De Brexit verdwijnt naar de achtergrond door aanslagen

Theresa May leek een maand geleden nog af te stevenen op een verkiezingsoverwinning komende donderdag, maar ineens zijn de verkiezingen weer spannend.Beeld AFP

Britse kiezers waren eerst met de Brexit bezig, maar nu met de vraag bij wie ze veilig zijn. Daar heeft premier May last van.

Het had een hamerstuk moeten worden. Een kleine hobbel op de weg. Theresa May leek een maand geleden nog af te stevenen op een riante verkiezingsoverwinning komende donderdag, maar ineens zijn de verkiezingen weer razend spannend.

Niet in de laatste plaats door iets wat zelden voorkomt: twee heftige aanslagen in twee weken tijd. In campagnetijd, welteverstaan. Eerst de zelfmoordaanslag in Manchester, die 22 voornamelijk jongere mensen het leven kostte. Vervolgens de tragedie op London Bridge en Borough Market, waar nietsvermoedende Londenaren en toeristen van hun zaterdagavond genoten. Zeven doden waren het gevolg.

Het zorgde ervoor dat de Brexit, lang het allesoverheersende thema van deze campagne, naar het tweede plan is verschoven, tot grote frustratie van de premier. De Britten vertrouwen haar immers het meest om van de loodzware brexit-onderhandelingen een succes te maken. En met een ruime verkiezingsoverwinning zou ze in eigen land veel steviger in het zadel zitten. De peilingen gaven haar lange tijd gelijk: de voorsprong met Labour bedroeg aan het begin van de campagne twintig procentpunten, de winst op 8 juni lag voor het oprapen.

Teleurstellende campagne

Maar dat lijkt inmiddels een eeuwigheid geleden. May voerde tot nu toe een teleurstellende campagne en zag haar voorsprong op Labour al vóór de twee aanslagen steeds verder verdampen. En door de golf van terreur zijn kiezers ineens veel minder met de Brexit bezig, maar veel meer met de vraag: bij welke leider is Groot-Brittannië in veilige handen?

Niet verwonderlijk dat May de dag na de aanslag in Londen een harde toon aansloeg, veel harder dan twee weken eerder in Manchester. Genoeg is genoeg, zei ze. De tijd van tolerantie tegenover extremisme is voorbij. Er zijn volgens de premier veel strengere antiterreurwetten nodig en ze wil meer mogelijkheden om IS-propaganda van het internet te verbannen. De premier wilde uitstralen dat ze keihard wil optreden.

Daarnaast zette ze Labourleider Jeremy Corbyn weg als een pacifist, iemand die van het Britse kernwapenarsenaal af wil, die warme banden met Ira-leden onderhield en die in de ruim dertig jaar dat hij nu parlementslid is altijd tegen strenge antiterreurmaatregelen stemde. Het is Corbyns achilleshiel.

Aftreden

Alleen heeft Labour genoeg om mee terug te slaan. Corbyn greep zijn speeches na de aanslag aan om erop te wijzen dat onder May’s verantwoordelijkheid het aantal agenten op straat flink is afgenomen. In haar periode als minister van binnenlandse zaken, tussen 2010 en 2016, is er stevig bezuinigd op de politie, die het inmiddels met bijna 19.000 agenten minder moet doen. Dát, zei Corbyn, maakt ons pas onveiliger. “May zou met zo’n staat van dienst moeten aftreden.” Hij beloofde dat hij als premier zo snel mogelijk de politiemacht met 10.000 agenten zal uitbreiden.

En die politiebezuinigingen achtervolgen May. Want volgens verschillende media waren ook de daders in Londen bekenden van de politie, net als die in Manchester, en zouden er meerdere waarschuwingen zijn uitgegaan dat ze geradicaliseerd waren. Ook politievakbonden en experts zeggen dat de Britse politie en veiligheidsdiensten meer middelen nodig hebben om het moslimextremisme aan te pakken.

In het gemiddelde van alle peilingen heeft May nog een voorsprong van zo’n zeven procentpunten, maar enkele peilingen voorzien een nek-aan-nekrace. Vertrouwen kiezers May en de harde aanpak die ze belooft? Of rekenen ze haar af op haar verantwoordelijkheid voor duizenden agenten minder op straat? Corbyn is en blijft een outsider, maar niemand hield er een maand geleden überhaupt rekening mee dat hij zo kort voor de verkiezingen nog kans zou maken op de sleutel van Downing Street 10.

Lees ook: Het merk May is besmet geraakt.  

Lees ook: 'We laten een paar idioten onze democratie niet ondermijnen'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden