De beer

Het regent en we fietsen door Tiergarten, het voormalige jachtgebied van de Duitse vorsten. Oh, wat is het hier mooi. Ik kan me niet voorstellen weer in het miezerige Amsterdamse Vondelpark te moeten wandelen met die fantasieloze beplanting, de hondepoep en die saaie rondweg, terwijl zich het romantische Tiergarten voor mijn deur uitstrekt. Daar zijn speeltuinen zo groot als een Efteling-attractie maar er zijn ook geheime hoekjes met stokoude bomen en kleine meertjes.

We zoeken het geheimzinnige kindercircus 'Salto Vitale' dat volgens een kleine aankondiging in de krant, zijn tenten op een Berlijns niemandsland heeft opgeslagen. Een adres heeft het circus niet, alleen een grove plaatsaanduiding moet voldoende zijn.

Aan de oostkant van het park, waar het centrum van de stad begint, hebben investeerders als Daimler Benz en Sony direct na de eenwording een stukje nieuwe hoofdstad weggegrist en valt het laatste perceel nog deze maand in handen van de Duitse winkelgigant Hertie.

Voorlopig merk je daar gelukkig niets van. Het blijft een woeste zandvlakte die Berlijn-zonder-muur z'n charme geeft. Terwijl architecten hun visioenen van de nieuwe stad op papier hebben gezet, kun je in het hart van de Duitse hoofdstad voorlopig goed voetballen, honden uitlaten, vliegeren en kamperen op de bunkers van Hitler, Bismarck en de Oostduitse veiligheidsdienst.

In het midden van de woestenij staat sinds een jaar een grote, groene letter S op een paal. Die vestigt de aandacht op de metro-ingang Potsdamerplatz waar voorlopig alleen onwetende toeristen uitstappen, op zoek naar het bruisende Berlijnse leven van weleer. Het is te hopen dat ze goede wandelschoenen bij zich hebben want die heb je daar nodig, op de wonden van de Duitse geschiedenis.

Het circusje dat we daar zoeken, hoort bij een groep stadsnomaden in woonwagens, die zich hebben genesteld op een stuk grond van de projectontwikkelaarsgroep ABB die nog lang niet aan bouwen toe is. Op deze prijzige Duitse zandkorrels (12 000 mark per vierkante meter) staan kriskras verspreid oude vrachtauto's, tenten en houten circuswagens rond een rood circustentje. De kinderen van de nomaden vragen hier een paar mark entreegeld voor hun eigen versie van het Jungleboek, opgevoerd in het grootste stadsoerwoud van Westeuropa.

We zitten anderhalf uur met de enkels in het regenwater en kijken naar kinderen die zich als beren en leeuwen hebben verkleed. Halverwege treden opeens echte apen en een gemuilkorfde beer op. De dieren waren afgedankt door een failliet Oostduits circus en kamperen nu bij de nomaden.

We kleumen en griezelen in het benauwde tentje maar genieten van deze anarchie. Over een paar jaar woekeren hier misschien breedgeschouderde kantoren maar voorlopig staan de graafmachines nog op stal. Hoe langer de Duitse politiek zich koestert in het brave Bonn, hoe leuker Berlijn blijft.

Voor geen prijs zou ik deze chaos voor de Nederlandse orde willen ruilen. Hier zijn niet alleen de uien, de bierglazen, de auto's, de buiken, de woonhuizen, de speeltuinen, de struiken en de oorlogsmonumenten groter, maar ook de bewoners extremer en interessanter.

Minderheden zijn op sommige plaatsen zelfs in de meerderheid en niet alleen een 'bedreigde diersoort' zoals in Nederland. Zolang dat zo blijft, kunnen we nog een hoop van Duitsland leren en genieten. Intussen verpieteren hier de smakeloze Hollandse tomaten omdat niemand ze meer koopt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden