De blikken bolletjes van Fiat vertonen wat roestplekken

Beeld AFP

Fiat, groot in kleine auto's, dreigt in de verdrukking te komen. Moederconcern Fiat-Chrysler haalt veel meer winst uit het luxere segment.

James Bond ruimt in de film 'Spectre' (2015) met de bumper van zijn Aston Martin even een Fiatje 500 uit de weg in de smalle straatjes van Rome. Tot ziens. Zo abrupt als de beroemde geheim agent gaat moederconcern Fiat-Chrysler niet te werk, maar de kleine autootjes van het Italiaanse merk dreigen wel in de verdrukking te raken tussen de meer luxere merken.

De Turijnse autoproducent maakt vandaag tijdens de presentatie van het vijfjarenplan waarschijnlijk bekend dat goedkopere modellen als de Punto en de Panda niet langer in Italië van de band zullen rollen. De fabrieken in de buurt van Turijn en Napels worden aangepast voor de fabricage van duurdere modellen uit de stal van moederconcern Fiat-Chrysler, zoals de SUV's van Jeep en Maserati. De productielijn van de kleine Panda, die nu gebouwd wordt in Pomigliano d'Arco, bij Napels, zou verhuizen naar Polen.

Fiat Chrysler-topman Sergio Marchionne ziet niet langer brood in de productie van goedkope modellen in landen waar de salarissen van fabrieksmedewerkers relatief hoog zijn. Als de plannen van het concern doorgaan, is de Fiat-fabriek in Melfi nog de enige plaats in Italië waar nog een Fiat personenauto in elkaar wordt gezet: de crossover SUV 500 X.

"Het merk Fiat is wat in de verdrukking gekomen", zegt Max Erich, analist automotive bij ING. "Het is altijd sterk geweest in kleine auto's. Bij de allerkleinsten is het merk dat nog steeds. Dan praat je over het A-segment, dus de 500 en de Panda, die concurreren met bijvoorbeeld de VW up!. Met name de herintroductie van de 500, zo'n tien jaar geleden, is een gouden greep geweest. Het tijdloze retro-design blijft een onderscheidend element ten opzichte van concurrenten."

Lees verder na onderstaande afbeelding.

Beeld rv

De 500 is van oudsher hét boegbeeld(je) van de Fabbrica Italiana di Automobili Torino (Fiat). Toen het blikken bolletje in 1957 voor het eerst de fabriek uit reed, werden autoliefhebbers op slag verliefd op dat schattige wagentje. Zuinig, betaalbaar en zo handig in de stad ook. Van de piepkleine tweedeurs, die werd gemaakt tot 1975, verkocht Fiat er ruim 3,8 miljoen. De massamarkt voor de zeer kleine auto was geboren. Later hadden de Italianen in dat segment onder meer succes met de 600, de 127, de 850, de Uno, de Panda en de Cinquecento.

Geen SUV's

Tegenwoordig doet Fiat nog altijd mee op de lucratieve markt voor kleine auto's, maar de Italianen maken lang niet alleen de dienst uit. Peugeot, Citroën en Toyota maken de technisch identieke 108, C1 en Aygo, Hyundai heeft de i10 en Kia de Picanto. Suzuki maakt de Celerio en de Volkswagen-groep ontwikkelt de Skoda Citigo, de Seat Mii en de VW up!. De concurrentie is moordend.

In het iets grotere B-segment, waarin de Punto moet concurreren met bijvoorbeeld de Renault Clio en de Volkswagen Polo, heeft Fiat het ronduit laten liggen. Erich: "De Punto is een gedateerde auto, die de concurrentie eigenlijk niet meer aankan. De verkopen zijn volledig weggezakt. Pas in de loop van dit jaar komt een opvolger. Die auto had al veel eerder grondig vernieuwd moeten worden."

Een ander probleem is dat Fiat buiten de 500X, geen SUV's in het gamma heeft, terwijl daar nu juist, in de grotere en luxere klasse, de hoge omzetten en winsten worden behaald. Volgens het online Italiaanse automagazine Auto Edizione zijn in Italië vorig jaar meer dan 750.000 auto's geproduceerd waarvan er 64 procent uit het hogere segment kwam. In 2012 was dit slechts zo'n 20 procent. De verlegging van het accent naar luxere auto's bouwen zorgde voor meer dan een verdubbeling van de opbrengsten. Niet voor niets richt Fiat Chrysler Automobiles (FCA) zich nu op dat stuk van de taart.

Ook een probleem voor Fiat is dat het sterk afhankelijk is van een klein aantal markten. In Europa doet het merk nog behoorlijk mee (met een marktaandeel van iets onder de 5 procent) maar daarbinnen is het vooral thuisland Italië dat qua verkopen de kar trekt.

Erich: "Buiten Europa is eigenlijk alleen Brazilië een belangrijke markt. Daar heeft Fiat ook een eigen fabriek en bouwt het specifieke auto's voor de Zuid-Amerikaanse markt." Maar de Italianen missen de boot naar onder meer de grote Chinese markt.

Lees verder na onderstaande afbeelding.

Beeld RV

Het FCA-concern richt zich op andere merken binnen de familie. De directie ziet domweg dat omzet en winst voor het grootste deel in Noord-Amerika worden behaald met Jeep, Dodge, RAM en Chrysler. "Jeep, eigenlijk het SUV-merk binnen FCA, trekt de kar in Noord-Amerika en China en ook de grote pick-ups van RAM zijn belangrijk in de VS en Canada. Met Jeep probeert men ook in Europa meer te doen, nu de SUV's zo populair zijn."

Het concern ziet nog wel brood in haar Italiaanse autotak, maar lijkt meer in te zetten op andere merken. Zoals op de stoerdere en sportievere Fiat-familieleden Alfa Romeo dat nieuw leven wordt ingeblazen, en Maserati waar veel geld naartoe gaat voor de ontwikkeling van nieuwe modellen.

Volgens Erich moet Fiat nu maar hopen dat het kan overleven met het succes van de 500 en − in veel mindere mate − de Panda.

En dat het zich terug kan vechten als dan eindelijk de opvolger van de Punto zich aandient. "Maar de vraag is of de verloren klanten kunnen worden teruggewonnen."

Lees ook: 'Ook Fiat Chrysler schuldig aan het gebruik van sjoemelsoftware'

Het dieselschandaal in de VS kreeg vorig jaar een nieuw hoofdstuk. Nadat eerder Volkswagen zich eraan schuldig maakte, werd ook Fiat Chrysler verdacht van het gebruik van sjoemelsoftware om zo de uitstoot van dieselwagens te manipuleren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden