Reportage

De Bijlmer: bruisend of toch een gajeswijk? 

Lunch in de Bijlmer als afsluiter van het jaar waarin 50 jaar Bijlmer werd gevierd, met de eerste en nieuwe bewoners van de wijk. Beeld Bram Petraeus

De Amsterdamse Bijlmer bestaat vijftig jaar. Dat werd afgelopen jaar gevierd. Bij de afsluitlunch met bewoners van het eerste uur geven een optimist en een pessimist hun toekomstvisie.

Op gedekte lange tafels in het Bijlmermuseum staan gekookte eieren, karnemelk, krentenbollen en kaas. Dit is een lunch voor zo’n veertig oorspronkelijke Bijlmerbewoners, ter afsluiting van de mijlpaal vijftig jaar Bijlmer. Aan het slotweekend namen zo’n 15.000 mensen deel.

 Aan het eten en de bezoekers is te zien dat de eerste bewoners vooral wit waren. De Bijlmer was ook gebouwd voor overloop uit de binnenstad. Diana van Putten (76) kwam in 1969 in flat Kikkenstein, toen het werk van haar man verhuisde naar Amsterdam. Tot 1983 woonde ze in Groeneveen, de flat waar later het vliegtuig van El Al naar binnen vloog. “In het begin was het heel leuk. Ik was vrijwilliger in de collectieve barruimte en leerde zo veel bewoners kennen.” 

Later begon de verpaupering. “De druppel voor mij was dat Surinaamse jongeren met briefjes van honderd aan het gokken waren in het trappenhuis.” Inmiddels is de Bijlmer volgens haar flink opgeknapt. “Het ziet er keurig uit. Toch moet een deel van de bewoners nog integreren. Dat is onderdeel van hoe de stad groeit.”

Gezwam

De lunch is georganiseerd door bewoner van het eerste uur Henno Eggenkamp (73). Hij startte zijn wooncarrière in 1969 in Groeneveen. Inmiddels woont hij al dik veertig jaar naar tevredenheid op de tiende etage van Grubbehoeve: geen auto’s op de stoep, wandelen in ­leegheid en heerlijk anoniem wonen. “Deze lunch is mijn eerbetoon aan de bewoners. De Bijlmer bestaat niet uit politici en pr-machines. Die preluderen alleen maar op de toekomst, met hun gezwam over talenten. En de bestuurders zeggen wel twintig keer per dag ‘bruisende Bijlmer’. Het bruist hier helemaal niet.”

Zo’n bestuurder is stadsdeelvoorzitter Tanja Jadnanansing (51) van Amsterdam-Zuidoost. Positiever dan zij is over de Bijlmer, zul je niet snel iemand vinden. “Ik heb de jeugd in mijn portefeuille, en al veel jongeren gesproken. Ik was het meest onder de indruk toen een elfjarige zei: ‘Kunt u ervoor zorgen dat mensen mij niet meer arm noemen? Mijn ouders hebben weinig geld, maar ik voel me toch rijk’. Om de stem van de jeugd te horen komt er in januari een kindercommissie die het bestuur gaat adviseren.

Toch is de aanhoudende armoede in een deel van de Bijlmer de kern van het probleem. Het leidt tot slechte onderwijsresultaten en hoge jeugdwerkloosheid. Eggenkamp: “Vaak is vader weg, heeft moeder allerlei baantjes, en zijn de zonen zo verwend dat het normaal is dat zij jong in de bijstand komen. Dochters worden op hun zestiende zwanger. De mannen zijn altijd pleite, aan het gokken, drinken of hosselen. Dat is de armoedecultuur. Wel sterft het hier van Range Rovers en dure Amerikaanse pick-ups.”

Verbinding

Wat moet daartegen gebeuren? Meer investeren in onderwijs en eenoudergezinnen, denkt Eggenkamp. Net als het stadsdeelbestuur: ‘Bewoners verbinden en versterken’. Eerder kondigde Jadnanansing al aan dat zij binnen vier jaar grote vooruitgang wil zien, en anders haar bestuur als mislukt beschouwd. Is dat realistisch? “Ik wil zo hoog mogelijk inzetten. De economie zit mee, er komen in Zuidoost 35.000 woningen bij tot 2040. Er is een hele grote groep goed opgeleide jongeren die hier wil blijven wonen. Vanwege groen, warmte, kunst en voorzieningen.”

Het stadsdeelbestuur werkt ook aan verbindingen tussen ondernemers en de jeugd om stageplekken en banen te creëren. “Omdat er hier zo veel talent is, willen we ook een talentenhuis bouwen om jongeren verder te bekwamen. De Bijlmer Bruist!” Waarna Jadnanansing toegeeft dat zij als Tweede Kamerlid leerde allitereren. Eggenkamp heeft alle plannen al vaker gehoord. Zal het dit keer gaan lukken? “Ik denk het niet. Maar je kan het proberen.”

Lees ook:

Met ‘Wees onzichtbaar’ van Libris-winnaar Murat Isik heeft de Bijlmer ook een beetje gewonnen

‘Jij komt er wel’, sprak zijn docent creatief schrijven. En zie, maandag won Murat Isik de Libris Literatuur Prijs. 

Straattaal is te mooi om alleen in criminele context te gebruiken

Als je straattaal wilt snappen, moet je veel op straat zijn. Of eindeloos naar rappers luisteren. Om in tune te blijven met de straattaal die haar zoon bezigt, zoekt Tijd-redacteur Ally Smid contact met de samensteller van een nieuw straatwoordenboek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden