Recensie

De biografie van Michelle Obama laat zien dat ze een gedroomde presidentskandidaat is

Beeld Chris Pizzello/Invision/AP

Ze wil er zelf niet aan, maar ze lijkt de gedroomde kandidaat voor de Democraten.

Een van de venijnigste aanvallen die Donald Trump vorig jaar tijdens de verkiezingscampagne te verduren kreeg, was afkomstig van Michelle Obama. Zonder zijn naam ook maar één keer in de mond te nemen, hekelde de First Lady op indrukwekkende wijze Trumps denigrerende opmerkingen over vrouwen die de Republikeinse kandidaat naar eigen zeggen graag ‘bij hun pussy mocht grijpen’.

Tegenover de vulgaire en negatieve taal van Trump, ook op andere fronten, zette Obama een inspirerende, positieve boodschap. Ze prees haar partijgenoot Hillary Clinton die juist opkwam voor vrouwen, en die als geen ander in staat was het land te verenigen in plaats van te verdelen, zoals Trump en de Republikeinen in haar ogen deden: “When they go low, we go high.”

De toespraak werd bejubeld: in oratorisch opzicht had Michelle haar man misschien wel overtroffen. Zou zij bij de volgende verkiezingen niet de perfecte presidentskandidaat voor de Democraten zijn? Ze heeft deze optie zelf al ferm van de hand gewezen: acht jaar in de spotlights van het Witte Huis is wel genoeg geweest. Deze opzienbarende episode komt slechts summier aan de orde aan het eind van de boeiende biografie van Michelle Obama (53), van de hand van de Amerikaanse journalist en hoogleraar Peter Slevin. Het staat beschreven in het slothoofdstuk ‘Epiloog bij de Nederlandse editie’. Zo krijgt de vertaling die deze maand op de markt komt nog een enigszins actueel tintje. De oorspronkelijke Amerikaanse editie is namelijk al van 2015.

De haat in Chicago

De biografie gaat voor twee derde over de tijd dat Michelle nog niet ‘de meest onwaarschijnlijke First Lady’ was. Slevin staat uitgebreid stil bij haar afkomst en jeugd in Chicago, de stad waarheen haar voorouders uit het diepe zuiden van de Verenigde Staten waren verhuisd. Het was en is geen gemakkelijke plek voor Afro-Amerikanen, die er ruim een derde van de bevolking uitmaken. De zwarte leider Martin Luther King zei ooit dat hij nergens in de VS zoveel haat had ervaren als in Chicago.

Peter Slevin was jarenlang stadsverslaggever van de Washington Post in Chicago, de thuishaven van de Obama’s. Als politiek redacteur in Washington heeft hij de eerste stappen van Barack Obama in de politiek verslagen; sindsdien volgt hij ook de carrière van diens echtgenote. Bovendien doceert hij als hoogleraar journalistiek over de moeizame verhouding tussen de politie en de zwarte gemeenschap in de VS. Kortom, de man weet waarover hij praat.

Racisme

Tijdens haar studie en ook in haar werk daarna heeft Michelle Obama vaak te maken gehad met racisme. De (blanke) moeder van haar slapie op de universiteitscampus eiste een andere kamer voor haar dochter. Als First Lady zei ze dat ze nu woonde in een huis dat ooit gebouwd was door slaven. Maar keer op keer hamerde ze erop dat Barack en zij er niet alleen waren voor de zwarte Amerikanen, maar voor álle landgenoten, van welke huidskleur dan ook.

Peter Slevin is duidelijk onder de indruk van Michelle Obama, een hagiografie is het boek echter niet, de auteur weet genoeg kritische opmerkingen te plaatsen. In de ‘Nederlandse epiloog’ toont hij zich ontgoocheld over ‘de graaierij’ van de Obama’s die een slordige zestig miljoen dollar krijgen voor hun memoires. Daar zal ook wel een persoonlijke frustratie bij meespelen: Slevin heeft voor deze biografie met tientallen mensen gesproken: vrienden, familieleden en collega’s van Michelle, maar niet met de hoofdpersoon die dus andere prioriteiten heeft en liever zelf met haar levensverhaal naar buiten komt. Tja, het zijn net mensen, die Obama’s.

De Nederlandse vertaling is vriendelijk gezegd niet geweldig. Wie het Engels machtig is, kan beter de originele Amerikaanse uitgave lezen.

Michelle Obama: De biografie
Vertaling: Marianne Kerkhof e.a.
Het Spectrum
448 blz. € 22,50

Beeld x
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden