De bedwants is vaker dan gewenst een vakantiesouvenir

Beeld TR beeld

We reizen wat af met z’n allen. En soms nemen we daarbij onverwachte souvenirs mee. 

De bedwants bijvoorbeeld, die heel veel gedoe oplevert. Hoe blijf je een plaag voor? En hoe kom je weer van de luizen af?

Muggen? De Marokkaanse eigenaar van de hostel kijkt me vragend aan. Met een hand weert hij de felle zon uit zijn ogen en met zijn andere onderzoekt hij mijn armen. Ze zitten vol kleine jeukende bultjes. Ik tel ze voor de grap. Het zijn er 120. “Ik heb hier nog nooit een mug gezien.” Op dat moment pakt een reisgenoot haar telefoon erbij en vindt ons jeugdhostel op Tripadvisor. Foto’s van armen, ruggen, benen en handen met dezelfde rode bultjes verschijnen op haar beeldscherm. Dat ontdekt ze nu pas, en niet voordat we besloten hier te slapen. ‘Bed bugs’ staat in het onderschrift. Bedwansen. Piepkleine beestjes, maar de nachtmerrie van zo’n beetje iedere reiziger.

In het hostel springt iedereen op en begint spontaan te krabben. “Niet te dicht bij Lotje komen, misschien zitten ze wel op haar”, zegt iemand uit de groep. Alsof de bed bugs zichtbaar op mijn hoofd dansen, klaar voor een volgend slachtoffer. De hosteleigenaar heeft geen ander bed voor me en tegen de jeuk biedt hij aan me in te smeren met olijfolie. Ik voelde me al vies. “Nee, bedankt.”

Bedwants

Dankzij lichtelijk obsessief googelen leer ik dat de bedwants een rood-bruin beestje is met een plat gestreept pantsertje. Ze leven het liefst in hotels, waar mensen slapen. Volwassen bedwantsen zijn ongeveer een halve centimeter groot, jonkies zijn twee millimeter en vrijwel doorzichtig. Ze leven van bloed. Mijn bloed.

De eerste tips: zet je tas op afstand van het bed en thuis alle vakantiekleding op 60 graden wassen. Veel kan ik nu helaas niet meer doen.

Eenmaal terug in Amsterdam herinneren de opengekrabde bultjes mij eraan om zorgvuldig gehoor te geven aan die laatste tip. Verbazingwekkend trouwens, hoeveel van mijn kleding een wasbeurt op 60 graden overleeft.

Een week later - ik heb geen jeuk meer en ben volop vakantie aan het vieren - zie ik een beestje op de muur van mijn studentenkamer. Ik druk het plat met mijn wijsvinger en bekijk het beestje. Een bedwants. De geniepige indringer moet in mijn rugzak zijn meegereisd naar Amsterdam om in mijn kamer een nieuw bestaan op te bouwen. Met de hele familie.

Dit was twee zomers geleden. Om het vervolg samen te vatten: bestrijdingsdienst gebeld, alle spullen mijn kamer uit, 400 euro betalen voor het verdelgen met gif, alle kleren, jassen en tassen in de wasmachine of de vriezer.

Quarantaine

Mijn slaapkamer moest in quarantaine: alles wat erin ging, mocht er niet uit zonder wasbeurt. In de woonkamer lagen al mijn spullen, opgeborgen in vuilniszakken. Na de bestrijding was het nog niet meteen over. Het gif bleef acht weken werkzaam, omdat toen pas de laatste beestjes het loodje legden.

Tekst loopt door onder afbeelding

Beeld Suzan Hijink

Al die tijd liepen ze nog zorgeloos over de muren. Ik moest in mijn bed blijven slapen om de laatste beestjes uit hun schuilplaatsen en in het bestrijdingsgif te lokken. Een nachtmerrie.

Mijn verhaal is niet uniek. Een groeiend aantal grote steden in Europa heeft in de laatste jaren last gekregen van bedwantsen. “Wij doen nu 15 tot 25 bestrijdingen per week”, zegt Richard Piké van ongediertebestrijding Van der Velden in Amstelveen. “En dat is alleen bij particulieren, dan rekenen we hotels en Airbnb’s niet eens mee.”

Vijf jaar geleden was het aantal meldingen de helft minder, vertelt Piké. En de bestrijdingsdienst krijgt het nog ieder jaar drukker. Mensen reizen veel en ver en weten te weinig van de bedwantsen. Je neemt ze mee in koffers, kleren, zelfs laptops. In mijn geval hadden ze zich waarschijnlijk verstopt in een boek. Het is tijd dat we ons bewust worden van deze ongewenste logé.

Waar?

Bedwantsen leven niet alleen in vieze en/of goedkope hotels. Iedereen kan met de beestjes in aanraking komen, zegt arts-microbioloog Thecla Hekker. “Als je pech hebt zelfs in het openbaar vervoer.” Ze zetten hun kamp op in de naden van matrassen en rond het bed: achter de plinten, in kieren, achter het behang en in stopcontacten. “Alles wat ongeveer zo dik is als een pinpas.”

Al jaren schijnen bedwantsen op te rukken in grote steden. Maar hoeveel mensen daadwerkelijk last hebben van deze kriebelige carnivoren is niet duidelijk. Er is geen meldpunt en geen meldingsplicht, zegt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. De bedwants is namelijk niet gevaarlijk. Het is nooit aangetoond dat ze ziektes kunnen overbrengen.

Wat en hoe?

De beten van een bedwants zijn te herkennen aan een spoor van bultjes. Ze komen elke zes weken uit hun schuilplaats om een hapje te eten. Maar als het moet, kan de bedwants wel een jaar zonder. “Ze zijn kampioen overleven”, zegt bioloog Albert Weijman, van Kennis- en Adviescentrum Dierplagen in Wageningen. “Het zijn superdieren, als je het mij vraagt. We noemen het ongedierte, want we hebben er verschrikkelijk veel last van.”

Herkennen, voorkomen of genezen

Controleer uw hotelkamer op sporen van bedwantsen: tussen het matras en het onderlaken kunnen bloedvlekjes zitten. Dat wil trouwens ook zeggen dat het hotel de bedden niet heeft verschoond. Soms zijn er kleine zwarte puntjes zichtbaar, dat zijn uitwerpselen van bedwantsen, of dunne vliesjes - ze vervellen vijf keer. Kijk achter schilderijen en op andere mogelijke schuilplaatsen. Ziet u eitjes, beestjes of sporen? Vraag een andere kamer.

Zet uw bagage niet op of onder het bed. De beestjes zijn lichtschuw. Na nachtelijke escapades kruipen ze snel nieuwe schuilplaatsen in. Laat dat niet uw koffer zijn. Zet uw bagage op een gladde ondergrond, zoals een badkamervloer. Daar kan de bedwants niet lopen.

Bent u in uw vakantie gebeten door bedwantsen? Ga thuis voorzichtig om met uw bagage. Er bestaat namelijk een kans dat er verstekelingen aan boord zijn. Laat geen vuile was slingeren. Pak alles voorzichtig uit (het liefst buiten) en was alle kleren op 60 graden of leg ze 48 uur in de vriezer. Daarvan gaan ook de eitjes van bedwantsen dood. Vergeet niet de boeken en souvenirs. Het is slim die ook te controleren en eventueel in te vriezen.

Let op: een rugzak een week in een afgesloten vuilniszak laten staan, voldoet niet. Geef de tas ook een hete wasbeurt of stop hem in de vriezer.

Ook zonder verre vakantiebestemmingen kun je bedwantsen in huis halen. Controleer tweedehands kleding, tapijten en meubels op beestjes en eitjes. Ze kunnen in de kieren zitten.Hebben de bedwantsen zich toch in uw huis genesteld? Het kan helaas iedereen overkomen. Reageer snel en zorgvuldig. Bedwantsen gaan niet vanzelf weg. Wacht je langer, dan worden het er meer. Ga niet zelf aan de slag met gifbussen. Van verkeerde bestrijding wordt het ongedierte alleen maar resistent. Schakel professionele hulp in.

Dé tip van arts-microbioloog Thecla Hekker: blijf rustig. “Paniek leidt tot verkeerde bestrijding.” Ze vindt het belangrijk om de bedwants eerst door een onafhankelijk centrum te laten bekijken, want soms gaat het gewoon om een zilvervisje. “Als het gif dan al gespoten is, ben je voor niks honderden euro’s kwijt.” En wat doe je tegen de jeuk? “Geen olijfolie. Pepermuntolie, die verkoelt.”

Lees ook: Bedwants is terug van weggeweest

Bedwantsen zijn bezig met een comeback in Nederlandse bedden. Bestrijden blijkt lastiger dan vroeger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden