analyse

De beruchte generaal Hemedti profileert zich als de nieuwe leider van Soedan

Demonstranten en militairen staan lijnrecht tegenover elkaar. Generaal Hemedti positioneert zich als keiharde nieuwe leider.

Nu de onderhandelingen tussen de generaals en de leiders van de volksopstand in Soedan zijn vastgelopen over de overdracht van de macht, manoeuvreert de tweede man van de militaire overgangsraad TMC zich vrijwel dagelijks in de schijnwerpers.

Generaal Mohammed Hamdan Dagalo, bijgenaamd Hemedti, is met 44 jaar veruit de jongste van de generaals en beschikt over een eigen troepenmacht naast het leger. Zijn Rapid Support Forces (RSF), een beruchte en geduchte vechtmachine, die hij gebouwd heeft uit onder meer de Arabische Janjaweed-milities in Darfur, hebben overal in de hoofdstad Khartoem posities ingenomen.

Brute terreur

Onder zijn leiding heeft de RSF de burgeroorlog in Darfur met extreem geweld onderdrukt. De troepenmacht bediende zich van brute terreur met massaverkrachtingen, moorden, het platbranden van dorpen, het vergiftigen van drinkwaterputten en het stelen van vee.

Die Hemedti (kwade tongen beweren dat hij eigenlijk uit Tsjaad komt) werpt zich nu op als de protagonist van de volksopstand. Hij juicht de rol toe van de Beweging voor Vrijheid en Verandering, de DFC, een verzameling van oppositiepartijen en vakbonden die leiding geven aan de al vijf maanden durende volksopstand.

Afgelopen week sprak hij een publiek toe van tribale leiders en diplomaten uit de VS en Saudi-Arabië. “Wij willen echte democratie”, zei hij in een speech met veel kwinkslagen en applaus. En: “Wij willen vrije en eerlijke verkiezingen.”

Concessie

Dezelfde Hemedti waarschuwde eerder tegen chaos door demonstranten. Tegelijkertijd weigerde de TMC te praten over een overgangsregering, zolang actievoerders wegen en spoorrails blokkeerden. Hemedti liet duidelijk doorschemeren dat zijn troepen hard zouden optreden als ze daarmee door zouden gaan.

De demonstranten willigden de eisen van de generaals in. De onderhandelingen werden zondagnacht hervat, maar zonder resultaat. Over de samenstelling en het voorzitterschap van de Soevereine raad, die uiteindelijk het hoogste gezag in het land wordt, is geen overeenstemming. De militairen eisen de meeste zetels en het voorzitterschap op, lees: het presidentschap.

De Beweging voor Vrijheid en Verandering wil een meerderheid van burgers en heeft een roulerend voorzitterschap als concessie voorgesteld. De generaals wezen dit af. Zij zeggen in gesprek te blijven met leiders van de volksopstand, maar hoe is onduidelijk.

Staking

Vakbeweging SPA, drijvende kracht achter de protesten, heeft opgeroepen tot een grote landelijke staking. Wanneer is nog niet bekend. Hemedti waarschuwde meteen dat een staker nooit meer op zijn werk hoeft te komen. Hij duldt geen chaos, zei hij in een videoboodschap. 

Opmerkelijk is dat de leider van de TMC, interim-president Abdel Fattah al Burhan, nauwelijks iets van zich laat horen, terwijl zijn tweede man Hemedti vrijwel elke dag het nieuws beheerst. De beruchte generaal heeft vreemd genoeg enig krediet bij de demonstranten omdat hij van Soedan een seculiere staat wil maken zonder de sharia als leidraad voor wetgeving.

In de impasse die nu is ontstaan profileert Hemedti zich steeds meer als leider van Soedan, hoewel hij luidkeels ontkent die ambitie te hebben. Hij verzekerde zich van de steun van Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, die geld in Soedan willen pompen. En hij praat met hoge westerse diplomaten.

Ondertussen charmeert en dreigt hij, maar niemand kent de werkelijke agenda van de vroegere vertrouweling van Al Bashir.

Lees ook: 

De onderhandelingen in Soedan liepen gesmeerd, maar toen vielen er ineens doden.

Woede, verdriet en onzekerheid heersen in Soedan nadat  vijf demonstranten en een militair werden doodgeschoten op het plein voor het legerhoofdkwartier in de hoofdstad Khartoem. 

In Khartoem wemelt het van militairen. ‘Ze hebben ons nog niets misdaan, maar ik weet wat ze op hun geweten hebben’

Leden van de gevreesde RSF zijn massaal aanwezig in de hoofdstad van Soedan. ‘Ik vind het griezelig.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden