De Amerikanen verlaten Syrië, en dat is slecht nieuws voor de Koerden

Amerikaanse militairen bij de Turkse grens, vorige maand. Beeld REUTERS

Het onverwachte vertrek van de Amerikanen uit Syrië zal worden verwelkomd door Turkije, Rusland en de Syrische president Assad. De grote verliezers: de Koerden. 

De Amerikanen gaan zich terugtrekken uit Syrië. Na een aanwezigheid van meer dan vier jaar besloot de Amerikaanse regering woensdag tot grote verbazing van velen dat ze het voor gezien houdt. Alle diplomaten zijn als het goed is vandaag weg uit het land en na uiterlijk honderd dagen zijn ook de resterende tweeduizend Amerikaanse militairen vertrokken.

Trump schreef vanmiddag op Twitter dat de missie in Syrië is volbracht­­: “We hebben IS in Syrië verslagen, mijn enige reden om daar te blijven.” Daarmee komt de president een deel van zijn verkiezingsbelofte na: hij zei alle troepen uit Syrië en Irak te zullen terugtrekken als IS verslagen zou zijn.

Iran

Het vertrek komt toch onverwacht. De afgelopen dagen werd op verschillende plekken in Syrië nog hevig gevochten tegen IS. Woensdag pleegde de terreurbeweging nog een bomaanslag in Raqqa. Een aantal invloedrijke sleutelfiguren binnen Trumps regering, onder wie zijn veiligheidsadviseur John Bolton en buitenlandminister Mike Pompeo, pleitte er de afgelopen maanden juist voor om de militairen in Syrië te houden en hun zelfs nieuwe taken te geven.

Onlangs liet de Amerikaanse Syrië-gezant James Jeffrey bijvoorbeeld weten­­ dat de manschappen er ook zijn om ‘Irans kwaadaardige activiteiten’ te bestrijden. Maar voor Trump is Syrië een land waar weinig te halen valt en waar de risico’s van blijven niet op­­wegen tegen de voordelen van vertrekken. 

Obstakel

Hoewel de Amerikanen slechts tweeduizend militairen gestationeerd hebben in het land, hadden zij een sterk afschrikkingseffect. De Amerikaanse aanwezigheid was bijvoorbeeld het enige obstakel voor Turkije om Noord-Syrië binnen te vallen. Maar met het vertrek van Amerika valt ook de bescherming van de Koerdische bondgenoten (met wie zij samen optrokken in de strijd tegen terreurbeweging IS) plotsklaps weg. De Turkse president Erdogan heeft in de laatste dagen al veel troepen gemobiliseerd langs de grens en staat te popelen om Noord-Syrië te veroveren.

Een Amerikaans vertrek zou niet alleen voor Turkije goed nieuws betekenen maar ook voor Assad en Rusland. De Syrische regering kon net als Turkije het door Koerden geregeerde gebied niet binnenvallen vanwege de Amerikaanse troepen. Iedere keer dat Syrische militairen het gebied betraden, werden zij gebombardeerd. De Russische regering noemde de Amerikanen in Syrië een ‘obstakel’ voor een oplossing voor het conflict, en herinnerde Washington eraan dat de troepen illegaal in het land verblijven.

Chaotische situatie

Mogelijk zullen de Syrische regering en de Koerden een alliantie sluiten om samen een Turkse invasie af te slaan, waardoor Assad uiteindelijk weer de controle kan terugkrijgen over gebieden die tot op heden ontoegankelijk zijn voor hem. Daarnaast hebben de Amerikanen een militaire basis bij het strategisch gelegen plaatsje Al-Tanf, dicht bij de grens met Jordanië en Irak. Als de Amerikanen weggaan, zal de Syrische regering onmiddellijk bezit nemen van de basis en toegang krijgen tot de snelweg die Syrië met Irak verbindt.

Maar belangrijker is wat er met IS gebeurt. De terreurbeweging is grotendeels verslagen, maar nog altijd actief in Syrië. Als de Turken Syrië binnenvallen en met de Koerden slaags raken, dan kan IS profiteren van de chaotische situatie.

Lees ook:

Wereldmachten betreden de Syrische arena

Toen Amerikanen die Russische strijders bombardeerden, ontwikkelde de Syrische burgeroorlog zich tot een internationaal conflict

Hoe de Nederlandse overheid een Syrische ‘terreurbeweging’ faciliteerde

De Nederlandse regering leverde officieel voor ruim 25 miljoen euro aan niet-dodelijke hulpgoederen aan de ‘gematigde, gewapende oppositie’ in Syrië. Maar de hulp ging in het geheim ook direct naar ‘terroristen’, blijkt uit onderzoek van Trouw en Nieuwsuur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden