De Belgische verkiezingen: gaat rechts nog beter scoren?

In België zijn niet alleen Europese, maar ook landelijke verkiezingen. Weer een lange formatie dreigt. De deelname van een Baudet-achtige nieuwkomer maakt het er niet eenvoudiger op.

Als iets eigenlijk te lang duurt, zeggen mensen weleens ‘zo lang als een formatie in België’. Want de Belgen hebben er weleens 541 dagen over gedaan om tot een regering te komen. Dat was niet bij de verkiezingen van vijf jaar geleden, maar bij die daarvoor, in 2011.

Kort was het nooit. In 2014 duurde het tot 139 dagen na de verkiezingen voor de Belgen weer werden bestuurd, ook een respectabele periode. Ter vergelijking: In Nederland duren formaties gemiddeld 94 dagen, al nam de vorming van Rutte III met 225 dagen ook een recordperiode in beslag.

Zondag zijn er in België naast Europese verkiezingen ook landelijke. Dus maakt het land zich op voor weer een lange periode van formatie, want hoe dan ook zal de uitslag van de verkiezingen gaan leiden tot een ingewikkelde puzzel. Dat komt ten eerste door een uiterst ingewikkeld staatsbestel, waarin zes parlementen naast elkaar bestaan. Ook is het op zijn zachtst gezegd lastig dat de ene helft van de inwoners een andere taal spreekt dan de andere helft. Complicerend is ook dat het Nederlands sprekende deel rechtser is georiënteerd dan het Frans sprekende.

Maar een voornaamste obstakel voor een snelle regeringsvorming is de polarisatie. Het politieke landschap van België waaiert uit over twee nogal verre uitersten van een diepe kloof, tussen het superklimaatbewuste profiel van Ecolo (Waals) en Groen (Vlaams) en het nationalisme van Vlaams Belang en de N-VA.

Baudet-achtige nieuwkomer

Waar Groen het afgelopen half jaar aan zelfbewustzijn won door het succes van de wekelijkse klimaatmarsen op vele plaatsen in het land, groeide het zelfbewustzijn aan de Vlaams-nationalistische kant ook. Dat was al niet klein, want de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) is de grootste partij in het land, maar rechts daarvan dook de afgelopen maanden plotseling een Thierry Baudet-achtige nieuwkomer op.

Dat de 26-jarige Dries Van Langenhove, een drieste, studentikoze jongeheer in keurige pakken, een toekomst in de politiek zou kunnen hebben, verwachtte eind vorig jaar nog niemand. Toen was hij en de door hem opgerichte beweging ‘Schild en Vrienden’ net wegens seksisme, racisme en antisemitisme behoorlijk in opspraak geraakt.

Maar de ophef versterkte juist de populariteit van Van Langenhove, die in januari aan het volk werd voorgesteld als lijsttrekker van het uiterst rechtse Vlaams Belang voor de provincie Vlaams-Brabant. ‘Politiek is te belangrijk om over te laten aan politici’, is het motto van deze Van Langenhove, die zich presenteert als onafhankelijk kandidaat. Zijn agenda: een rem op migratie. Ook wil hij migranten die zich niet genoeg aanpassen terugsturen en stoppen met ‘het normaliseren van geslachtsverandering’. Een opvallend detail is dat Van Langenhove onder meer politiek geschoold werd bij de zomerschool van Baudets partij.

Kloof

Uit peilingen blijkt dat de kloof tussen groen en rechts vooral zichtbaar is onder jongeren, waarin ook een verschil te zien is tussen de seksen. In de categorie jongeren tot 25 jaar zegt een twee keer zo grote groep jongens als meisjes op Vlaams Belang of N-VA te gaan stemmen. Die laatste partij blijft waarschijnlijk nog altijd de grootste, maar verliest toch zo veel aanhang dat het onzeker is of ze weer aan een volgende ­regering kan deelnemen.

Lees ook:

Premier Michel regeerde met een minderheid

De Belgische premier Charles Michel gaat niet in op een ultimatum waarvoor de rechts-populistische coalitiepartij de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) hem stelde rond het migratiepact. Hij wil door met een minderheidsregering. 

Baudet-vriend Dries Van Langenhove werd populair na ‘ontmaskering’

De Belgische jongerenbeweging Schild en Vrienden probeert met een verborgen, racistische en seksistische, agenda politieke organisaties te infiltreren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden