Commentaar

De beste bescherming tegen terreur is het hechte weefsel van een samenleving

Grote steden stellen zich de vraag of trekpleisters van publiek moeten worden afgezet voor voertuigen Beeld anp
Grote steden stellen zich de vraag of trekpleisters van publiek moeten worden afgezet voor voertuigenBeeld anp

Ongemerkt is ons dagelijks leven door terreurdreiging de laatste jaren behoorlijk veranderd. Die conclusie trok deze krant afgelopen weekend na de aanslagen in Spanje.

Controles op strategische punten waar niemand meer van op kijkt, zwaarbewapende militairen op de nationale luchthaven, betonblokken bij de belangrijkste toeristische attracties, ze zijn niet meer weg te denken. Ook achter de schermen, onzichtbaar voor de meeste burgers, zorgde terrorisme voor ingrijpende veranderingen. Bevoegdheden van geheime diensten werden uitgebreid, politie en justitie kregen zware en ingrijpende maatregelen tot hun beschikking.

Maar is het genoeg? Dat is de vraag die altijd sterker klinkt vlak na aanslagen, zeker nu deze week ook Rotterdam een terreurmelding voor de kiezen kreeg, al valt nog te bezien hoe zwaar deze dreiging echt was. En daar zit ‘m ook juist de kneep. Iedere dreiging moet immers serieus genomen worden. Burgers eisen ook steeds vaker zichtbare maatregelen tegen toekomstig gevaar. Na Spanje besloot Australië belangrijke plaatsen te voorzien van betonblokken. In Amsterdam, Utrecht en Rotterdam worden toegangen tot grote winkelgebieden voorzien van obstakels.

Maar de pijnlijke conclusie blijft toch dat geen enkele maatregel volledige bescherming biedt tegen terreur, tegen mensen die hun eigen leven inzetten om dat van anderen te nemen. Vooral de fysieke oplossingen in de publieke ruimte houden willekeur in. Want waarom zou de Kalverstraat in Amsterdam wel betonblokken krijgen, en de Alkmaarder kaasmarkt niet? Hoe blussen we straks een brandje in onze straten, hoe komt de ambulance snel ter plaatse, hoe komt de dagelijkse voorraad naar de winkels? De overheid staat hier voor een zware taak: de samenleving open, leefbaar en niet te grimmig houden en tegelijkertijd de belangrijkste doelwitten beschermen, zonder toe te geven aan de populaire roep om meer repressie.

Want deskundigen zijn daar zonneklaar over: de beste bescherming tegen terreur is nog altijd het hechte weefsel van een samenleving. Wat ziet de wijkagent, de familie, de gemeenschap? Is er voldoende bereidheid signalen van radicalisering te melden bij de autoriteiten? Is er voldoende vertrouwen dat de overheid en de geheime diensten hun onzichtbare werk naar behoren doen? Dat zijn immateriële waarden die – wanneer een overheid zwaar inzet op repressie van terreur en op zaken als bewapening in het straatbeeld – paradoxaal genoeg kunnen eroderen.

Ziedaar in een notedop de uitdaging van moderne open samenlevingen als de onze. Nederland weet gelukkig tot nu toe de balans te houden, maar zal zich bij iedere dreiging hiervoor opnieuw moeten inspannen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: Is het een illusie dat het dagelijks leven niet verandert door terreurdreiging?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden