De bank moet er weer zijn voor de klant

Herman Wijffels, hier op een archiefbeeld van juni, wil de financiële sector verduurzamen. © ANP

Geen bonussen meer voor mensen die bij een bank werken. Het verbieden van banken om te handelen voor eigen rekening en risico. Een verplichte goedkeuring vooraf voor alle financiële producten die op de markt gebracht worden. Het aanbieden door alle financiële instellingen van 'basisproducten', waarvan klanten zeker weten dat zij niet voor verrassingen komen te staan.

Nee, het voorgaande rijtje is geen radicaal programma van sympathisanten van de Occupy-beweging, maar de conclusie van een groep Nederlandse topeconomen die de financiële sector graag flink op de schop willen nemen.

Onder aanvoering van oud-Rabobanktopman Herman Wijffels verenigden onder andere Arnoud Boot, Harald Benink, Hans Schenk en Ewald Engelen zich in het zogeheten Sustainable Finance Lab (SFL).

De naam van die denktank geeft de opdracht eigenlijk al weg: hoe vormen we de huidige, instabiele financiële sector om tot één die robuust is en in staat bij te dragen aan een duurzame toekomst? Donderdagavond werden de eerste, voorlopige conclusies en aanbevelingen gedeeld.

"De financiële sector is de afgelopen paar decennia in toenemende mate disfunctioneel geworden", zo herhaalt Wijffels aan het begin van de bijeenkomst in de aula van de Universiteit Utrecht nog maar eens het vertrekpunt van het SFL, dat begin oktober werd aangekondigd.

Na vier debatbijeenkomsten is het tijd de balans op te maken. "Een tussenstand", zegt Wijffels. Want het SFL wil doorgaan met het onderzoeken van de mogelijkheden van een veiliger financieel bestel. Dat was immers één van de hoofdredenen om met de exercitie te beginnen: "Maatregelen om de sector aan te pakken zijn te lang blijven liggen. Het debat daarover stagneerde, terwijl de publieke onvrede en het wantrouwen van mensen alleen maar groter is geworden."

Net als tijdens de eerste bijeenkomst is de aula goed gevuld - ruim de helft van de aanwezigen werkt in de financiële sector, de rest bestaat uit beleidsmakers, mensen uit de duurzaamheidswereld en geïnteresseerde buitenstaanders. Maar in tegenstelling tot de eerste bijeenkomst zijn dit keer ook politici aangeschoven, die direct op de aanbevelingen van het SFL mogen reageren.

Ronald Plasterk (PvdA) laat al meteen weten veel te voelen voor een algeheel bonusverbod. "Nu voeren we ieder voorjaar weer een nieuw debat naar aanleiding van de jaarverslagen die dan weer uitkomen. Misschien zijn we inmiddels zo ver dat er een Kamermeerderheid op dit onderwerp is te vinden."

Drie bankiers reageren vooralsnog zuinig op de voorstellen. In de ogen van Wim Boonstra (Rabobank), Bart Schlatmann (ING) en Andius Teijgeler (ABN Amro), tonen de voorstellen vooral hoe goed de sector al op weg is met de eigen verandering, hoewel het afschaffen van bonussen wat hen betreft uiteraard niet aan de orde is. Een ruwe stemming in de zaal laat echter zien dat de meerderheid - van wie ook veel van de aanwezige bankiers - er wel voor voelt een einde te maken aan het door het publiek zo gehate instrument.

Of er nu wel of niet iets gebeurt met de aanbevelingen van de denktank, het SFL is van plan verder te gaan met onderzoek naar en debat over de financiële sector. Boot: "We horen bankiers zeggen dat er in deze richting wordt gedacht, maar wat als straks de crisis voorbij is? Als er we nu geen slagen maken, is het al snel weer business as usual."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden