De beroepsshopper in China beleefde gouden jaren, maar kan niet meer zijn gang gaan

Chinese toeristen bezoeken de Designer Outlet Roermond om te winkelen. Het kopen van luxe items is een belangrijke reden voor Chinezen om te reizen. Beeld ANP

De groeiende Chinese middenklasse kon de honger naar luxeproducten lang stillen via smokkelaars. Aan die lucratieve banen van beroepsshoppers lijkt nu een einde te komen.

Shoppen als beroep: wie droomt er niet van? Voor zowat een miljoen Chinezen is het werkelijkheid. Zij vliegen als daigou (letterlijk: plaatsvervangende koper) de wereld rond, vullen hun koffers met luxeproducten en smokkelen die China binnen, invoerheffing ontwijkend. Maar aan die praktijk, die lange tijd oogluikend werd toegestaan, lijkt nu een einde te komen, dankzij een nieuwe Chinese wet.

Het daigou-fenomeen brak een vijftal jaar geleden door, toen de markt voor luxeproducten in China in een stroomversnelling raakte. Omdat veel buitenlandse merkproducten in China tot drie keer duurder zijn dan in hun thuismarkt, en omdat veel Chinese consumenten namaakproducten vrezen, ontstond er een levendige handel in overzees aangeschafte statusspullen.

Van handtassen en designkledij uit Parijs of Londen tot make-up uit Japan of Zuid-Korea: de daigous brachten het allemaal mee. Soms ging het om uitwisselingsstudenten of stewards die een zakcentje wilden bijverdienen, maar velen bouwden hun handel uit tot een voltijdse baan. Volgens Chinese media kon zo’n shopper tot 7000 euro per maand verdienen, ver boven het Chinese gemiddelde.

De heen en weer vliegende inkopers ontdoken weliswaar invoerheffing met hun rolkoffers vol stiekem ingevoerde luxespullen, maar lange tijd liet de Chinese douane hen ongestoord passeren. Met slechts beperkte verkoopkanalen voor exclusieve producten in China zelf was de daigou een manier om de groeiende middenklasse tevreden te houden. Dus werd van hogerhand een oogje dichtgeknepen.

Zo groeide de grijze import uit tot enorme proporties. Volgens consultancybureau Bain & Company kwam in 2015 op die manier voor 4,5 tot 6,5 miljard euro aan luxeproducten China binnen. Japanse en Zuid-Koreaanse taxfreewinkels werden vaak overrompeld door Chinese beroepsshoppers. En in Parijs vaardigde luxemerk LVMH een limiet uit op het aantal handtassen of designstukken per klant.

Hoge boetes

Die tijden lijken voorbij, nu de Chinese overheid begin dit jaar een nieuwe wet op de e-commerce heeft uitgevaardigd. Sinds 1 januari moet elke daigou zich officieel registreren en netjes invoerheffing betalen. Op de luchthaven worden koffers streng gecontroleerd en webshops moeten de registratie van hun verkopers controleren. Er zijn hoge boetes en zelfs celstraffen aangekondigd.

Voor de Chinese overheid is de nieuwe wet een manier om miljarden euro’s aan voorheen ontdoken invoerheffingen alsnog te vorderen, maar ook om de officiële verkoopkanalen te promoten. De hoop is dat de verkoop van luxeproducten blijft toenemen, maar dat die verkoop vanaf nu uitsluitend op legale wijze gebeurt. 

Voor veel daigous is de nieuwe wet een reden om hun lucratieve shopreizen stop te zetten. Na betaling van invoerheffing en inkomstenbelastingen is hun winst niet langer voldoende om de vliegreis naar het buitenland te compenseren.

Verschillende buitenlandse luxemerken voelen de gevolgen daarvan aan den lijve. Japanse taxfreeshops zagen hun verkoop in januari met 8 procent dalen. De verkoop van gezichtsmaskers van het merk MTG in Japan en Zuid-Korea viel terug. En de Australische vitamineproducent Blackmore moest een winstwaarschuwing afgeven, nadat zijn verkoop aan officieuze Chinese importeurs was gestokt.

Achterdeurtjes

Volgens experts is het nog te vroeg om te zeggen of de plaatsvervangende kopers voorgoed hebben afgedaan. Sommige daigous zijn alweer op zoek naar nieuwe achterdeurtjes: zo versturen ze de luxeproducten per postpakket, zogenaamd voor persoonlijk gebruik, en prijzen ze hun koopwaar op webshops aan met tekeningen in plaats van foto’s, moeilijker te vinden met controlesoftware.

Wat wel duidelijk is, is dat de verkoop van exclusieve producten zich steeds meer zal verplaatsen van het buitenland naar China zelf. Consultancybureau Bain & Company voorspelde dat de luxemarkt in China dit jaar met 20 procent zal groeien. Wereldwijd wordt volgens de Boston Consulting Group nu al een derde van alle luxeartikelen aan Chinese consumenten verkocht.

LEES OOK:  Chinese webcam-vrouwen verdienen goed aan voyeurs.

Jonge Chinese vrouwen verdienen geld door hun leven uit te zenden met een webcam. Het is booming business. 

De Chinese filmster Fan Bingbing was maandenlang zoek. 

Haar 63 miljoen onlinevolgers en talloze andere Chinezen tasten in het duister over haar lot. Het leek erop dat Fan doelwit was geworden van een overheidscampagne tegen overdaad en luxe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden