De betovering van lijstjes

We zijn een eindje in december, en dat betekent dat in de filmwereld de lijstjes met favoriete films worden opgemaakt. Spannend om te zien wat er boven komt drijven na een jaar koekeloeren in het duister, al moeten we natuurlijk nog rekening houden met 'Nymphomaniac' van Lars von Trier die met een seksverslaafde Charlotte Gainsbourg de Kerst komt opwarmen.

De European Film Academy kon zo lang niet wachten. Die wees afgelopen weekend al de beste Europese film aan, op een bijeenkomst in Berlijn waar de Franse diva Catherine Deneuve parmantig in panterprint op de eerste rij zat. 'La Grande Bellezza' werd er de grote winnaar. Het zij Paolo Sorrentino's prachtige, operateske reis door Rome van harte gegund, en de Italiaanse filmmakers die het in crisistijd moeilijk zeiden te hebben, al vraag je je wel af wat voor partijtje het precies is dat de grote doorbraak van Adèle Exarchopoulos in 'La Vie d'Adèle' verzuimde te nomineren.

De verzamelde filmcritici in Los Angeles dachten daar deze week wel anders over. Die riepen de 20-jarige Exarchopoulos samen met Cate Blanchett (uit Woody Allens 'Blue Jasmine') uit tot beste actrice. 'Gravity', de ruimtereis van Sandra Bullock, vonden ze de beste film, samen met 'Her', de komedie van Spike Jonze die we nog tegoed hebben.

In New York bleek de pers weer anders gestemd. Daar werd Steve McQueens slavernijdrama '12 Years a Slave' uitgeroepen tot beste film, en Abdellatif Kechiche's 'La Vie d'Adèle' tot beste buitenlandse film. Overeenstemming tussen de Amerikaanse oost- en westkust was er ook, bijvoorbeeld over de beste documentaire ('The Act of Killing' van Joshua Oppenheimer) en de beste muziek ('Inside Llewyn Davis' van de gebroeders Coen). Het American Film Institute voegde bij alle favorieten deze week nog 'The Wolf of Wall Street' waarmee Martin Scorsese en Leonardo DiCaprio het Amerikaanse filmjaar zullen uitluiden.

Natuurlijk zien lijstjes-watchers er allerlei indicaties in voor de Oscars in februari, maar ik moest bij het speuren naar de eerste jaaroverzichten vooral denken aan een recent boek van Umberto Eco: 'De betovering van lijsten', waarin de Italiaanse schrijver en wetenschapper een duizelingwekkend overzicht geeft van alle soorten lijsten waarin de mens in de loop der tijd het leven probeerde te vangen.

Het gaat van Homerus' opsomming van Griekse schepen op weg naar Troje tot de overzichten van steden en rivieren bij James Joyce. De lijst als manier om het ontelbare, onzegbare, oneindige onder woorden te brengen. De lijst als poging om orde aan te brengen, controle uit te oefenen en 'in' en 'uit' te sluiten, en daar lekker over te bakkeleien. Wat dat laatste betreft: je hoort nooit wat ze in India en China de beste film vinden, in Zuid-Afrika of op IJsland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden