De braadworst

Twee jaar geleden bezochten we een Russische kazerne. De Koude Oorlog was dood en de Russen begonnen voorzichtig hun geheimen prijs te geven.

Dat betekende in het geval van Bernau, waar we waren, dat wij als westerse journalisten te zien kregen hoe erbarmelijk het Russische leger er voor stond. De balkons waren aan de achterkant van de gevel gevallen, de uniforms waren opgelapt en er was slechts een liter benzine over om ons het pronkstuk te demonstreren: de tank.

Het was ontluisterend te zien dat deze Russische armoe in het westen tot voor kort werd gevreesd. Zeker als je ook de kans kreeg een Amerikaanse basis te bezoeken. Toch probeerden de Russen vooral hun waardigheid te tonen. Ze deden zelf of ze van het allergewichtigste soort waren. Zelfs hun nieuwste hobbies, het kweken van rozen en het bouwen van hondehokken, werden als militaire acties van het allerbelangrijkste kaliber afgeschilderd. Met soortnamen en aantallen.

Hoewel het leek of wij de Russen kwamen begluren, werkte het andersom net zo. De Muur was al lang weg, maar de meeste Russische militairen ònder het hoogste niveau waren nog niet in het westen geweest. Benzinebesparing of Angst voor het Andere. Daar kwamen we niet achter.

Eén durfde ons ook een vraag te stellen: “Viel FKK in West-Berlien?”, fluisterde hij ons in het oor. Omdat we de vraag in het geheel niet begrepen en hij geen antwoord kreeg, bleef hij het herhalen. Omdat we vermoedden dat FKK een militaire afkorting was, vroegen we hardop naar de betekenis ervan. “Freikörperkultur”, siste de grote pet met een rood hoofd. Zijn meerdere stond twee meter verderop.

Daar konden we ons iets bij voorstellen: we dachten in elk geval dat hij 'veel bloot' bedoelde. Nu weten we dat dit maar de halve waarheid is. FKK is meer dan gewoon zonder kleren. Het is een geloof dat door geen muur te scheiden is en door alle politieke partijen woekert.

Omdat het hier broeide de afgelopen twee weken, schoot me dit gedoe ineens weer te binnen. Gisteren zag ik aan ons stadsstrandje bij Plötzensee - daar waar de verzetsstrijders van de Rote Kapelle zijn vermoord - plotseling een nieuw hek. Achter deze omheining moet je je kleren uit. En het is daar vol.

In Nederland zijn de naaktstranden meestal lekker rustig. Althans dat was zo, want echte nudisten waren er ook in Nwederland al langer, maar bleven zeldzaam.

Hier is het ook beslist geen modegril. De verering van het bloot was bij de nazi's - maar ook daarvoor - een gewaardeerd thema. Het DDR-regime probeerde het daarom eerst te verbieden maar de neiging zich naakt te presenteren, bleek onder het volk niet te onderdrukken. Toen werd het ook door de communisten officieel erkend en gezegend.

Nu het grootste naaktstrand aan de Berlijnse Müggelsee - met tweeduizend vierkante meter zand voor mensen zonder broek - wordt gerestaureerd, begint het aan de andere meren met blootmogelijkheid te dringen. Maar alleen aan de Wannsee mag je ook met blote billen naar de frituur.

Uit ervaring weet ik dat je daar op mooie dagen héél lang in de rij moet staan voor een braadworst. En ik weet zeker dat ook de bloten zonder schoenen aan niet in staat zijn het smeltende asfalt met klein grint te trotseren.

De Berlijnse krant Die Tageszeitung vroeg de Büderamtsleiter Jürgen Hurt aldaar, naar mogelijke overlast. “Ach nee, je moet er mee leven”, zuchtte de man. Hij scheidde de hedendaagse bloterikken in twee groepen: de mensen die “heel af en toe uit de kleren gaan” en de types “voor wie het “een ideologie is en die sowieso een bijzondere verhouding hebben tot hun lichaam en het milieu.” Hoe hij de tweede groep van de eerste onderscheidt? “De 'gelovigen' herken je aan bruine billen en “overdreven slanke lichamen.”

Nee, klachten had de opzichter nooit gehad. Behalve van een vader die niet wilde dat zijn zoontje kon zien hoe een blote man met zichzelf herummanipuliert. Zo'n woord hebben we niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden