Recensie

De biografie van motorcoureur Jack Middelburg doet rommelig aan, gelijk zijn leven

Motorracen begin jaren tachtig: dat was slapen in de caravan en kaarten in het café. Jack Middelburg voelde zich daar pas thuis, blijkt uit een boek over zijn leven.

Jack Middelburg verongelukte in 1984 op het stratencircuit van Tolbert. In de Groningse plaats crashte de motorcoureur uit Naaldwijk in de openingsfase van een tamelijk onbeduidende race. Hij overleed enkele dagen later in een Gronings ziekenhuis. De dood van ‘Jumping Jack’ markeerde het einde van de mooiste bloeiperiode van de motorsport in Nederland.

Journaliste Natascha Kayser publiceerde onlangs een boek over deze meest tot de verbeelding sprekende motorcoureur die Nederland heeft gekend: ‘Jumping Jack, herinneringen aan Jack Middelburg’. De verzameling gesprekken zijn ‘een verlengstuk’ van een theaterstuk dat momenteel in ontwikkeling is en in juni zal worden opgevoerd aan de vooravond van de TT van Assen.

Het leven van Middelburg is sprankelend, maar niet direct vreugdevol. Uit het boek blijkt dat hij een moeilijke relatie had met zijn ouders en dat hij al vroeg hard moest werken voor de kost. Hij sappelde om zijn motoren in orde te krijgen voor de races en had volgens het boek niet altijd een soepele relatie met zijn vrouw Petra.

Hij genoot van de vriendschap met zijn kameraden, van de races en het vrouwelijke schoon dat hij daar altijd om zich heen had. De harde crashes die hij maakte, zorgden voor een steeds kreupeler lichaam. Vandaar de bijnaam Jumping Jack: hij viel zó vaak van zijn motorfiets.

Op de circuits racete hij en op de openbare weg reed hij vaak te hard in zijn Mercedes. “Hardrijden is mijn vak”, zei Middelburg op zeker moment tegen de rechter na weer een snelheidsovertreding.

Verschraald bier

Uit het boek van Kayser blijkt dat de sfeer rondom circuits tijdens de raceweekeinden onvergelijkbaar is met de gelikte tijd van nu. Coureurs reisden samen naar races in hun eigen auto’s, sliepen in caravans in het rennerskwartier en ’s avonds speelden ze potjes kaart in het café. Het rennerskwartier was gelijk een volkse buurt. Het was de wereld van verschraald bier, zware shag en zwart geld.

In die tijd won Middelburg twee races in de koningsklasse van de motorsport, de 500cc, de voorloper van de MotoGP: in 1980 in Assen en in 1981 in het Engelse Silverstone, waar hij wereldkampioen Kenny Roberts op diens fabrieksmachine van Yamaha op fenomenale wijze in de luren legde.

Voor haar boek heeft Kayser ervoor gekozen de personen apart van elkaar op te voeren. Sommige delen van de persoonlijke verhalen grijpen terug – of verwijzen naar – andere uitspraken in het boek. Kayser geeft weliswaar in de tekst aan waar die andere stukken staan (‘Zie ook ­Annita en Denise Middelburg’), maar dat schept weinig duidelijkheid tijdens het lezen. Het is eerder ­verwarrend en zorgt voor een gebrek aan samenhang. Dat Kayser in haar voorwoord stelt dat een ­‘lopende ­biografie’ van Middelburg eigenlijk ‘geen optie’ was omdat ­‘de volledigheid vrijwel zeker niet ­mogelijk was’, blijkt niet uit de hoofdstukken.

Af en toe houterig

Kayser gaat van collega-coureurs naar jeugdvrienden, motorbouwers, journalisten en leveranciers van overalls. Natuurlijk zijn niet alle gesprekspartners even interessant (delen van hun verhaal meestal wel), en af en toe kan Kayser niet de indruk wegnemen dat ze bandjes snel heeft uitgetikt: de hoofdstukken hebben soms nauwelijks kop of staart. De stijl is weinig flitsend en de zinnen af en toe houterig.

Het geheel doet daardoor rommelig aan, gelijk het leven van Middelburg. Het leven van Jumping Jack is af en toe een puzzel en het werk van Kayser eerder een nuttig naslagwerk. Eens te meer blijkt dus: boekstaven is iets anders dan een boek schrijven.

Jumping Jack, herinneringen aan Jack Middelburg
Natascha Kayser
Uitgeverij: Q
Prijs: 20 euro

Beeld -

In ons dossier boekrecensies vindt u een overzicht van de besprekingen van pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden