De barones kiest zelf haar vrienden

'De adel heeft niets meer om het lijf.' Die conclusie van baron Van der Borch van Verwolde in de documentaire 'Deftige driften' zal programmamaaakster Alwine barones van Heemstra van harte onderschrijven. Zij heeft afgerekend met haar verleden en is onlangs getrouwd met een niet adellijke Nederlandse kunstenaar, daarmee de regels van haar clan negerend.

Haar achtergrond maakte het voor de barones gemakkelijk door te dringen tot de mensen die zij wilde ondervragen. Zij bestookt hen met kritische vragen. In de eerste plaats komt haar grootvader, in wie de kijker de vroegere hofmaarschalk Robby van Zinnicq Bergmann kan herkennen, ten tonele. Hij heeft nooit nagelaten zijn oudste kleindochter op haar plichten en verantwoordelijkheden te wijzen. Ook na haar huwelijk laat hij dat niet na. Door een burgerjongen te trouwen heeft zij het zich, vindt de oud-hofmaarschalk, extra moeilijk gemaakt. Prachtig zijn de opnamen als grootvader het jonge echtpaar in hun eenvoudige optrekje met een bezoek vereert. Het opgewarmde tomatensoepje slaat hij niet af. Maar waar zijn de servetten, vraagt de wat onwennig om zich heen kijkende Van Zinnicq Bergmann zich af. Na enig zoeken komt er toch nog een stukje tafellinnen tevoorschijn. Bij een andere gelegenheid probeert grootvader zijn kleindochter uit te leggen welke verplichtingen je als lid van de adel hebt. Het komt erop neer oude waarden door te geven. Maar op de vraag wat die waarden zijn weet hij geen steekhoudend argument aan te voeren.

Fatsoens- en omgangsvormen gelden immers net zo goed voor mensen die niet van adel zijn. Barones Alwine vertelt dat de kasteelfeesten, waarvoor je als adellijk meisje vanaf je zestiende regelmatig wordt uitgenodigd, niet aan haar waren besteed.

Barones van Harinxma Thoe Sloten en haar man, ds. jonkheer van Eysinga, proberen hun twee Friese landhuizen als familie-erfgoed te laten voortbestaan. De Van Eysinga's zijn aardige mensen, maar wel van een apart slag. Dat is trouwens hun charme. De barones straalt uit niet zomaar een mevrouw te zijn. Als zij een concert in een van haar landhuizen bijwoont is zij het middelpunt. Gezeten op de voorste rij straalt ze voornaamheid uit. Als de jonkheer over de camping loopt die hij 35 jaar geleden heeft geopend en nu door een zoon wordt beheerd, knoopt hij gesprekjes aan met tijdelijke zomergasten. Dat gebeurt op een manier zoals een lid van de koninklijke familie zich onder het volk beweegt. Een paar beleefdheidsvragen moeten illustreren hoe gewoon de jonkheer is. Maar echte vrienden kiest hij toch uit mensen van zijn eigen slag, bekent hij. Alwine denkt daar anders over. Zij wil horen bij de mensen van wie zij houdt en dan maakt het niet uit of dat gewone stervelingen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden