De Amsterdamse Noord-Zuidlijn een halfjaar na opening: flop of succes?

Na New York, Londen en Berlijn had ook Amsterdam vorige week zijn No Pants Subway Ride. Reizigers namen in onderbroek de Noord-Zuidlijn om medepassagiers op te vrolijken. Beeld Hollandse Hoogte

De omstreden Noord-Zuidlijn in Amsterdam is dinsdag een half jaar in bedrijf. Het hele vervoersnet in de stad werd ervoor omgegooid wat tot veel geklaag leidde. Is de nieuwe metro een flop of een succes?

Het GVB hoeft nog zeker niet te adverteren voor oshiya ofwel duwers, zoals het metrobedrijf in Tokio die inzet. Rust overheerst. De hoge, stille perrons hangen vol kunst. Bij de halte Rokin stappen twee mensen in. Slechts bij vlagen nemen op deze doordeweekse ochtendspits de reizigers de rust over.

Bij een tevredenheidsonderzoek gaven reizigers de Noord-Zuidlijn ‘een dikke acht’, zegt GVB-woordvoerder Rob Hageman. Het GVB had uitgebreid gewaarschuwd voor technische storingen maar rampspoed bleef uit.

Elke stel metrodeuren heeft een slanke groene lichtbalk die aangeeft dat instappen mogelijk is. Is het daarvoor te laat, dan kleurt de balk rood. Wagons en perrons zijn brandschoon. Een GVB-medewerker wijst naar de gedragsregels die op een pilaar staan: het eet- en drinkverbod draagt beslist bij aan de schone perrons en wagons. Slechts een enkeling draagt een koffiebeker in de hand.

Beeld SS/Trouw

In een overzicht van het GVB is te zien hoe de Noord-Zuidlijn lichtjes blijft groeien. “Het is onze drukste lijn geworden”, zegt Hageman. In het totale GVB-vervoer zijn er vier procent meer reizigers, tram en bus zitten zo’n tien procent in de min. “Dat is conform de verwachting, door de komst van de nieuwe metro.” De prognose van 121.000 reizigers per dag wordt nog niet gehaald, maar die heeft het GVB op het jaar 2030 gezet. Tegen die tijd zal dat best lukken, want nu al reizen gemiddeld zo’n 90.000 mensen met de Noord-Zuidlijn.

De lijn trekt de nodige professionele interesse uit het buitenland. “We hebben Deense en Duitse collega’s ontvangen. Voor hen zijn pluspunten de architectuur van de stations en de communicatie met het publiek.” Pardon? Er waren immers tijden dat omwonenden en ondernemers woedend waren over langdurige bouwoverlast en schade door ondergronds boren. “Na de verzakking van huizen aan de Vijzelgracht is de gemeente veel opener gaan communiceren. Er kwam meer overleg en een speciale website: ‘Wijnemenjemee’.”

Inmiddels weten inwoners van allerlei pluimage de fotogenieke Noord-Zuidlijn te vinden. The Voice of Holland kwam al filmen en onlangs was er de ‘No Pants Subway Ride’. Dat is een jaarlijks fenomeen om zonder lange broek een ritje te maken, om de winter wat op te vrolijken. Amsterdam heeft nu blijkbaar een lijn met status die ook creatievelingen aantrekt. Een ander initiatief is een diner in de Noord-Zuidlijn.

“Een deel van de groei komt uit de bussen en het streekvervoer in Noord die daar moeten overstappen omdat dat nu hun eindhalte is”, zegt Hageman. Het valt op dat de passagiers in het zuidelijk deel witter zijn dan in het noordelijk deel van de lijn. Hageman: “In Zuid zijn er de kantoren op de Zuidas, beursgangers voor de Rai en toeristen van Schiphol. Zuid groeit het hardst. Er zijn al hotels in Noord die ermee adverteren dat je er in een kwartier bent vanuit Zuid, dankzij de nieuwe metro.”

Serge (53) en Tabe (7) Lemmers en een opvouwbare Brompton. Lemmers reist vanuit Purmerend met de bus via de metro in Noord naar De Pijp.

Serge (53) en Tabe (7) Lemmers Beeld -

“De Noord-Zuidlijn is te gek. Soms scheelt het ons wel een half uur. Als we na de metro meteen de bus hebben zijn we in veertig minuten thuis. Na mijn scheiding ben ik verhuisd vanuit Amsterdam. Tabe is beurtelings bij mijn vrouw en bij mij. Ik ben voorleesvader geworden op zijn school en help in de pauze zodat hij me toch elke dag ziet. Omdat ik MS heb, is mijn energie daarna wel op. Het is fantastisch om als vader zoveel van je kind mee te kunnen maken.”

Wilna Barrientos (36), toezichthouder bij de Autoriteit Financiële Markten. Reist op werkdagen vanuit Hoofddorp naar halte Vijzelgracht.

Wilna Barrientos Beeld -

“Mijn reistijd is aanzienlijk verbeterd, en ik hoef minder vaak over te stappen. Een verademing. Eerst was ik wel vijf kwartier onderweg, nu 45 tot 50 minuten. Dat de metro zo leeg is, vind ik ideaal. Dat komt ook doordat de Noord-Zuidlijn , met zes wagons langer is dan de lijnen naar Zuid-Oost. Hij is schoner, en valt veel minder vaak uit dan verwacht. En ook dan de tram die ik vroeger nam. Op de Noord-Zuidlijn kan ik vertrouwen.”

Joris Flink (23) neemt op werkdagen de metro van halte Rokin naar het P&R-terrein in Zuid of in Noord.

Joris Flink

“Ik woon in de Kalverstraat. Parkeren kost in het centrum binnenkort 7 euro per uur. Daarom parkeer ik op de Park&Ride bij de Rai, of in Noord, dat kost per dag maar 1 euro als je met het openbaar vervoer reist. Ik werk in Naarden. Vroeger nam ik de tram, en deed ik er wel een half uur over. Nu ben ik in maximaal tien minuten bij de auto. Het is wel drukker geworden. Gisteren zat ik voor het eerst in een heel volle metro.”

Fluctuerende cijfers

Het hoogtepunt van de Noord-Zuidlijn was 23 november met 114.000 reizigers, het dieptepunt een zomerse zondag met 50.000 passagiers. Toen er in 1999 voor de bouw nog veel subsidie van het Rijk nodig was, fabriceerde de gemeente een prognose van 200.000 reizigers per dag. Dat aantal werd de afgelopen jaren steeds lager bijgesteld (180.000, 137.000, tot 121.000 nu).

Lees ook:

De Noord-Zuidlijn gaat eindelijk rijden, maar niet ver genoeg

Zeven jaar later dan beloofd was het in de zomer van 2018 zover: de Noord-Zuidlijn in Amsterdam ging rijden. Hoe nu verder met het openbaar vervoer in de Randstad?

Nog lang niet iedereen juicht om de Noord-Zuidlijn

Een paar dagen na de opening kon de Noord-Zuidlijn in Amsterdam niet iedereen bekoren. Onder de reizigers zijn ook sceptici. “Van mij mogen ze de lijn morgen dichtgooien.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden