De bank biedt privacy, maar ook een hoger risico op misbruik

De internationale antiwitwasorganisatie FATF waarschuwt banken dat er aan het aanbieden van zogeheten nominee-diensten risico's kleven. ING en Rabobank hebben dit soort activiteiten niet meer. Maar uitgerekend staatsbank ABN Amro wel.

Stel, je wilt als aandeelhouder buiten beeld blijven. Dan is het een optie om je belangen buiten Nederland te brengen. Een belastingparadijs als de Britse Maagdeneilanden heeft niet alleen fiscale voordelen, maar ook een slecht toegankelijk handelsregister waar aandeelhouders niet in zijn terug te vinden. Volkomen legaal, als het maar in de belastingaangifte wordt opgegeven.

Maar als dat nog niet genoeg privacy biedt, kunnen de aandelen op naam worden gezet van een zogenoemde nominee shareholder. Die is de aandeelhouder in naam, maar is niet de echte eigenaar van de bezittingen.

Veel trustkantoren en banken bieden deze dienstverlening internationaal aan, waaronder het Nederlandse ABN Amro. Uit onderzoek van Trouw en het FD blijkt dat de bank wereldwijd zes bedrijven heeft die deze dienst aanbieden, onder andere in Hongkong, Singapore en op de eilanden Guernsey en Man.

Transparant is deze dienstverlening echter niet. Martello Nominees, dochter van ABN Amro op Guernsey, is sinds 2011 aandeelhouder in naam voor 25 vennootschappen op de Britse Maagdeneilanden. Eind 2014 wil juridisch dienstverlener Mossack Fonseca in het kader van de antiterrorisme- en witwaswetgeving klantonderzoek doen naar de aandeelhouders van de vennootschappen. Het vraagt namen, adresgegevens en fotokopieën van paspoorten op bij de beheerder van deze vennootschappen, Cannon Asset Management. Maar Mossack Fonseca krijgt nul op het rekest, zo blijkt uit de gelekte Panama Papers.

Cannon, dat ook is gevestigd op Guernsey, weigert de informatie te verstrekken en verwijst daarbij naar Martello. Het zou voor de ABN-dochter ondoenlijk zijn voor alle klanten van ABN Amro waarvoor zij als aandeelhouder in naam optreedt, aparte verklaringen te geven. In plaats daarvan wordt het bewaarcontract van Martello met Cubic Property Fund opgestuurd. Cubic is een dochter van Cannon waarin particulieren kunnen investeren in Britse vastgoedfondsen.

ABN Amro laat via een woordvoerder weten dat Cannon Asset Management niet namens de bank kan spreken. "Verder is Mossack Fonseca een commerciele partij. Wij verstrekken (uiteraard) geen klantgegevens aan externe (niet-bevoegde) partijen." Cannon reageert niet op vragen van Trouw en FD.

ABN Amro, nog voor het grootste deel in handen van de Nederlandse staat, lijkt daarmee het tegenovergestelde te doen van wat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem wil. Die probeert met het opzetten van een centraal aandeelhoudersregister juist de transparantie te vergroten en misbruik, zoals fraude en witwassen, tegen te gaan. Dat register moet alle aandeelhouders met een belang van 25 procent of meer omvatten.

Volgens de internationale antiwitwasorganisatie FATF, waarin ook Nederland is vertegenwoordigd, zijn 'nominee shareholders' (en nominee bestuurders en -bankrekeningen) een van de vier meest voorkomende manieren om de uiteindelijke eigenaars van een belang af te schermen, wat het risico op misbruik verhoogt.

De woordvoerder van ABN Amro zegt dat de nominee-bedrijven van de bank effecten houden namens hun klanten. De effecten worden in aparte entiteiten ondergebracht om te voorkomen dat de klanten hun posities kwijtraken in geval de bank failliet zou gaan. "De posities van de klanten van bijvoorbeeld Martello staan op naam van Martello met het oog op het vergemakkelijken van transacties ten behoeve van en in opdracht van deze klanten."

De andere twee Nederlandse grootbanken, Rabobank en ING, laten weten geen dochterondernemingen meer te hebben die deze nominee-dienstverlening aanbieden. Rabobank had in het verleden nominee-bedrijven op de Kanaaleilanden Guernsey en Jersey. ING verkocht in 2009 het dochterbedrijf op Jersey dat nominees leverde.

Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) laat weten dat niet wordt bijgehouden welke banken welke diensten aanbieden.

Waar banken te maken hebben met nominee-bedrijven en waar zij zelf nominee-diensten aanbieden, moeten ze zekerstellen dat deze constructies niet worden gebruikt voor zaken als witwassen en financiering van terrorisme.

Dienstverlening aan een bedrijf met een nominee shareholder is echter wel een 'red flag', een waarschuwingsteken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden