De bevrijdingstheoloog met de mooie pen

De 87-jarige dichter, priester en revolutionair Ernesto Cardenal is in Nederland vooral bekend als bevrijdingstheoloog uit Nicaragua. Het Duitse publiek waardeert vooral zijn literaire kwaliteiten. In 2005 was Cardenal genomineerd voor de Nobelprijs voor literatuur. Afgelopen weken was hij op tournee in Duitsland. Morgen treedt hij op in Nijmegen.

Brigitte Adriaensen, universitair hoofddocent Romaanse Talen en Culturen aan de Radboud Universiteit Nijmegen, kent het werk van Cardenal goed. Wat hem als dichter bijzonder maakt, zegt Adriaensen, is zijn veelzijdigheid. "Hij staat zowel in de traditie van de zestiende-eeuwse Spaanse mysticus Johannes van het Kruis, als in die van de Beatgeneratie in de VS in de jaren zestig van Allen Ginsberg, en in de revolutionaire traditie van de Chileense dichter Pablo Neruda."

Cardenal sloot zich in zijn geboorteland Nicaragua aan bij een politieke protestbeweging. Op zijn 29ste had hij een mystieke ervaring, die in veel gedichten doorklinkt. Adriaensen: "Hij beschrijft de ontmoeting met God bijvoorbeeld op een manier die doet denken aan de liefdesgedichten die hij tevoren schreef. Een bekende regel is: 'Ik heb iets met Hem gehad en dat is geen concept'. In zijn mystieke gedichten zit ook altijd iets luchtigs, iets ironisch, iets erotisch."

Ernesto Cardenal werd trappist. Na zijn priesterwijding stichtte hij een religieuze leefgemeenschap met boeren en kunstenaars. Hij steunde de politieke revolutie van de Sandinisten, tegen president Somoza.

Cardenal heeft zijn politieke betrokkenheid altijd gecombineerd met het dichterschap en met een religieus leven. Zijn laatste bundel is in 2005 verschenen. Brigitte Adriaensen: "Cardenal schrijft nog altijd veel mystieke gedichten. Dat is een doorgaande lijn in zijn werk. Hij gebruikt daarbij metaforen uit de Indiaanse mythologie, en daarnaast ook beeldtaal uit de hedendaagse fysica. Zo heet een bundel uit 1993: 'Telescoop in de donkere nacht'. Hij probeert mystieke ervaringen in te vullen vanuit de hedendaagse natuurwetenschap. Ik bewonder zijn gevarieerdheid."

Fragment uit het 38ste gezang:

Voor mijn hut in Solentiname sta ik te plassen

En zie de sterren.

De aarde zal van op Mars zo stralen als Mars van hier.

En hoe heerlijk moet onze melkweg er van buiten uitzien.

Van op dit flonkerende lichtpunt zing ik tot jou:

Geliefde, schepper van alle sterren.

Vertaler: Inigo Bocken

Ernesto Cardenal leest voor op 17 oktober, 19.30 tot 22.00 uur, Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, Nijmegen. Entree € 9,50, met inleidingen. Organisator is het Soeterbeeck Programma van de Radboud Universiteit Nijmegen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden