De bondsdag wil antwoord: wat wist Merkel van de chaos bij de asieldienst?

Kanselier Merkel voorafgaand aan de wekelijkse kabinetsvergadering op 6 juni. Beeld AFP

De kritiek op bondskanselier Angela Merkel zwelt aan in het fraudeschandaal bij de asielverlening. Zíj opende in 2015 de Duitse grenzen en trok de vluchtelingenkwestie naar zich toe: die werd ChefsacheVandaag wil het parlement antwoorden van haar.

Het is geen gebruik in Duitsland, maar vandaag wil de bondsdag Merkel aan de tand voelen. Want nu meer bekend wordt over chaos en fouten bij de Duitse asieldienst, de BAMF, groeit de druk op de bondskanselier. Wat wist zij wanneer, en wat deed ze ertegen? 

De horzel die Merkel in de affaire niet met rust laat, is ex-BAMF-voorzitter Frank-Jürgen Weise. Donderdag verschijnt hij voor de commissie binnenlandse zaken van het parlement, die een tweede hoorzitting over het schandaal houdt. Merkel had Weise in september 2015 gevraagd de asieldienst te leiden. Hij bleef tot einde 2016, waarna hij nog een jaar gevolmachtigde voor vluchtelingen was bij het ministerie van binnenlandse zaken.

Het is duidelijk in welke richting Weise zal wijzen: richting Merkel en haar ploeg. Volgens de krant Bild am Sonntag en weekblad Der Spiegel heeft hij de afgelopen jaren herhaaldelijk zijn meerderen ingelicht over de chaos bij de asieldienst en de fouten die bij aanvragen werden gemaakt. Volgens Bild am Sonntag heeft hij Merkel daar in 2017 twee keer op gewezen in een direct gesprek. Begin 2017 zou hij een document van 45 pagina's aan Merkels Kanzleramt en het ministerie van binnenlandse zaken hebben gestuurd met een analyse van alle misstanden. Titel: 'De crisis was vermijdbaar'.

Catastrofale overbelasting

'Het is niet te verklaren', citeren de kranten dat vertrouwelijke document, dat de regering-Merkel geloofde dat het BAMF de sterke stijging van gevluchte mensen ook maar kon beginnen te verwerken. Over de asieldienst die hij aantrof ,zegt Weise dat hij nog nooit een overheidsinstelling in zo'n slechte toestand had gezien, aldus Der Spiegel. Postvakjes van asielbeslissers met meer dan tweeduizend dossiers erin, verouderde IT - een 'totaaluitval van de systemen' dreigde - 30 procent van de asieldossiers bevatte fouten, een functionerend controlesysteem bestond er niet. 

Ook in de jaren die volgden liet de regering de zaken te lang op hun beloop, luidt Weise's kritiek.

Op veel steun van de toenmalige en huidige coalitiepartner SPD hoeft Merkel niet te rekenen. Volgens SPD-vicevoorzitters Thorsten Schäfer-Gümbel en Ralf Stegner heeft Merkel gefaald. Ze draagt de volledige verantwoordelijkheid voor de 'catastrofale overbelasting' van BAMF, zei Stegner tegen de krant Der Tagesspiegel.

De oppositie is al even kritisch. De liberale FDP en de anti-immigratiepartij AfD dringen aan op een parlementaire enquête. Andere partijen aarzelen nog. Wel volgt er een hoorzitting van de commissie binnenlandse zaken, volgende week. Die zal de vorige minister van binnenlandse zaken Thomas de Maizière en Merkels naaste vertrouweling Peter Altmaier aan de tand voelen.

Lees ook: Vetes, chaos en zwendel

Misschien zat het zo: Ulrike B. deed het voor de mensen, Sifran C. deed het voor het geld. Hoe het ook zij: ze stortten het Bundesamt für Migration und Flüchtlinge in crisis. Wat is er aan de hand?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden