De bloem, de vrouw, de stad

Zijn fotograferen is bladeren in het leven, zeggen kenners. Kenners zeggen wel vaker wat. Maar in een galerie in Amsterdam ligt wel een heel bijzonder boek te dampen.

Bij Galerie Reflex in Amsterdam ligt het op een tafeltje. Met een paar witte handschoenen ernaast. Het veertien kilo zware roze Araki-boek met daarin duizend van zijn foto's, gedrukt in de allermooiste reproductietechniek. Om van te watertanden -dit reusachtige werk bergt een en al zinnelijkheid, vandaar die roze kaft. Sappig, sensueel, overvloedig. Als je een boek met een klimaat zou kunnen vergelijken, zou ik zeggen: de tropen. Bloedheet en vochtig, maar ook de zware geur van dood en verval. Als u snel bent, kunt u het voor 1250 euro kopen -na 1 januari kost het u 1750 euro. Een buitenkansje.

Maar wie is die Araki? Nobu yoshi Araki (1940) is een Japanse fotograaf met drie motieven: de bloem, de vrouw en de stad. De stad is Tokio, zijn geboortestad. De rest is obsessie. Beroemd werd Araki omdat hij veel van zijn geheel of half ontklede modellen graag vastbindt en ophangt. Het ziet eruit als een manier van seksuele onderwerping die wij aanduiden met het begrip 'bondage', maar Araki heeft hogere bedoelingen. ,,Ik bind vrouwen vast omdat ik weet dat hun ziel niet kan worden vastgebonden. Een touw om een vrouw heenleggen is hetzelfde als een arm om haar heen slaan.'' Kijk de hangende vrouwen in het gezicht en je ziet geen pijn -alleen maar stille waardigheid, alsof ze in gala poseren.

Araki is een ster in Japan -vrouwen staan in de rij om zich door hem te laten knevelen en portretteren. En Araki kan er niet genoeg van krijgen. Hij fotografeert vrouwen in alle mogelijke standen, met een zekere voorkeur voor een blik op hun vagina, die in sommige zwart-wit series weer met een veegje rode verf onzichtbaar wordt gemaakt. Araki: ,,Dan is het net alsof ik ze aanraak.'' Fotograferen is voor hem een seksuele daad en met diezelfde lust richt hij zijn lens op voluptueuze bloemkelken, op meeldraden en stampers. Eigenlijk zien we geen bloemen, maar seksuele organen.

Bloemen en vrouwen, vastgelegd in volle bloei, maar met de vergankelijkheid vlakbij. Het decor is niet zelden dat van een troosteloze Tokiose voorstad, permanent in staat van ontbinding. Van de rosse buurt, een vruchtbare biotoop voor Araki, legde hij vrijwel elk hoekje vast, compleet met de zich daarin afspelende fantasieën. Die beelden bundelde hij in het boek 'Tokyo Lucky Hole' (1991), waarin mannen en meisjes vierhonderd pagina's lang monter seks bedrijven alsof er in het leven niets anders meer is. Een schrale hemel.

Zo'n 230 fotoboeken heeft Araki al gemaakt -een uitdrukking van zijn onuitputtelijke bezetenheid. Men zegt dat hij dagelijks veertig filmrollen volschiet, te beginnen met een foto van een bord rijst: zijn ontbijt. Om hem heen zwermt een hofhouding van assistenten (voor het wisselen en ontwikkelen van de films) en modellen, maar als vrienden noemt hij alleen zijn kat en zijn speelgoedbeesten: plastic dinosaurussen die op zijn foto's vaak figureren. In de Amsterdamse Reflex Modern Art Gallery zijn enkele recente beelden te zien, opgehangen rond dat kolossale boek. Er hangen ook twee foto's -heel groot- van twee vrouwen, met openvallende kimono's opgeknoopt aan het plafond. 'Iconen' noemt een galeriemedewerker ze. Dan moet het kunst zijn.

Araki. Boek en tentoonstelling, Reflex Modern Art Gallery, Amsterdam. Tot en met 7 januari.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden