De automobilist (m) wil niet worden gecorrigeerd

We sjezen door het leven. We hebben het druk, moeten vooruit. De kleinste tegenslag in het verkeer kan tot agressie leiden. Deel 3 van een serie.

DRIEBERGEN - Het is helemaal niet eng om in een groene Renault Laguna met 160 over de linkerbaan te stuiven omdat je belang stelt in een Volkswagen Passat die 154 doet. Totdat je chauffeur losjes meldt dat die Passat zo wel fors in de remmen zal gaan. ,,Er komt een paal.''

De chauffeur, Frans Zuiderhoek van het Korps Landelijke Politiediensten/Verkeerspolitie, krijgt gelijk; de hardrijder kent zijn cameralocaties en zakt, akelig onverwacht voor wie ze niet kent, terug naar de wettelijke 120. Voor even.

Zuiderhoek weet al hoe het zit voor hij hem naar de kant haalt; ,,Normaal heeft zo'n Passat diesel 90 PK. Een turbo-diesel 110. Maar deze heeft een rode 'd' en 'i', dat betekent dat hij er 130 heeft. Die koop je niet voor niets.'' En de Laguna? ,,200... Voor ons is vooral de acceleratie van 120 naar 180 van belang.''

Met zijn elven rijden ze door Nederland, op zoek naar bumperklevers, middelvingeraars en anderen die bijdragen aan de 'irritatie-toptien'; de auto's van het VROS-team (Videoregistratie Onopvallende Surveillance). Dat deze een groene Laguna is, mag best in de krant: wie de auto meent te herkennen gaat zich allicht gedragen. Juist van de door andere automobilisten met leedvermaak gadegeslagen processie -voorop Zuiderhoek, met het bordje 'Politie volgen' aangezet, achterop de betrapte, samen onderweg naar de eerstvolgende afrit of benzinepomp, gaat een opvoedende werking uit. Met als gevolg dat Zuiderhoek de overtuiging van autorijdend Nederland dat het met de zeden op het asfalt gierend achteruit gaat, niet kan bevestigen.

,,Eerder hebben we veel aan vluchtstrookrijders gedaan, dat is bijna tot nul gereduceerd. Op de A1, bij bosjes schreven we ze op. Maar ja, we waren er elke dag om dezelfde tijd, eens hadden we ze allemaal gehad.''

En ook vandaag, op de A12, A28, A27 en A2, geen wildwesttaferelen. Al komen ze wel voor -Zuiderhoek heeft op zijn kantoortje in Driebergen recente videobanden staan waarvan je de haren te berge rijzen. ,,Een man had zijn knipperlicht aangezet, om aan te geven dat hij vond dat een vrachtwagenchauffeur gevaarlijk reed. Die is verderop uitgestapt en heeft hem in elkaar geslagen. Ik heb zijn bedrijf gebeld om te vragen waar hij moest lossen. We troffen hem daar aan. Hij zei: ik ben mijn wagen niet uit geweest. En ik: hoe weet die man dan dat je op slippers loopt? Toen kwam hij met zijn verhaal: hij wenste niet gecorrigeerd te worden.''

Die wens zit diep bij de automobilist. Hij (vooral hij) wil niet worden gecorrigeerd en niet gehinderd. Hij wil gewoon rijden. Zoals de man in de Rover die Zuiderhoek even naar de afslag dirigeert. Hij komt er meteen uit, een afgetrainde vijftiger die liever niet bij de agent in de auto komt zitten om naar zichzelf te kijken op het videoscherm. ,,Ik geloof u zo ook wel, ik reed veel te hard, dat geef ik volmondig toe.'' Echt ontspannen zijn is kennelijk toch moeilijk als je pardoes van de weg wordt gehaald. Hij gaat op de bon voor de snelheid en het niet dragen van de gordel.

,,Tsja'', zegt Zuiderhoek later, ,,Ik kon hem moeilijk die auto inslepen.'' Toch is het een essentieel onderdeel van de onopvallende surveillance. In de auto -,,naast me op de voorbank''- ziet de chauffeur iets anders dan hij in gedachten had.

,,Van de week had ik een pianostemmer, die kroop eerst haast onder de dwarsbalk van een vrachtauto. Uiteindelijk gaat hij hem voorbij over een heel klein strookje dat er links nog is. Dat veroorzaakt bij de vrachtauto een schrikreactie. En als je hem dan spreekt, een nettere man kun je je niet voorstellen. Die man zag de beelden... het huilen stond hem nader dan het lachen. Maar dat was gewoon een heel punctueel iemand, die wil koste wat het kost zijn afspraken halen. Internationaal staat dat bekend als het 'white van' effect: al die witte busjes met monteurs of ander servicepersoneel dat een slechte planning of een uitgelopen afspraak wil goedmaken.'' Zonder zijn zin te onderbreken geeft hij gas.

Een Mercedes die 'op de linkerstrook woont' ziet het einde van die strook aankomen, maar gaat toch nog even via de verdrijfstrepen langs zijn voorligger. ,,Dat werd bijna steile-wandrijden'', kapittelt Zuiderhoek hem een paar minuten later. ,,Waarom rijdt u zo?'' De man in de auto heeft er geen verklaring voor. Totdat Zuiderhoek even discreet buiten gaat staan om de journalist gelegenheid te geven. ,,Dit is een heerlijke auto, die wil best wel. Ik had niet eens haast, maar je zit lekker naar de radio te luisteren met 140, en dan wil je niet terugzakken achter die andere auto. Je stelt dat uit, voor je eigen comfort.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden