BahamasLeaks

De antwoorden van Kroes en Badr-El-Din

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Neelie Kroes en Amin Badr-El-Din zijn uitgebreid ingegaan op de vragen die het Financieele Dagblad, Trouw en internationale media hen stelden. Maar sommige antwoorden riepen nieuwe vragen op. Een reconstructie.

Erik van Zwam

"Klopt niet", is de eerste reactie van Neelie Kroes. Gaby de Groot van Het Financieele Dagblad belt haar op maandag 12 september om te vragen of ze directeur is geweest van Mint Holdings Ltd. op de Bahama's. Maar naar aanleiding van een reeks vragen gaat ze het uitzoeken, en bevestigt ze per mail via haar advocaat Oscar Hammerstein dat het inderdaad klopt.

In de dagen erna volgen vragen en antwoorden elkaar in een hoog tempo op. Ook haar zakenrelatie en vriend, de Jordaniër Amin Badr-El-Din, krijgt veel vragen voorgelegd. Hij is degene die Neelie Kroes in 2000 heeft gevraagd om bestuurder te worden van Mint Holdings, zo blijkt uit de antwoorden. Badr-El-Din heeft door de jaren heen een controlerend belang in deze firma op de Bahama's.

'Niet uitvoerend'
Na een aantal dagen haakt ook de Britse kwaliteitskrant The Guardian aan met vragen. Enkele cruciale vragen domineren de correspondentie tussen deze kranten en Badr en Kroes.

Hoe kan het dat Neelie Kroes ook directeur was bij Mint Holdings op de Bahama's tussen 2004 en 2009, dus toen zij al eurocommissaris was?

Via haar advocaat laat Kroes weten dat ze 'non-executive director' was (niet-uitvoerend bestuurder), en een adviserende rol had bij Mint Holdings. "Nadat er vorige week door journalisten vragen zijn gesteld is mevrouw Kroes voor het eerst op de hoogte gesteld dat haar functie bij Mint Holdings tot en met 2009 is blijven bestaan." En: "Het is gebleken dat in 2002 opdracht is gegeven tot liquidatie van deze vennootschap. In 2009 werd ontdekt, dat aan deze opdracht geen gevolg was gegeven en dat niet alleen de (slapende) vennootschap nog bestond, maar ook mevrouw Kroes ten onrechte nog ingeschreven stond. Mevrouw Kroes is toen alsnog uitgeschreven."

Amin Badr-El-Din beperkt zich in zijn antwoord tot de voorgenomen uitschrijving, hij noemt niet de voorgenomen opheffing van het bedrijf. Uit de documenten van BahamasLeaks blijkt ook dat het bedrijf niet slapend is maar sinds eind 2004 aandelen heeft in een ander bedrijf. Badr schrijft op diezelfde vrijdag: "Het is correct dat mevrouw Kroes pas in oktober 2009 is uitgeschreven als bestuurder van Mint Holdings. Er was sprake van een administratieve fout. De betrokken advocaten hebben indertijd de opdracht om mevrouw Kroes uit te schrijven bij Mint Holdings niet uitgevoerd."

Communicatiefout
In een volgende mail begin deze week bevestigt Amin Badr alsnog de lezing van Kroes. Mint Holdings moest worden opgeheven, maar dat gebeurde niet. Evenmin werd Kroes als directeur uitgeschreven door een communicatiefout met de advocaten van de vennootschap. Pas in 2009 is Neelie Kroes als bestuurder uitgeschreven, volgens Kroes is die administratieve fout pas in 2009 door "de aandeelhouder ontdekt." Badr-El-Din erkent dat. Hij zegt niet te weten of uitschrijving met terugwerkende kracht mogelijk is.

Was er dan geen contact tussen Neelie Kroes en Amin Badr-El-Din?

Kroes meldt dat zij 'zakelijk' gezien, al sinds de oprichting van Mint Holdings in 2000 geen contact meer heeft gehad met Badr-El-Din. Daaruit moet blijken dat zij indertijd niet op de hoogte is gesteld van haar uitschrijving als directeur in 2009 door Badr-El-Din. Hoe Kroes dan in 2002 wist van een mogelijk besluit tot een eventuele opheffing van Mint Holdings in 2002 wordt niet duidelijk.

Kroes en Badr-El-Din zijn wel "tot op de dag van heden bevriend gebleven. Mevrouw Kroes is meermalen gast geweest van de familie Badr, onder meer op een huwelijk", aldus haar advocaat.
Kroes en Badr-El-Din stellen dat Kroes nooit is betaald door Badr, zijn bedrijven of door Mint Holdings. Zij heeft ook geen aandelen in Mint Holdings gehad, aldus Badr en Kroes.

Waar diende Mint Holdings voor?

Uit de stukken bij de openbare registers op de Bahama's is niet af te leiden waarvoor Mint Holdings is opgericht. Badr-El-Din en Kroes doen daar bij navraag niet geheimzinnig over. Mint Holdings moest de eventuele koop van delen van het Amerikaanse Enron mogelijk maken, een energiereus die korte tijd later failliet zou gaan.

Afgebroken onderhandelingen
Hammerstein stelt namens Kroes dat Mint Holdings als doel had om fondsen aan te trekken om zo de overname van sommige delen van het Enron-concern te financieren. "Dat plan is nooit uitgevoerd. De onderhandelingen over de aankoop zijn in de zomer van 2000 afgebroken. Deze onderneming is nooit operationeel geworden", aldus Kroes via haar advocaat. Het bedrijf is, zoals gezegd, echter aandeelhouder geworden in een ander bedrijf in 2004.

Waarom vroeg Amin Badr-El-Din Neelie Kroes in 2000 als directeur bij Mint Holdings?

Amin Badr-El-Din: "Als de overname van Enron was doorgegaan dan had de strategische visie van mevrouw Kroes als directeur veel waarde toegevoegd aan Mint Holdings."

De volgende dag laat Kroes via Hammerstein weten dat haar functie er een was van adviseur en niet van een bestuurder (directeur) van een bedrijf met uitvoerende bevoegdheden. "Wanneer de onderhandelingen over de overname van Enron waren geslaagd, dan zou Mint Holdings een grote speler in de energiemarkt zijn geworden. Mevrouw Kroes zou gaan adviseren over de strategie van de nieuwe onderneming."

Strategische kwaliteiten
De advocaat van Amin Badr-El-Din, Schillings in Londen, voegt daar namens hem begin deze week aan toe dat Kroes gevraagd was voor Mint Holdings als een "vriend van zijn cliënt". Haar strategische kwaliteiten paste goed bij "het idee om het leidende gasbedrijf in de wereld te bouwen." De ambitie was om in de gassector de "afhankelijkheid van monopolisten in sommige regio's (bijvoorbeeld Rusland voor Europa) te doorbreken. Het was erg ambitieus en zou duidelijk profijt hebben gehad van de visie van mevrouw Kroes."

Heeft Neelie Kroes dan nooit iets gedaan voor Mint Holdings?

Hamerstein antwoordt daar klip en klaar op. "Er zijn in ieder geval vóór 2009 geen 'board meetings' geweest waarvoor mevrouw Kroes was uitgenodigd. Mevrouw Kroes is nooit bij enige vergadering aanwezig geweest en nooit bij een beslissing betrokken."

Op vragen van The Guardian, FD en Trouw geeft Amin Badr-El-Din geen inzicht in de rol van Kroes, behalve over die als strategisch adviseur als de Enron-delen zouden zijn overgenomen.

Het leidt tot een nieuwe serie vragen afgelopen weekend. Is ze nooit geïnformeerd over de inhoud van de plannen tot overname van Enron?
Begin deze week antwoordt de Londense advocaat Schillings, dat zijn cliënt Amin Badr-El-Din Neelie Kroes de strategische plannen met Mint Holdings en Enron heeft toegelicht. "Zij vond die intrigerend genoeg om toe te treden als directeur van de vennootschap", aldus Schillings.

Kroes is dus alleen op voorhand ingelicht en speelde volgens de betrokkenen geen rol bij de onderhandelingen of de voorgenomen overname zelf. Op de vraag of Kroes formeel of informeel heeft geadviseerd over de overnameplannen van en onderhandelingen met Enron is het antwoord dan ook: "Nee", zegt Schillings. "Nee", antwoordt Hammerstein namens Kroes.

Waarom heeft Neelie Kroes toen ze eurocommissaris was nooit gemeld dat zij directeur was van Mint Holdings op de Bahama's? Volgens de gedragscode van de Europese Commissie was dit verplicht en zijn de functies onverenigbaar.

Kroes noemt haar directeurschap een 'adviserende functie', maar statutair gezien was ze een van de directeuren van Mint Holdings. Haar advocaat schrijft afgelopen vrijdag: "De onderneming Mint is nooit operationeel geworden, dat is de reden dat de functie niet is gemeld. Voor mevrouw Kroes was het boek reeds gesloten toen de onderhandeling over de overname van Enron in 2000 definitief was afgebroken. Toen zij vier jaar later aantrad als lid van de Europese Commissie is deze functie daarom niet aangemeld."

Te goeder trouw
Haar advocaat vervolgt: "Formeel was mevrouw Kroes in overtreding toen zij deze functie niet meldde. Zij was te goeder trouw, en heeft er ook nooit weet van gehad dat zij later alsnog werd uitgeschreven. Mevrouw Kroes zal de president van de Europese Commissie (Juncker -redactie) daarvan op de hoogte brengen. Zij is bereid de consequenties daarvan te aanvaarden."

Het leidt tot meer vragen. Vooral ook omdat volgens de gedragscode van de Europese Commissie alle functies tot tien jaar voor haar benoeming als eurocommissaris hadden moeten worden gemeld. Op dinsdag deze week bevestigt Hammerstein dat dit had moeten gebeuren.

Maar omdat de overname van de Amerikaanse energiereus nooit is doorgegaan, was er "van een te beëindigen relatie (..) geen sprake", schrijft Hammerstein op dinsdag nog maar eens. Een potentiële belangenverstrengeling was dus volgens Kroes niet aan de orde, ook al was het idee om een wereldwijd dominante speler in de gassector te bouwen, die, in de woorden van Badr, zou moeten bijdragen aan "minder afhankelijkheid van monopolistische aanbieders in sommige regio's (bijvoorbeeld Rusland aan Europa)." Kroes zou later als eurocommissaris voor de mededinging de Europese energiemarkt doorlichtten om staatsmonopolies op het gebied van gas en elektriciteit te doorbreken. Ze leidde onder meer onderzoeken naar elektriciteits- en gasbedrijven als E.On, Gaz de France, Electrabel, Electricité de France, ENI en RWE.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden