De Amsterdamse brandweer zegt het vertrouwen in de korpsleiding op

Brandweercommandant Leen Schaap van brandweer Amsterdam Amstelland.Beeld ANP

Het rommelt opnieuw binnen de Amsterdamse brandweer. Brandweerlieden zegden zondag hun vertrouwen in de korpsleiding op, omdat die zich negatief blijft uitlaten over het korps.

Dat blijkt uit een anonieme brief die op de mat viel bij burgemeester Femke Halsema en gemeenteraadsleden. In de brief, die Trouw heeft ingezien, zeggen de brandweerlieden dat zij niet langer willen zwijgen. Dat de korpsleiding de ‘zo prachtige en sociale organisatie’ negatief blijft neerzetten in de media, vinden zij onacceptabel: dat zorgt voor een voortdurend gebrek aan vertrouwen tussen de leiding en de brandweerlieden. 

En laat herstel van vertrouwen nu juist de heilige graal zijn in het rapport ‘Bouwen aan Vertrouwen’, dat oud-commandant der strijdkrachten Peter van Uhm december vorig jaar presenteerde over waarom de modernisering bij de Amsterdamse brandweer zo moeizaam vordert. 

Al een maand na het verschijnen van dit rapport is die boodschap onder het tapijt geveegd, vinden de briefschrijvers, die zich zeggen te beraden op verdere acties. Tot nu toe zwegen zij, omdat ‘medewerkers simpelweg bang voor vervolging zijn’. 

Escalatie

Van Uhm schreef in het rapport dat er veel te doen was in het korps over de publieke uitspraken van brandweercommandant Leen Schaap. Die hadden volgens hem ‘grote impact binnen en buiten de brandweer en zijn van invloed zijn op de verhoudingen’.

De brief is een volgende escalatie in een serie van escalaties. Vorig jaar zomer deed commandant Schaap twee keer aangifte van bedreiging met de dood. Brandweermannen zouden geld hebben ingezameld om hem dood te laten rijden. 

Het imago van het korps is niet best: er zou een masculiene cultuur heersen met veel seksisme en racisme. Zo vond een vrouwelijke medewerker vorig jaar een dildo in haar la. Eerder ontsloeg de korpsleiding een man die stelselmatig over ‘zwarte apen’ en ‘kanker-Marokkanen’ sprak. De rechter oordeelde echter dat de man niet ontslagen mag worden, omdat de commandant zijn beslissing onvoldoende had gemotiveerd.

Ook zouden de brandweerlieden vooral goed voor zichzelf zorgen. Er heerst volgens Schaap een ‘bajescode’ waarin mannen elkaar de hand boven het hoofd houden. 

Beeld in stand

De briefschrijvers vinden dat de korpsleiding dit beeld onterecht in stand houdt. Wij zijn tegen racisme, seksisme, buitensluiting van wie dan ook. Elke burger van Amsterdam en omstreken kan op gelijke hulp rekenen van alle brandwachten”, schrijven zij. Ook is de brandweer ‘al jaren Genderneutraal’ (een woord dat de brandweerlieden consequent met hoofdletter schrijven).

Sinds wijlen burgemeester Eberhard van der Laan brandweercommandant Schaap aanstelde, heeft die vijftig keer opgetreden: er zijn brandweerlieden ontslagen, gedegradeerd en berispt, meldt AT5, en dat raakte ongeveer 5 procent van het  personeelsbestand.

Dat Schaap zich nu als moraalridder opstelt, steekt een deel van het korps, beschreef Van Uhm in het rapport over vertrouwen. De commandant werd door de politie  - waar hij eerder werkte - op de vingers getikt nadat hij concertkaartjes aannam van een ontslagen commandant. 

Een woordvoerder van het korps wil niet reageren op de anonieme brief. 

Lees ook: 

Kan Halsema de Amsterdamse brandweerman temmen?

Met de vermeende doodsbedreigingen aan het adres van brandweercommandant Leen Schaap heeft burgemeester Femke Halsema haar eerste echte klus: kan zij het Amsterdamse korps wél temmen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden