Coronacrisis

De basisschool mag weer open na een sluiting die inderdaad niet zo zinvol was

Een leeg klaslokaal op een basisschool in Rotterdam. Beeld ANP
Een leeg klaslokaal op een basisschool in Rotterdam.Beeld ANP

De kinderopvang en het speciaal onderwijs kunnen na de meivakantie weer open, de basisscholen gaan dan half open. Naar het oordeel van het Outbreak Management Team is dat veilig. Dat advies roept vragen op.

Waarom kunnen de basisscholen weer open?

Kort samengevat: kinderen raken nauwelijks besmet en dragen ook nauwelijks bij aan de verspreiding van het virus. Daardoor heeft het openen van de basisscholen hooguit een heel gering effect op de epidemie. Dat idee bestond ruim een maand geleden toen de scholen dicht gingen ook al, maar wordt nu ondersteund door allerlei onderzoek.

Zo blijkt van degenen die door de GGD’s positief zijn getest op het virus, minder dan 1 procent jonger dan 18 jaar, terwijl deze groep 22 procent van de bevolking uitmaakt. Uit studies van het RIVM komt naar voren dat kinderen binnen een gezin tot nu toe nooit de bron waren, maar hooguit zijn besmet door hun ouders. En de ziektesymptomen zijn bij hen veel milder. Buitenlandse studies bevestigen dat beeld.

Moesten de scholen dan wel dicht?

Niet als het aan het OMT had gelegen. Het standpunt was van begin af aan duidelijk, zegt een woordvoerder. De scholen werden gesloten vanwege de maatschappelijke druk. Nu blijkt dat er vóór 16 maart geen brandhaarden op scholen of crèches zijn ontstaan en dat de sluiting geen effect heeft gehad op de verspreiding.

Waarom gaan ze nu dan niet geheel open?

Dat heeft mij ook verbaasd, zegt epidemioloog Patricia Bruijning van het UMC Utrecht. In het advies van het OMT staat dat daarover geen consensus bestond. “Ik denk dat dit een compromis is en dat de voorzichtigheid heeft geprevaleerd.”

We moeten zorgvuldigheid betrachten, beaamt Jaap van Dissel, de voorzitter van het OMT. “We willen leren wat het effect is van deze maatregel voordat we de volgende stap zetten.” Uiteindelijk gaan de scholen pas op 11 mei, na de meivakantie, open. Zweden en Denemarken hebben deze stap nu al gezet. Van Dissel hoopt dat hij op de eerste schooldag weet wat de ervaringen in die landen zijn.

We kennen de rol van scholen in de epidemie ook nog niet precies, zegt Bruijning. “De gegevens die we nu hebben, komen uit gezinnen. Niet uit scholen. We gaan nu onderzoeken wat het effect is van de onderlinge contacten in de klas. Dat lijkt gering, maar is dat ook zo? Met dit virus hebben we pas achteraf zekerheid.”

Moeten de leerlingen anderhalve meter afstand houden?

Nee. Volgens het OMT is die maatregel op crèches en basisscholen niet uitvoerbaar. Ze moeten die afstand wel bewaren tot de leerkracht. Scholen moeten toezien op handhygiëne en regelingen treffen, zodat ouders bij het brengen en ophalen afstand kunnen houden. Wisselende roosters bijvoorbeeld. De PO-Raad en de onderwijsbonden adviseren de scholen om de kinderen volledige dagen te laten komen, maar beurtelings. Terwijl de ene klas naar school gaat, krijgt de andere opdrachten voor thuis.

Waarom gaan de middelbare scholen niet open?

Alles stap voor stap, zei Van Dissel tijdens de hoorzitting. Bovendien kleeft er aan de middelbare scholen een iets groter risico. Niet zozeer door de besmettelijkheid van deze leerlingen, maar omdat ze vaker verder van de school wonen. Het virus, als er dan toch een besmetting is, kan daardoor een grotere sprong maken. Basisscholieren wonen veelal in de wijk. Daarnaast is het de bedoeling dat in het voortgezet onderwijs de anderhalvemeterregel ook voor scholieren gaat gelden. Scholen krijgen extra tijd om gebouwen en lessen hiervoor in te richten.

Waarom mogen kinderen niet naar opa en oma als ze zo’n gering besmettingsrisico vormen?

Omdat het risico niet nul is. De kans bestaat nog altijd dat ze bij een bezoek hun grootouders besmetten. Het advies is daarom onveranderd gebleven.

Maatregelen werkten: 90 procent ic-opnames voorkomen

Zonder maatregelen tegen het coronavirus zouden er naar schatting 23.000 extra ic-opnames nodig zijn geweest, terwijl ziekenhuizen in Nederland maximaal 2400 ic-plekken hebben. Met het ingrijpen is ongeveer 90 procent van ic-opnames voorkomen, maakte Jaap van Dissel gisteren duidelijk tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer.

Over de groepsimmuniteit meldde de RIVM-baas dat nieuw onderzoek vergelijkbare cijfers opleverde als de eerdere analyse van Sanquin, waarin bij 3,6 procent van de onderzochte personen antistoffen in het bloed werden aangetroffen. Ook ligt de besmettelijkheidsgraad, de R, nog altijd onder de 1, waardoor het virus terrein verliest.

Lees ook:

Terug naar school in halve klassen: ‘Hopelijk kom ik bij mijn vriendjes in de groep’

Leerkrachten én scholieren zaten dinsdagavond gespannen voor de tv om te luisteren naar de premier. Zowel op De Windroos in Zaandam als bij de familie Renooij in Laren was er opluchting dat ze binnenkort weer naar school mogen.\

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden