De bewoners van Sint Maarten zien niets van de beloofde steun uit Nederland

Schade op het eiland waar veel huizen zijn beschadigd of verwoest door orkaan Irma. 91 procent van de huizen heeft schade, een derde van de huizen is totaal verwoest. Beeld ANP

De inwoners van Sint Maarten merken een jaar na de zware orkaan Irma nog amper iets van het herstel. Nederland stelde € 550 miljoen euro beschikbaar, waarvan € 470 miljoen via de Wereldbank. Maar daarvan is nog niet één dak hersteld. 

Vooral kwetsbare groepen als ouderen, alleenstaande moeders en mensen met een laag inkomen lijden onder het uitblijven van hulp. Ze leven nog steeds onder plastic. De bewoners van Sint Maarten zien niets van de beloofde steun uit Nederland.

De Rekenkamer schetst in een uiterst kritisch rapport vandaag een moeilijk dilemma. Omdat op het getroffen eiland lange tijd de corruptie welig tierde en er sprake was van incompetent bestuur, koppelde Nederland de hulpgelden aan strenge voorwaarden. Die gingen niet direct naar de overheid, maar naar een trustfonds van de Wereldbank. Dat hanteert echter zulke strenge spelregels, dat de wederopbouw helemaal niet van de grond komt. Daarnaast moeten in deze constructie Nederland én Sint Maarten alle projecten goedkeuren. Staatssecretaris Knops (BZK) wilde daarmee een groot politie draagvlak bereiken, maar in de praktijk werkt de constructie uiterst vertragend.

“Een consequentie van de nadruk op zorgvuldigheid is dat er op dit moment nog vooral geld is besteed aan voorbereidende werkzaamheden”, aldus de Rekenkamer. De hulpoperatie wordt blijft hiermee vooral een boekhoudkundige exercitie. “Er is nog nauwelijks geld daadwerkelijk besteed, waardoor inwoners van Sint-Maarten een jaar na de ramp nog weinig zien aan concrete resultaten, zoals herstel van huizen, andere gebouwen en infrastructuur.”

Grote obstakels

De zware orkaan Irma trof in september 2017 Sint-Maarten en beschadigde 90 procent van de bebouwing op het eiland. De schade wordt op 1,9 miljard euro geschat. Hulporganisaties en defensie deelden in de eerste weken wel water, voedsel en plastic uit in kader van noodhulp, maar daarna werd het stil. De daadwerkelijke opbouw en versteviging van gebouwen bleef uit. Ook liggen de herstelwerkzaamheden aan de elektriciteitsvoorziening en wateropslag op dit moment stil. Dit is volgens de Rekenkamer een gevolg van de eis dat het nutsbedrijf de werkzaamheden eerst openbaar moet aanbesteden. Maar dat is een procedure die het zwakke nutsbedrijf helemaal niet aankan.

Naast de strenge regels die door Nederland zijn opgelegd, vormen ook het gebrek aan expertise en het tekort aan bekwaam personeel grote obstakels voor een snelle wederopbouw. Sint-Maarten zoekt daarom extra ambtelijke armslag, eventueel ook vanuit Nederland en de Wereldbank. Twee projecten zijn wel vlot op gang gekomen: de financiële bijdrage via de Wereldbank aan een nieuw ziekenhuis en aan een programma voor bijscholing en inkomenssteun van inwoners op Sint-Maarten. Maar daarvoor lag al een uitgewerkt plan klaar vóórdat Nederland de Wereldbank bij de wederopbouw van het eiland betrok. Deze projecten werpen hierdoor nu eerder hun vruchten af.

Lees ook:
Wederopbouwfonds voor Sint-Maarten: Nederland bepaalt wie geld krijgt

Nederland werkte aan een miljoenenfonds voor Sint-Maarten van waaruit de wederopbouw van dit eiland kan worden gefinancierd. Het fonds verstrekt leningen onder zeer strikte voorwaarden, zodat Nederland zeggenschap krijgt over die opbouw en ook de geldstroom controleert.

Sint-Maarten maakt haast met puinruimen nu nieuwe orkaan op komst is

Redacteur Hans Marijnissen bezocht Sint Maarten direct na de orkaan en reisde over het gehavende eiland. Lees hier zijn verslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden