de beste boeken van het jaar 2007

Wat waren de mooiste, beste, spannendste en belangrijkste boeken die het afgelopen jaar uitkwamen? Trouw vroeg medewerkers van ’Boeken’ naar hun persoonlijke favorieten.

schrijft (vooral) over filosofie

Vlot geschreven biografie over William Smith die in 1815 de aardlagen van Engeland in kaart bracht. Een goed voorbeeld van hoe wetenschapsgeschiedenis spannend en tragisch kan verlopen: Smith kreeg weinig waardering, kwam zelfs in de gevangenis terecht, maar krijgt met deze biografie postuum de erkenning die hij verdient.

Over Spinoza is al veel geschreven. Opmerkelijk dus, dat Goldstein daar nog een nieuwe invalshoek aan kan toevoegen, namelijk de relatie tussen joodse identiteit en Spinoza’s ’Ethica’ waarin de filosoof het bestaan van identiteit heeft ’weggedacht’.

schrijft over Nederlands proza

Beklemmende kruising tussen ’Hersenschimmen’ en ’Kees de Jongen’. Prachtige dialogen, ondergewaardeerd boek.

Een schrijver is in Frankrijk onderweg naar een groep schrijfcursisten (’uitsluitend vrouwen trouwens, het heeft geen zin daar ingewikkeld over te doen’) en verheft tobben tot kunst.

Heruitgave van een satire uit 1788. De apen willen op mensen lijken, maar moeten ze daarvoor hun staart afhakken? Die vraag zorgt voor verhitte politieke debatten en wrange compromissen. Met een voorwoord van Gerrit Komrij.

is oud-hoofdredacteur

Futuroloog en optimist schetst (oplossingen voor) potentieel catastrofale problemen van onze eeuw.

Herziene uitgave van de uitstekende, accurate vertaling uit 1988, waaraan de Vlaming Courteaux (nu 83) veertien jaar had gewerkt.

Voortreffelijke aanvulling op de dikke Van Dale: bijna 10.000 uitdrukkingen, vrij uitvoerig verklaard en meestal met citaten toegelicht.

Voor wie betwijfelt dat videospellen en hedendaagse tv-series het brein scherpen.

bespreekt Engelse en Amerikaanse

thrillers

Zijn ’Gorki Park’ was een meesterwerk, dit is een waardige opvolger. Alle ingrediënten van het moderne Rusland – de maffia, corruptie en een onmachtige bevolking – worden mooi vermengd met het ellendige verleden. Cruz Smith heeft iets te vertellen over Rusland, en de manier waarop hij dat doet is onweerstaanbaar.

Ironie, actualiteit, de mens achter de wereldleider. Harris, voormalig journalist en ooit bevriend met Tony Blair, maakt een geloofwaardig verhaal over waarom de voormalige Britse premier de VS zo braaf volgde.

is redacteur ’Boeken’

Overdonderend debuut van een jonge schrijver uit Bosnië. Een speelse, bruisende en tedere roman, ondanks de oorlogsgruwelen die er in beschreven worden.

Warme en intelligente biografie van een intrigerende vrouw, die onder een mannelijk pseudoniem sciencefiction schreef. Wat dreef haar tot die maskerade?

Fascinerende pastiche op de vrouwenroman – alles draait om vrouwen en ’hun terrein’. Bijzonder is dat Coe niet in de ironie blijft steken: het boek sleept je wel degelijk mee.

Engelse debutant verdiepte zich in de dagboeken van een voorvader, lekenpredikant in de negentiende eeuw, en weet diens geloofsstrijd overtuigend op te roepen.

is commentator

Roman waarin een optimistische wereld en een optimistisch Italië zich opmaken voor de moderne tijd, inclusief de adembenemende autorace van Parijs naar Madrid in 1903, eindigend in de nachtmerrie van de loopgraven. Indringender dan Geert Mak in zijn toch niet geringe oeuvre, maakt Barrico deze tijd voor de postmoderne mens zo invoelbaar, dat het voluit een openbaring genoemd mag worden.

Een must voor wie niet alleen zweert bij de vrijheid van meningsuiting (inclusief het recht op beledigen), maar ook wil weten hoe dit grote goed in een verhelderend debat het best tot zijn recht komt om vervolgens vast te stellen dat de grootste praatjesmakers er meestal maar een potje van maken.

In dit boek balt de politieke filosoof Woldring zijn niet geringe kennis over dit onderwerp kernachtig samen. Een zegen voor het vaak verwarrende debat over onze pluriforme samenleving die om onverklaarbare redenen niet meer multicultureel mag heten.

is kunsthistorica

Fotoboek. Oltheten kijkt naar ons als naar vreemde wezens en legt haar verwondering vast in rake observaties.

Een mooi en verfrissend kunsthistorisch overzicht door de ogen van een schilder, waarin de westerse klassiekers worden gelijkgesteld aan die uit Japan, Mexico en Afrika.

Aanstekelijk dagboek van een schilder die in de onstuimige negentiende eeuw al schrijvend een houvast zoekt in muziek, literatuur en schilderkunst.

schrijft over Duitsland en over terrorisme

Misschien wel dé arbeidersroman van de DDR, van een schrijver die door de communistische eenheidspartij vervolgens kapot werd gemaakt.

Een subjectieve, maar onthullende en meeslepende geschiedenis van alle CIA-schandalen, die meer licht werpt op het falen van de geheime dienst rond 9/11.

Stevige preek, in de stijl van de echte Duitse zedenromans: zó dor en leeg kan het leven in de grote steden eruitzien.

Soja en haar geliefde, maar drugsverslaafde Harry slaan zich in het West-Berlijn van voor de val van de Muur door het leven.

is politiek commentator

Een sterke poging het immigratieproblemen te verklaren en in een breder perspectief te plaatsen. Een antwoord op de verscheurende en verlammende polarisatie.

Een lijvige, maar heldere politieke biografie van een partijloze politicus die de twee grootste politieke conflicten in zijn dagen, de schoolstrijd en de strijd om het algemeen kiesrecht, beslechtte en Nederland buiten de Eerste Wereldoorlog liet. Een les in wijs politiek manoeuvreren.

De analyses van deze journalist/historicus zijn altijd een vreugde om te lezen.

is filosoof

Uit het Nederlandse boekenaanbod zouden meerdere lijstjes met aanraders te destilleren zijn. Tot de imposantste boeken van het vorig jaar behoren:

Een magnifieke studie over de manier waarop de westerse mens zichzelf gaandeweg als een autonoom individu is gaan beschouwen – met desastreuze gevolgen voor de godsdienst.

Derde deel van een trilogie die in Spanje de overgang van het franquisme naar de democratie beschrijft, met een paar winnaars en veel verliezers.

Met de publicatie van het vijfde van de zeven delen werd een mega-vertaalproject voltooid. In ongepolijste kladjes en kattebelletjes is de gang van het denken en leven van Nietzsche op intieme wijze te volgen.

recenseert vooral Engelstalige literatuur

Fijnbesnaarde homo-erotische roman, met een proustiaans gevoel voor detail en onderlinge verhoudingen.

Ethiek versus esthetiek: catalogus vol dierlijke curiosa, dat wil zeggen: voorwerpen die de mens van dode dieren maakte. Het boek roept zowel walging als fascinatie op. Waarom vinden we opgeprikte torren interessant, een jas van veulenbont zielig en een olifantspoot als paraplubak onacceptabel?

Autobiografie vol luchtige maar o zo vermakelijke en hilarische anekdotes over Faithfulls leven als popster van de jaren zestig tot nu. Prima opvrolijker tijdens donkere, sombere winterdagen.

schrijft over Spaanstalige literatuur

Spannende roman die de lezer op magistrale wijze confronteert met zijn goedgelovigheid.

Nooit eerder vertaalde roman uit 1915 die prachtig de psyche van een tienjarig jongetje schetst.

Deze stripklassieker uit 1984 werd dit jaar, naar aanleiding van het tienjarige bestaan van de literaire collectie Signé, in één band uitgebracht. Magische romantiek in de Zwitserse Alpen.

is historicus, was adjunct-hoofdredacteur

Gedegen en uiterst leesbaar relaas over de opkomst van Hitler, maar vooral over het echec van links in deze opwindende periode uit de Duitse geschiedenis.

Haffner en Van Doorn lijken als schrijver op elkaar. Beiden pakken de geschiedenis essayistisch en verrassend aan. Haffners beschouwingen sluiten voor een groot deel aan op Van Doorns boek. Lees het maar als een ’Hoe het verder ging’.

Praamstra heeft veel pagina’s nodig om de man (en diens vrouw) goed in beeld te krijgen, maar dat heeft het onmiskenbare voordeel dat hij zo ook de kans krijgt een brede achtergrond van de negentiende-eeuwse cultuur in Nederland, Indië en Frankrijk te schetsen.

is socioloog

De socioloog verdedigt dat een bloedarmoedig socialisme medeschuldig was aan het succes van de nazi’s. Hun royale staatszorg, in ruil waarvoor de kleine man zich oorlog en vervolging liet aanleunen, versloeg de socialisten op eigen terrein.

Van Doorns collega De Swaan, die onlangs de P.C. Hooftprijs won, weet ook psychologisch te verklaren hoe het mogelijk is massamoord een beschaving binnen te smokkelen.

Het Afghanistan waar Stewart doorheen trekt, doet denken aan wat De Swaan noemt ’het ’niemandsland’; daar geldt: ’jouw dood, mijn brood’.

bespreekt Frans- en Portugeestalige

literatuur

Vermoedelijk de duizelingwekkendste roman van het afgelopen jaar: de beschrijving van 24 uur leven op aarde, vol vaart, fantasie en humor.

Subtiel, geestig en met liefde geschreven verslag van de laatste tien jaar uit het leven van de grote componist.

Intriges in de liefde en politiek in het woelige Frankrijk van de negentiende eeuw. De herlezing van Lucien Leuwen was voor mij het grootste literaire feest van 2007.

Een uitbundige en meeslepende tragikomedie waarin in een grote nachtelijke slemppartij van vijf militairen de balans van vijfentwintig jaar Portugese geschiedenis wordt opgemaakt.

schrijft over jeugdliteratuur

Geus won vorig jaar de Gouden Griffel en maakt met dit nieuwe boek over vriendschap weer een goede kans. Vanaf 10 jaar.

Nu al een klassieker: prachtig donker, mysterieus avontuur vol zwarte humor. Vanaf 11 jaar.

Beste Nederlandstalige debuut van dit jaar, waarin een sprookjesachtig en een realistisch verhaal ingenieus met elkaar worden verknoopt. Vanaf 10 jaar.

Geslaagd vervolg op het magistrale ’Schijnbewegingen’, over een jongenshoer in Victoriaans Londen. Vanaf 15 jaar.

Ontroerend prentenboek, waarin opa de (kwetsbare) held is van zijn kleinzoon. Vanaf 4 jaar.

schrijft over vertaalde literatuur van en over het continent Afrika

Deze minimalistische roman onderzoekt met vrucht de rijkdom die ligt opgesloten in het verlies en geeft een ontnuchterende kijk op de Boerenoorlog (1899-1902).

Aangrijpende epos over het rampzalige slavenbestaan van een zwarte vrouw die terechtstaat op beschuldiging van moord.

Exposé van de barre werkelijkheid van een door burgeroorlogen en politiek en religieus geweld verscheurd continent dat zelfs zijn eigen kinderen niet ontziet.

is generalist te Rome

Een heikele kwestie: Waren de nazi’s socialisten? En was dat een sleutel tot hun succes? Ja, zegt J.A.A. van Doorn in een briljante analyse.

De vlegeljaren van de rode tsaar als voorspel van wat later komen zou. Leest als een schelmenroman.

Over de verderfelijke invloed van het utopistisch denken in de politiek. Stemt niet vrolijk, maar is wel overtuigend.

is classicus

Een compacte en pakkende gang door de oudheid tot haar ondergang, toen de restanten van de tolerante Romeinse religie voor mensen met andere religieuze denkbeelden met kracht werden opgeruimd en de intolerantie van de christenen daarvoor in de plaats werd gesteld.

Een prikkelende en persoonlijke schets van wat uit de Romeinse literatuur is overgeleverd, van de hand van de dichter-classicus die bevlogen over de schrijfkunst van door hem geliefde en gehate schrijvers kan vertellen.

is historicus

We hadden in de negentiende eeuw Multatuli en we hadden Busken Huet, onze Piet Grijs en Gerrit Komrij ineen. Een prachtig boek over de man die ons het uitzinnige ’Land van Rembrandt’ schonk.

Ronduit indrukwekkend boek over het leven onder Stalin, waar dankzij de grootmoeders de kinderen behoed werden voor totale gekte.

Nu we het toch over de idiotie van politieke heilsverwachtingen hebben: In ’Zwarte Mis’ blijkt dat het Amerikaanse vrije Westen er ook door op sleeptouw kan worden genomen. De neoconservatieven van Bush bedrijven politiek alsof het geloof is, aldus Gray. Een scherpzinnig boek.

bespreekt Amerikaanse en Engelse

boeken

Geestige en geniaal opgezette detectiveroman waarin de Joden zich niet in Israël maar in Alaska hebben gevestigd.

Winterson blaast haar lievelingsonderwerp, onbeantwoorde liefde, nieuw leven in door er ruimtereizigers, robots en schipbreukelingen aan toe te voegen.

Uit deze lange maar fascinerende biografie van de tekenaar van Charlie Brown en Snoopy blijkt hoeveel hij voor de strip uit zijn eigen leven putte.

recenseert Italiaanse literatuur

Etmaal uit het leven van een paar Romeinse gezinnen levert een beklemmend drama op dat Mazzucco ons in real time laat meebeleven.

Luchtig essay over de invasie der ’barbaren’. Met hun antropologische mutaties herdefiniëren zij onze cultuur: verticaal is uit, horizontaal is in. Geduldige, geconcentreerde mijnwerkers worden vervangen door snelle, googlende, multitaskende surfers.

Een afdaling in de obscene en amorele hel van bevrijd Napels. Net als in ’Kaputt’ schildert Malaparte het naoorlogse Italië in onvergetelijk harde en surrealistische scènes.

Deze bundel opent met het meesterwerkje ’Mensen van Aspromonte’ (1930). Realistisch verhaal over arme herders in de punt van de Italiaanse laars met hoop op een betere toekomst. In de traditie van de onlangs hertaalde Verga-klassieker

’I Malavoglia’.

bespreekt (vooral) Nederlandstalige

literatuur

Mooie stille verhalen die broeien van de door de schrijfster welbewust weggehouden emotie: van verholen angst, weerzin, hunkering.

Een geestige en scherpzinnige roman over het (im)morele handelen van ’onze’ weldenkende klasse, opgehangen aan de glycerine-affaire die in 1996 60 kinderen in Haïti het leven kostte.

Huismoedermisère in Engelse buitenwijk genadeloos en geestig vastgelegd: tijd die in cirkels gaat, kinderen die ieder plan doorkruisen, mannen die zich afsluiten.

Een slim, speels en onderhoudend portret van het excentrieke schrijverspaar Gertrude Stein en Alice B. Toklas en hun (latere) biografen.

recenseert niet-Engelstalige thrillers

IJzingwekkende Zweedse policier over de gevolgen van een toevallig verkeersongeluk. Nesser zet zijn karakters meesterlijk neer.

Niet alleen Scandinaviërs, ook Hollanders schrijven uitstekende detectives. Dat bewijst het tweede werk van kinderboekenschrijfster Dijkzeul over sympathieke inspecteur Vegter die een behoorlijk onsmakelijke kindermoord moet oplossen.

Sappig, leerzaam én hilarisch verhaal over Amsterdamse onderwereld. Past perfect in dit jaar van het proces tegen Willem Holleeder. Terechte winnaar Gouden Strop.

is columnist en schrijft over literatuur

Grootse roman gebaseerd op

de Manson-

moorden.

Zowel qua stijl als qua structuur een hoogtepunt in het oeuvre, maar wie wil, ontdekt er als extraatje ook nog een hele zedenschets in.

Mooie roman van de meester over het verschrompelen van illusies. Of het nu door de tand of de geest des tijds komt, Nathan Zuckerman geeft na 9/11 de brui aan zijn maatschappelijke, maar nog niet helemaal aan zijn seksuele betrokkenheid.

Voorbeeldige biografie van een van onze lamlendigste tevens grootste dichters. En passant een uitmuntende casestudy over de vreemde wortels der creativiteit.

schrijft over Duitse geschiedenis

Opzienbarende én voorbeeldig gedocumenteerde biografie van tweede Duitse rijkspresident, waarin afgerekend wordt met meer dan één mythe.

De geschiedenis van het interbellum hoeft weliswaar niet te worden herschreven, maar de aantekeningen van deze katholieke politicus zorgen wel voor meer kleur en nuance.

Biografie van de sleutelfiguur in de negentiende-eeuwse architectuur. Vooral de vaak unieke illustraties, ook van verdwenen (kerk-)gebouwen, roepen een prachtig tijdsbeeld op.

Fijn om te weten dat het GBG ’zich niet verantwoordelijk [stelt] voor schade door het rijden van deze route’, een pelgrimage naar Bomans-plekken binnen en buiten Haarlem. Uitsluitend voor fijnproevers.

bespreekt vertaalde literatuur

Alan Bennett laat koningin Elizabeth II de geneugten van het lezen ontdekken. Lichtvoetig en geestig, maar ook kritisch en diepzinnig.

Lionel Shriver schrijft romans die je bij de keel grijpen. Dit confronterende boek is geschreven vanuit het gezichtspunt van de moeder van een massamoordenaar.

Van der Kolk weet de karigheid van de Nederlandse taal volop te benutten. Negen transparante verhalen over mensen aan de rand van de Noord-Amerikaanse samenleving.

is correspondent in Berlijn

Speelt zich af in het geboortedorp van de Hongaarse socioloog Závada, waar de meerderheid uit Slowaken bestaat. De roman schildert het lot van die dorpsgemeenschap aan de hand van een even tragische als meeslepende liefdesgeschiedenis. Ondanks de ongemakkelijke vorm (dagboekaantekeningen plus commentaren) werd het boek in Hongarije een gigantisch succes. De Nederlandse vertaling kreeg ten onrechte weinig aandacht.

Thierry Chervel en Anja Seeliger verzamelden bijdragen van Ian Buruma, Timothy Garton Ash, Pascal Bruckner, Ayaan Hirsi Ali en vele anderen. De op elkaar reagerende essays verschenen eerder op de voorbeeldige culturele website signandsight.com en in verschillende toonaangevende kranten over de hele wereld (waaronder Trouw). De kwaliteit van de bijdragen wisselt weliswaar, maar het discussieproject is uniek vanwege zijn internationale en digitale karakter.

is redacteur ’Boeken’

Biografie van een femme fatale die als geen ander artistiek Europa in de eerste helft van de twintigste eeuw kende. Sappig en informatief, wat wil je nog meer.

Dit jaar zijn de drie laatste boeken uit deze tiendelige serie uitgekomen. Ook weer juweeltjes.

Fascinerende biografie van fascinerende vrouw, dochter van president Theodore Roosevelt, die tot op hoge leeftijd in Washingtons politieke kringen verkeerde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden