. Je hoort hem niet, maar hij loopt gewoon door. Nog achttien maanden hebben de Britten om een akkoord te bereiken met de EU over het leven na de Brexit, maar na drie onderhandelingsrondes zitten de gesprekken muurvast.

Een dag na de hoogst ongemakkelijke persconferentie van Michel Barnier, hoofdonderhandelaar namens de EU, en David Davis, de Britse minister voor brexit-zaken, blijven beide partijen modder over Het Kanaal heen gooien. Zo zei de Britse minister van internationale handel, Liam Fox, dat de Britten zich niet moeten laten chanteren door de Brusselse manier van onderhandelen. "We moeten beginnen met onderhandelen over de toekomst, want dat is goed voor bedrijven en goed voor de welvaart van Britten en EU-landen." De Britten vinden de EU te star door eerst over de scheiding en dan pas over de toekomstige relatie te praten. Maar het mandaat van Barnier vereist dat hij eerst voldoende progressie moet hebben geboekt, voor hij aan de volgende onderhandelingsfase kan beginnen.

Aan de andere kant gooide Guy Verhofstadt, die namens het Europees Parlement bij de onderhandelingen betrokken is, in de uitgesproken pro-Brexit-krant Daily Telegraph olie op het vuur. In zijn ingezonden stuk beet hij van zich af door te stellen dat de eisen van de Britten simpelweg niet haalbaar zijn. Wel de lusten van de EU, maar niet de lasten. "Dat is niet serieus, niet eerlijk en onmogelijk in de tijd die nog rest." Tijd die flink korter is geworden doordat de Britse regering nog besloot om verkiezingen in juni te organiseren. "En nu vragen jullie de EU om flexibiliteit?", schrijft hij. "Het is tijd dat Britse ministers eerlijker zijn over de complexiteit van de Brexit en te erkennen dat de andere lidstaten ook hun verplichtingen hebben naar hun kiezers en belastingbetalers."

Flinke rekening

Want daar ligt het grootste probleem van de vastgelopen onderhandelingen, de rekening die de Britten moeten ophoesten. Brussel eist een fiks bedrag, vermoedelijk rond de 60 miljard euro, al hebben ze nog altijd geen officieel getal genoemd. En de Britten hebben de afgelopen onderhandelingsweek elke basis onder die eisen proberen weg te slaan. Ze willen zo min mogelijk betalen. Het is echter voor de EU cruciaal dat de Britten het ontstane gat in de begroting met flink wat miljarden aanvullen. Anders kunnen nettobetalers als Nederland, Duitsland en Frankrijk vermoedelijk voor de kosten opdraaien.

Tegelijk ligt een forse betaling in Groot-Brittannië uiterst gevoelig. Premier Theresa May heeft in het afgelopen jaar nog geen enkele indicatie gegeven dat de Britten bereid zijn om tientallen miljarden op tafel te leggen. De pro-Brexit-tabloids willen dat er geen penny meer naar Brussel gaat, net als veel van May's fanatieke backbenchers. Elke knieval van May op het te betalen bedrag zal worden uitgelegd als een nederlaag.

Van constructief overleg is dus nauwelijks sprake. Van een vertrouwensband tussen de belangrijkste onderhandelaars evenmin. Michel Barnier hoopt op de EU-top in oktober de regeringsleiders te kunnen informeren over de vooruitgang die in de onderhandelingen is geboekt. Want dan kan de Europese Raad besluiten over te gaan naar de volgende fase. Op dit moment lijkt het haast onmogelijk de impasse te doorbreken. Terwijl de brexit-klok stilletjes doortikt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden