De bosstad rukt op

Artist Impression Forest CityBeeld Stefano Boeri Architetti

China is begonnen met de bouw van 's werelds eerste bosstad en in Utrecht verrijst binnenkort een verticaal bos. Zijn dit projecten voor de bühne of draagt de groene architectuur echt bij aan een gezonder leefklimaat in de steden?

In de groene stad in de buurt van de Chinese miljoenenstad Liuzhou moeten veertigduizend bomen en miljoenen planten in de straten, parken en op de gebouwen de lucht gaan schoonhouden voor zo’n 30.000 mensen die er naar verwachting in 2020 komen te wonen. Het verticale bos, dat naar verwachting in 2022 in het beurskwartier in Utrecht komt te staan, huist 10.000 bomen en planten die meer dan 5 ton CO2 per jaar kunnen absorberen. Zowel de Chinese bosstad als de bosflat in Utrecht zijn ontworpen door de Italiaanse architect Stefano Boeri.

Tegenbeweging

Leon Valkenburg, groepsleider Resilient Cities van adviesbureau Witteveen + Bos, is enthousiast over de nieuwe groene stedenbouwkundige projecten. “Dit soort projecten biedt een goede tegenbeweging tegen de stedenbouwcultuur van 'alleen maar bouwen', zonder rekening te houden met natuur en milieu. Ik heb eerder al plannen gezien die inzetten op groene gebouwen, zoals de bosflat die straks in Utrecht komt te staan. Maar de schaal waarop dit straks in China wordt gerealiseerd is uniek.”

De bosstad is deels een groen prestigeproject voor China, vermoedt Valkenburg. “Maar, mensen die straks in de stad gaan wonen, gaan zeker iets merken van de goede luchtkwaliteit. En tijdens warme zomerperiodes zal het met al dat groen veel aangenamer zijn dan in andere steden in China door het koelende effect van de bomen.”

De koelende werking van bomen en planten was voor de gemeente Utrecht ook een van de redenen om te kiezen voor het ontwerp van Boeri, vertelt Elsert Sikma, vastgoedadviseur bij de gemeente Utrecht. “In de zomer kan het in steden ontzettend heet worden doordat gebouwen en asfalt de warmte vasthouden. Bomen en planten op de gebouwen kunnen deze hittestress verminderen.”

De bosflat die straks in het beurskwartier komt te staan is zeker geen prestigeproject, benadrukt Sikma: "Dit gebouw moet echt een statement worden voor de stedenbouwkundige ontwikkeling in Utrecht. We willen echt toe naar een meer duurzame, groene en gezonde stad."

Artist Impression vertical forest Beurskwartier, Utrecht Beeld Stefano Boeri Architetti

CO2-absorptie

In de Chinese bosstad moeten de 40.000 bomen en planten straks 10.000 ton CO2 per jaar gaan absorberen, wat gelijkstaat aan de uitstoot van meer dan 2100 auto’s. Dat is mooi, zegt Valkenburg, maar lang niet voldoende om de CO2-uitstoot van 30.000 inwoners te compenseren: “De gemiddelde CO2 voetafdruk van een Chinees is 8 ton per jaar, dus die 10.000 ton CO2 die de bomen straks moeten absorberen, gaat zeker niet alle CO2-uitstoot van de inwoners compenseren.”

Het verticale bos in Utrecht moet straks vijf ton CO2 per jaar gaan absorberen, maar dat gaf niet de doorslag, vertelt Sikma. “De meningen zijn verdeeld over de hoeveelheid CO2 die bomen echt kunnen opnemen. De CO2-absorptie van de bomen op het gebouw was voor ons daarom meer een leuke bijkomstigheid.”

Als je echt een duurzame stad wil bouwen, ben je er niet met bomen planten alleen, benadrukt Valkenburg. “Bomen en planten zijn een aspect van een groene stad, omdat ze fijnstof kunnen afvangen en zorgen voor verkoeling. Maar het beperken van CO2 uitstoot en luchtvervuiling is minstens zo belangrijk. Zo zul je naar de mobiliteit in de stad moeten kijken. Met het aanleggen van fietsroutes door de hele stad kun je bijvoorbeeld het autogebruik van inwoners beperken."

Voor de happy few

Kan de gewone burger straks ook genieten van de groene gebouwen, of wordt het vooral een privilege voor de happy few? Valkenburg vreest het laatste: “Ik verwacht dat de Chinese bosstad gefinancierd gaat worden uit de woningopbrengst. Dus dat zullen eerder dure woningen worden dan goedkope." 

In Utrecht worden, naast dure appartementen, ook veertig betaalbare woningen gereserveerd voor mensen die een publieke functie bekleden in de stad. Sikma: "Dan moet je denken aan een brandweerman, of iemand die in de verpleging of het onderwijs werkt. De huur van deze appartementen zal niet zo hoog liggen, zodat ook mensen met een minder hoog salaris het kunnen betalen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden