De bemoeienis met DNB is logisch, vindt minister Hoekstra

het kantoor van De Nederlandsche Bank in Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Zijn ambtenaren zaten niet te dicht op toezichthouder De Nederlandsche Bank, vindt minister Hoekstra. De Kamer vindt van wel en is kritisch over de bemoeienis.  

Minister Wopke Hoekstra (CDA, financiën) moest er een vergadering in Brussel voor laten schieten. Hij ligt onder vuur van de Tweede Kamer omdat zijn ambtenaren De Nederlandsche Bank (DNB) hielpen bij de beantwoording van vragen over de witwasaffaire bij ING. Dat is opmerkelijk omdat DNB als toezichthouder onafhankelijk hoort te opereren.

In september vorig jaar maakte het Openbaar Ministerie bekend dat er voor 775 miljoen euro een mega-schikking was getroffen met ING. De screening door de bank van de identiteit van klanten en de aard van transacties was jarenlang ver onder de maat. Daardoor konden criminelen rekeningen van de bank gebruiken om geld wit te wassen. De Tweede Kamer was heftig ontstemd. Minister Hoekstra was dat ook en hij vroeg opheldering aan ING en aan toezichthouder DNB. Onmiddellijk rees in de Kamer ook de vraag of DNB voldoende grip had op de banken.

Volgens een reconstructie in NRC zou het ministerie van financiën toezichthouder DNB uit een benarde positie hebben geholpen. De krant kreeg met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur interne stukken. Daaruit blijkt dat de brief waarin DNB vragen van het ministerie beantwoordt drie keer werd herschreven. Er kwam steeds een nieuwe versie na opmerkingen van ambtenaren van Hoekstra.

De minister sprak in de Kamer tegen dat zijn ambtenaren DNB uit de wind hebben gehouden en hebben meegeschreven aan een brief. “Dat herken ik niet. Er zijn verduidelijkende vragen gesteld”, zei de minister. Dat vindt Hoekstra normaal. “DNB is onafhankelijk, maar ik ben ministerieel verantwoordelijk. Dan is het gerechtvaardigd dat er vragen worden gesteld. Het gaat hier niet om een kleinigheidje.”

Hoekstra noemde het toezicht van DNB in een eerder Kamerdebat ‘adequaat’. Dat was niet een te makkelijk oordeel, vindt hij. “Ik heb wel degelijk ook gevraagd aan DNB: wat vind je er zelf van? DNB zegt zelf ook dat zij achteraf meer hadden moeten doen.”

D66- Kamerlid Joost Sneller vindt het vreemd dat Hoekstra de beantwoording van de vragen niet gewoon aan DNB overliet. “Vooral omdat de Kamer kritiek had op DNB. Er ontstaat een kwalijk beeld. Het lijkt er toch op dat vragen en antwoorden op elkaar zijn afgestemd, dat er vanuit het ministerie van financiën is gestuurd.” Ook PvdA en GroenLinks zijn kritisch over de bemoeienis.

Witwasaffaire

De politiek reageerde in september geschokt op de witwas-affaire bij ING. “Het is zeer ernstig dat kennelijk de commercie zo duidelijk heeft gewonnen van de regelgeving”, zei minister Hoekstra. De bank had de computersystemen die verdachte transacties kunnen opsporen zelf zo ingesteld dat ze per dag niet meer dan drie verdachte meldingen opleverden. DNB had ING in 2008 al gewaarschuwd dat de controles op klanten en hun transacties ondermaats waren. ING beloofde beterschap maar daar kwam weinig van terecht. In de brief waarin DNB uitleg gaf over de witwas-affaire stond dat ook bij andere banken veel te weinig werd gecontroleerd.

Sinds 2014 heeft DNB achttien straffen uitgedeeld aan banken die niet voldeden aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (WWFT). In tien van die achttien gevallen werd er een boete uitgedeeld. Gisteren bleek dat de Rabobank van DNB een boete heeft gekregen van een miljoen euro omdat de bank tussen 2014 en 2016 haar klantdossiers niet op orde had: de bank wist in sommige gevallen niet goed wie haar klanten waren, wie de eigenaren waren van firma’s die bankierden bij de bank en waar de winst van die firma’s naar toe ging. Rabobank zegt dat ‘het probleem inmiddels is aangepakt’.

Lees ook:

Meer banken falen in aanpak witwassen

Volgens toezichthouder DNB controleren meerdere banken hun klanten onvoldoende. Zo kunnen zij meewerken aan witwassen, zoals eerder bleek bij ING.

DNB: banken kunnen ongemerkt meewerken aan financiering terrorisme

Nederlandse banken lopen het risico ongemerkt mee te werken aan witwassen of financiering van terrorisme. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden