De BBC, de dochter van Thatcher en een Franse golliwog

Neem de BBC, de dochter van de voormalige minister-president Thatcher en een opmerking die als racistisch geïnterpreteerd zou kunnen worden, en een nationale rel is onontkoombaar. De zoveelste in korte tijd met de BBC, die in een ivoren toren zou leven, in het middelpunt.

De Beeb ontsloeg Carol Thatcher (55) omdat zij tijdens een informele borrel na de televisie-uitzending van ’The One Show’, waarvoor Thatcher als freelance verslaggeefster werkt, in een gesprek over de Australian Open de Frans-Congolese tennisser Jo-Wilfried Tsonga een golliwog noemde. Een wat?

Golliwog is een voor de jonge generaties bijna onbekende denigrerende naam voor zwarten, maar voor oudere generaties een pijnlijk scheldwoord. Nog verder terug was het een onschuldige held in populaire kinderboeken.

Golliwog is een lappen negerpop uit de Victoriaanse tijd. De illustratrice Kate Upton zocht in 1893 naar een hoofdpersoon voor haar kinderboek toen een tante met de lappenpop – met een karikaturaal uiterlijk – van zolder kwam. Zij verzon de naam golliwog voor haar held, die in eerste instantie als lelijk wordt beschreven, maar ook dapper en sympathiek is.

De golliwog werd de meest populaire pop na de teddybeer. Jamproducent Robertson’s koos het als bedrijfsmascotte, de schrijfster Enid Blyton introduceerde de golliwog in haar Noddy-verhalen. Blytons golliwog was echter juist een gemene boef.

Maar waarschijnlijk dankzij de bekendheid van de golliwog wordt het ook een scheldwoord voor zwarten. In de jaren zestig wordt het gebruik van het woord scherp veroordeeld als een racistische term. En sindsdien is het een zeer politiek incorrect woord. Robertson’s haalt uiteindelijk in 2001 de mascotte van haar jampotjes. De pop wordt overigens nog steeds gemaakt en verkocht.

Koningin Elizabeth voelde zich door alle ophef gedwongen haar verontschuldigingen aan te bieden, omdat de winkel op haar landgoed Sandringham de golliwogpoppen verkocht. Die zijn direct uit de schappen gehaald.

Terug naar de rel zelf. Thatcher, die bekend staat om haar gave voor het maken van ongelukkige opmerkingen, bood direct haar excuses aan. Ze had een grap gemaakt; van racisme was volgens haar totaal geen sprake. De meeste mensen geloven haar, al betwist niemand dat Thatcher een domme en botte opmerking heeft gemaakt.

De publieke woede richt zich dan ook niet zozeer op Thatcher, maar vooral op de BBC, die met twee maten zou meten. De publieke omroep schorste slechts zijn duurbetaalde presentator Jonathan Ross voor het inspreken van vunzige teksten op het antwoordapparaat van een bekende acteur. Zijn teksten werden nota bene uitgezonden. Is Thatcher het slachtoffer van de vendetta van de BBC tegen haar moeder, zo vraagt de rechtse Daily Telegraph zich af.

Carol Thatcher neemt voor eens een ’waardige’ radiostilte in acht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden