De Belgen werken aan een veiliger spoor, maar hebben weinig geld

VEILIGHEID | Na wéér een ernstig treinongeluk vragen Belgen zich af of het nog wel veilig is op het spoor.

Maar liefst vier instanties zijn druk bezig met een onderzoek na een treinbotsing zondagavond laat nabij de plaats Hoei (Huy). Daarbij vielen drie doden en tien ernstig gewonden.

Premier Louis Michel bezocht de rampplaats gisteren in gezelschap van de koning en minister van vervoer François Bellot. Die laatste kreeg direct veel kritiek over zich heen, na het zoveelste treinongeluk in korte tijd. De afgelopen vijftien jaar vielen op het Belgische spoor meer dan dertig doden.

"Ik benadruk dat er op geen enkele manier bespaard is op de veiligheid op de Belgische spoorwegen", haastte hij zich te verklaren. "De geruchten die nu de ronde doen over de oorzaken zijn pure speculatie."

De kritiek richt zich voornamelijk op het remsysteem van de treinen. De passagierstrein bij Hoei knalde met 90 kilometer per uur op een stilstaande goederentrein. Volgens Bellot zijn de treinen uitgerust met prima remsystemen. Alle treinen zijn opgenomen in het veiligheidsprogramma met remsystemen TBL1+, TBL1++ en TCS, bevestigt de woordvoerder van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS).

Dit soort systemen zorgt er bijvoorbeeld voor dat treinen die door rood rijden automatisch remmen. Het TLB1+systeem werd versneld ingevoerd na de treinramp in februari 2010, toen de stoptrein van Leuven naar Gravenbrakel botste op de IC-trein naar Luik. Er vielen negentien doden, onder wie een hoogzwangere vrouw en haar ongeboren baby.

De NMBS verkeert in zwaar weer, en niet alleen door de vele ongelukken. De maatschappij schrijft gloeiend rode cijfers en moet 3 miljard euro bezuinigen.

Dat is voor treinreizigers te merken. Hun klachtenlijst is lang. Wagons die eruit zien alsof ze uit de negentiende eeuw stammen. Verloederde stationnetjes waar een fatsoenlijk mens zich 's avonds niet waagt. Treinen die zonder uitleg uit de dienstregeling worden geschrapt, treinen die standaard te laat zijn. Investeren lijkt niet op de prioriteitenlijst voor te komen.

Wat de oorzaak van de botsing bij Hoei op het traject Namen-Luik was, valt nog niet te zeggen. Geruchten dat een blikseminslag een rol heeft gespeeld, worden door experts van de hand gewezen.

Dat de treinbestuurder een rood licht heeft genegeerd, is niet ondenkbaar; op enkele honderden meters afstand had een bijna indentiek ongeluk plaats in 2008. Ook toen botste een passagierstrein op een goederentrein. Het was vóór 2010, het jaar dat de automatische remsystemen werden ingevoerd. De treinbestuurder van het ongeluk in 2010 werd door de rechtbank schuldig bevonden aan het ongeluk. De machinist van de botsing deze week kan niet getuigen, hij is een van de drie doden.

Toch lijkt niet alles in orde op veiligheidsgebied. Volgens minister Bellot is het hele programma waarin alle remsystemen op elkaar zijn afgestemd pas volledig operabel in 2025 en verkeert het Belgische spoornet in een overgangsfase. "Het vereist technische kunde van complexe materie om de dagelijkse gang van zaken niet te belemmeren", zei hij gisteren. En het kost 3 tot 4 miljard euro."

Dat is een klein probleempje; de NMBS heeft een schuld van 4 miljard euro, die jaarlijks met 200 miljoen euro oploopt. Deze cijfers maakte de voorgangster van Bellot, partijgenoot Jacqueline Gallant, vorig jaar openbaar bij de presentatie van haar 'Strategische visie van het spoor in België'. Waar de leningen allemaal aan waren besteed, werd niet duidelijk. Verantwoording daarover vragen is ook niet de eerste prioriteit van de regering: zij benoemt zelf de bestuurders van NMBS en Infrabel, de Belgische ProRail.

undefined

Grote Belgische treinongelukken in deze eeuw

5 juni 2016: een passagierstrein rijdt bij Luik in op een goederentrein: drie doden en zeker negen zwaargewonden.

4 mei 2013: in Wetteren vlakbij Gent ontspoort 's nachts een trein met de giftige stof acrylnitril. Eén buurtbewoner overlijdt, tweeduizend mensen uit de omgeving worden geëvacueerd.

15 februari 2010: een stoptrein botst op een IC-trein tussen Halle en Buizingen. Er vallen negentien doden en 162 gewonden, onder wie elf zwaargewonden.

19 november 2009: bij het station van Bergen ontspoort een treinstel door een te hoge snelheid. De conductrice komt om het leven.

27 maart 2001: een frontale botsing tussen twee treinen nabij het station van Pécrot, in de provincie Waals-Brabant: acht doden, twaalf gewonden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden