De boycot doet pijn, maar doordraaien hoeft niet

Een van de koks van de soepmarathon in Leeuwarden keurt zijn werk alvorens er zijn zegen aan te geven. Beeld Herman Engbers

Ruim drie weken na de afkondiging van de Russische boycot tegen Europese landbouwproducten is de eerste schok voorbij. Maar rustig is het niet bij telers en handelaren in groenten en fruit, zegt Gert Mulder, directeur van GroentenFruit Huis, het kenniscentrum voor de groente- en fruitsector.

"We zitten nog altijd in de fase van de damage control", typeert Mulder de situatie. Bedrijven die veel met Rusland handelden, houden hun contacten in dat land warm. Handelaren proberen de producten die zij voorheen in Rusland afzetten nu elders te verkopen. Vaak doen ze dat in een van de EU-landen, aan grote retailers bijvoorbeeld.

Het lijkt erop dat die pogingen slagen, want van het op grote schaal doordraaien van groente en fruit is nog geen sprake geweest, zeggen Mulder en Wim Rodenburg van de telersvereniging DPA. Rodenburg: "Handelaren zoeken de gaatjes in de markt". Mulder: "Doordraaien gebeurt maar mondjesmaat".

Export
Concurrentie ondervinden de Nederlandse handelaren vooral vanuit Spanje. Lastig is, zegt Mulder, dat de Franse regering de Fransen heeft opgeroepen om Franse waar te kopen. Voor de actie van de Nederlandse supermarkten om Nederlandse producten in het zonnetje te zetten, heeft Mulder meer waardering. Maar hij wijst erop dat bijna driekwart van de Nederlandse groente- en fruitproductie wordt geëxporteerd.

Inmiddels proberen handelaren uit andere EU-landen hun producten in Nederland te slijten. Mulder kwam al veel blauwe bessen uit Polen tegen. Grote vraag is hoe het met de appels en peren zal gaan die binnenkort worden geoogst. Komen de Belgische peren die vroeger naar Rusland gingen nu hier? Zullen Nederlandse kwekers besluiten om minder te oogsten dan ze zouden kunnen?

Bij al dat slechte nieuws is er ook een meevaller. Door het slechte weer zijn de oogsten kleiner dan eerder gedacht. Vraag en aanbod zijn, ondanks de boycot, redelijk met elkaar in evenwicht, zegt Rodenburg, en de prijzen van de meest gangbare tomatensoorten, de komkommers en de rode paprika's zijn weer op het niveau dat ze voor het instellen van de boycot hadden. Mulder: "Het was kouder en donkerder dan normaal. Dat beïnvloedt de opbrengst van de kassen." Daarbij komen nog de steunmaatregelen die de EU heeft afgekondigd. Die zorgen voor een bodemprijs. Die prijs is lager dan de prijzen die, dankzij het slechte weer, op de markt worden betaald.

Niemandsland
Inmiddels moeten glastuinbouwers een volgend probleem oplossen. Hoeveel zullen zij de komende maanden produceren? Normale volumes of beperken ze hun productie? Mulder: "Dat is een lastig vraagstuk. We bevinden ons in een soort niemandsland. Er zijn eerder boycots geweest, maar die troffen slechts één land of een paar producten. Nu worden veel landen getroffen en gaat het om tal van producten. Zoiets hebben we nog nooit meegemaakt."

Hoe groot de schade van de boycot zal zijn, is moeilijk in te schatten. Het Landbouw Economisch Instituut (LEI) deed onlangs een poging om die te berekenen en kwam, met de nodige mitsen en maren, tot de voorzichtige conclusie dat de schade voor de groente- en fruitsector kan oplopen tot 440 miljoen euro. Daarbij ging het LEI er vanuit dat de door Rusland geboycotte producten elders worden afgezet tegen veel lagere prijzen. Het LEI telde ook een groot deel van de export naar Litouwen mee, omdat dat land veel import weer naar Rusland doorvoert.

24 uur soep koken tegen Russische boycot
Friese tomatentelers koken in een 24 uurs-marathon 2400 potten soep om te laten zien dat goed voedsel niet vernietigd hoeft te worden. In een handomdraai zijn de tomaten te verwerken tot een eenvoudig te conserveren product. De 2400 potten soep staan symbool voor de 2400 kilometer tussen Friesland en Moskou. De potten worden morgen verkocht op het UITfestival in Leeuwarden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden