Opinie

De Appel verfletst Shakespeare

DEN HAAG - Als de eerste zin uit Shakespeare's komedie 'Driekoningenavond' behalve een klassiek geworden wereldwijsheid ook een regieaanwijzing is, dan ga je toch met opgewekt gemoed naar het theater. ,,Indien muziek het voedsel is der liefde / speel verder dan, en geef mij overdaad.''

Muziek speelt letterlijk een grote rol in 'Driekoningenavond'/'Twelfth Night'. De Engelse koningin trakteerde op Driekoningen van 1601 buitenlands bezoek dat de Engelse taal onvoldoende machtig was op een theatervoorstelling. Aangezien muziek de taal der talen is, schreef Shakespeare ook muziek voor in 'Driekoningenavond'.

In de 'Driekoningenavond' die regisseur Aus Greidanus voor zijn gezelschap De Appel ensceneerde, weerklinkt een trekharmonica, een piano en liederlijke mensenliederen. De pianovleugel doet ook dienst als rolbare stoeirots, waarop de nar en de sukkelaars Tobias Hikkenburg plus Andreas Bibberwang hun dronkemansplannen smeden. Naast muziek draait het in 'Driekoningenavond' om sekseverwisseling, zinnelijke liefde en om personages die toneel spelen. Iedereen is verliefd op de verkeerde, totdat aan het eind de personages in de juiste rollen vallen en de geliefde vinden die zij zo naarstig zochten.

Ondanks de seksewisselingen, vermommingen en vertakte complotten schreef Shakespeare geen complex stuk, en geeft hij ruim baan aan lichtvoetigheid. Het toneelgezelschap dat 'Driekoningenavond' speelt kan met gerust gemoed alle laden optrekken en met deze komedie ongegeneerd, desgewenst in moddervette lijnen, de pannen van het dak schmieren. Maar al vijf minuten na aanvang slaat schrik je om het hart: dat is precies het allerlaatste wat De Appel doet.

Het is amper te geloven, maar de toneelspelers staan daar louter hun tekst op te zeggen. Opkomsten in dribbelpas moeten vaart en snelheid aan de komedie geven, maar zodra de Appel-acteurs uit die dribbelpas stollen, staat prompt ook de voorstelling zelf stil. Hoe krijg je dat voor elkaar in een toneelstuk dat toch zou moeten overklotsen van mafheid, valsigheid en meligheid?

Er wordt heel diepzinnig het publiek ingekeken, er worden ogen groot als koekenpannen opgezet om toch maar verbazing of juist wij-verstaan-elkaar te duiden, er wordt heen en weer gebeend dat het een aard heeft, men wankelt erop los zoals een doorgewinterde dronkelap nog niet zou durven. En je gelooft er allemaal niets van.

Hubert Fermin als de knoestige hofmeester Malvolio en Sacha Bulthuis als de complotterende hofdame Maria komen als enigen bovendrijven, maar kunnen in hun eentje het stuk allerminst schragen. Het lijkt alsof je naar een voorstelling met vermomde dwangarbeiders kijkt, want van het begrip spelplezier valt in geen mijlen ook maar iets te bespeuren.

De Appel maakte fraaie en gedenkwaardige Shakespeare-ensceneringen, zoals 'Julius Caesar' en de 'Hamlet' met Aus Greidanus als de Deense prins. Maar dat waren toppers van jaren her. De lust om naar het Appeltheater te gaan is mij al langer dan deze slepende, verkruimelde en verfletste 'Driekoningenavond' vergaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden