De Amerikaanse president in het nietige Nederland

Tijdens de visite van Mark Rutte zinspeelde Barack Obama op een bezoek aan Nederland. Hoe bijzonder is zulke aandacht van een Amerikaanse president?

Hij vond de Hollanders wel erg op de penning. Van het politieke gekonkel rond Den Haag begreep hij weinig: "De beraadslagingen van dit volk zijn de meest ondoorgrondelijke die ik ooit heb meegemaakt." John Adams resideerde als Amerikaans ambassadeur in Nederland, voordat hij rond de overgang van de achttiende naar de negentiende eeuw acht jaar vice-president en vier jaar president van de Verenigde Staten was.

Dwight D. Eisenhower was opperbevelhebber van de Amerikaanse troepen die Europa bevrijdden van de nazi's. Daarna kwam hij nog een aantal keren naar Nederland. Bijvoorbeeld om gehuldigd te worden voor zijn verdiensten met een door koningin Wilhelmina uitgereikt gouden erezwaard of als belangrijkste militair van het nog prille westerse bondgenootschap, de Navo. In 1953 betrok 'Ike' Eisenhower het Witte Huis. Hij bleef president tot het aantreden van John F. Kennedy in 1961.

Diens broer, minister van justitie Robert Kennedy, kwam in februari 1962 op bezoek in Nederland. Op het Binnenhof bleven de meeste politici verbijsterd achter. Minister van defensie Visser sprak later "van een uiterst onaangenaam mens, die met een verwaten stem over zaken sprak, waar hij nauwelijks iets van wist".

Vissers staatssecretaris Piet de Jong (KVP) betitelde 'Bobby' als "een over het paard getilde vlegel" zonder al te veel manieren. Dat deze Kennedy duidelijk maakte dat Nederland niet op Amerikaanse steun hoefde te rekenen bij het conflict met Indonesië over Nieuw-Guinea, speelde ook mee bij deze harde oordelen over de minister.

Bezoeken van Amerikaanse presidenten aan het nietige Nederland bleven een zeldzaamheid. Theodore Roosevelt, staatshoofd van de VS tussen 1901 en 1909 en een man met Nederlandse wortels, woonde in 1907 de mede door hem geïnitieerde Tweede Vredesconferentie in Den Haag bij. Hotel Des Indes bezit nog steeds een briefje waarin hij bedankt voor zijn verblijf.

Daarna bleven Amerikaanse presidenten lang weg uit Nederland. Dat er enige tijd sprake was van een reputatie als lastig land had daar mogelijk ook mee te maken. Zowel president Gerald Ford als zijn minister van buitenlandse zaken Henry Kissinger spuwden in hun memoires nog vuur over de premier van het nietige Nederland (Joop den Uyl) die in het Witte Huis even kwam uitleggen hoe de wereld in elkaar zat. Daarna kreeg Nederland wereldfaam door de Hollanditis, het felle verzet tegen de plaatsing van kruisraketten.

Nederlandse roots zorgden ervoor dat Nederland wat extra strepen voor had bij George Herbert Bush, president tussen 1989 en 1993. Hij bezocht Nederland in 1989 en woonde in 1991 een halfjaarlijks overleg tussen de Europese Unie en de VS in Den Haag bij.

Zijn opvolger Bill Clinton kwam met Hillary in 1997 naar Rotterdam voor de internationale herdenking van vijftig jaar Marshallplan. Het presidentiële paar werd er geflankeerd door burgemeester Bram Peper en zijn first lady Neelie Kroes.

In 2005 kwam George W. Bush, zoon van de eerder genoemde George H. Bush, naar Zuid-Limburg. Op de Amerikaanse begraafplaats in Margraten herdacht hij zestig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog de inzet van jonge landgenoten bij de bevrijding van Europa.

Bij die gelegenheid werd nog eens goed duidelijk hoe ingrijpend zelfs een korte visite kan zijn. Wekten bij het bezoek van Bush' vader dichtgelaste putdeksels en geheimzinnigheid rond genomen maatregelen al bevreemding, nu - midden in 'the war on terror' - werd 3100 man veiligheidspersoneel ingezet en ging zowat een hele streek op slot.

Mocht Obama echt langskomen in de nabije toekomst, dan zullen opnieuw de strengste veiligheidscenario's uit de kast worden gehaald. Bovendien zullen de Nederlanders zich moeten laten welgevallen dat de Secret Service een deel van de regie overneemt.

Met Obama zou overigens opnieuw een president op bezoek komen met Nederlandse wortels. Want ook de eerste zwarte president van Amerika kan gelinkt worden aan de Pilgrim Fathers.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden