De allerlaatste Pink Floyd

Vandaag verschijnt 'The Endless River' van Pink Floyd. Deze zwanenzang van de roemruchte band is tegelijkertijd ook een eerbetoon aan hun lange carrière.

JORIS BELGERS

Dit is echt de allerlaatste. Na twintig jaar stilte verschijnt vandaag een nieuw album van Pink Floyd. Hoewel, nieuw? Gitarist David Gilmour en drummer Nick Mason struinden nog eens door de opnamesessies van 'The Division Bell' uit 1994, en bedachten dat wat ze in de koelkast aantroffen best een volwaardig album kon opleveren. Om nu met 'The Endless River' het boek Pink Floyd definitief te sluiten.

De Britse rockband Pink Floyd heeft, sinds de oprichting in 1965, een haast mythische status gekregen. In elk geval voor de enorme schare fans, voor wie bands als The Rolling Stones of The Beatles maar braaf en conventioneel waren. Bij het psychedelische Pink Floyd hield de artistieke ervaring niet op bij de muziek. Zie de films, de hoezen van alle vijftien albums, of de quadrafonisch audiovisuele beleving waarmee concerten gepaard gingen. Nu komt daar echt een einde aan, zeggen de laatst overgebleven bandleden Gilmour (68) en Mason (70).

En dat einde komt met instrumentale prakjes, opgewarmd en deels opnieuw ingespeeld. Het is daarom niet zo vreemd dat je de twintig jaar tussen 'The Endless River' en 'The Division Bell' nauwelijks hoort, vooral niet omdat Nick Mason vorige week in Rolling Stone onthulde dat 'The Division Bell' een dubbelalbum had moeten worden. Tijdsdruk drong de instrumentale tweede helft in de kluis.

Eveneens is niet zo verrassend dat de opnames bijna waren gebruikt als soundtrack voor een niet nader genoemde sciencefictionfilm; 'The Endless River' zou zo de achtergrond kunnen zijn bij een Kubrickiaanse duik door een wormgat.

We horen in deze in vieren gedeelde ruimteopera zonder aria's de kenmerkende trage, bijna archaïsch aandoende synths. Net als dat typisch dunne Stratocaster geluidje, of die snerpend huilende gitaar. Dat rammelend stuwende basje, met pulserende vertragingseffecten.

Het komt allemaal terug op deze weemoedige zwanenzang, waarin de band niet alleen voortborduurt op 'The Division Bell' maar vooral terugblikt op bijna een halve eeuw Pink Floyd.

De ouverture is uitgesponnen, zweverig. Het tweede deel begint steviger, met rammelende synths waar plots een gillende gitaar doorheen krijst (als op 'Shine On You Crazy Diamond', 1975). Aan het eind van deze tweede akte wordt het zowaar enigszins poppy, met ritmische pianoakkoorden, een behoorlijk pathetische opbouw en dito saxofoonsolo. In de vierde akte horen we klokgeluiden (een verwijzing naar 'Time', van 'The Dark Side of the Moon', 1971) en akkoorden die verdacht veel doen denken aan 'Hey You' en 'Wish You Were Here' (1975).

Deel drie is guurder en rauwer. Hier knipoogt de band vooral naar het gitaarthema van 'Another Brick in the Wall (part 1)' uit 1979. Met name het in tweeën opgeknipte 'Allons-y' doet terugdenken aan die befaamde plaat.

En dat is opvallend, aangezien 'The Wall' conceptueel volledig wordt toegeschreven aan bassist Roger Waters, die niet meewerkte aan 'The Endless River'.

Waters ging vanaf eind jaren zeventig steeds dominanter zijn stempel op de band drukken. Op 'The Final Cut' (1983) stonden de andere bandleden niet eens in de credits vermeld. Waters verliet de band in 1985, waarna juridisch gekibbel volgde over de rechten, de muziek en de naam Pink Floyd. Maar op 'The Endless River' zijn Mason en Gilmour niet bezig de geschiedenis van hun band te herschrijven.

Er is nog zo'n terugblik: track nummer 12 is getiteld 'Autumn '68'. De eerste herfst zonder Syd Barrett, oprichter en creatief brein van de band. Aan datzelfde brein ging Barrett ten onder, geholpen door overenthousiaste doses LSD. Hij werd in 1968 uit de band gezet en vervangen door gitarist David Gilmour.

Op Barrett kon niet meer worden gerekend, niet bij repetities, ook niet bij concerten, die hij in zichzelf gekeerd met volledig ontstemde gitaar één akkoord jengelend afwerkte. Na weinig succesvolle soloprojecten trok hij zich terug uit de publiciteit, in 2006 overleed hij aan alvleesklierkanker.

En dan is er nog dat vijfde bandlid. In interviews noemden Mason en Gilmour 'The Endless River' bovenal een eerbetoon aan 'het meest ondergewaardeerde lid van de band', de in 2008 aan kanker overleden Rick Wright.

En inderdaad; het valt misschien minder op dan het karakteristieke gitaargeluid van Gilmour of de pulserende bas van Roger Waters, maar als er iets, haast ongemerkt, de klankkleur van Pink Floyd bepaalde, was het wel Wrights naar uitdijende sterrenstelsels klinkende synthgeluiden.

En mocht dit in de instrumentale brij verwerkte eerbetoon en afscheid nog niet duidelijk worden, dan wrijft het afsluitende nummer van 'The Endless River' die boodschap er nog eens goed in. Van alle negentien tracks is 'Louder Than Words' het meest conventionele lied, met gezongen tekst, geschreven door schrijfster Polly Samson, echtgenote van Gilmour. 'We bitch and we fight, diss each other on sight ... but this thing we do is louder than words', zingt Gilmour hier. Het vat de geschiedenis van de band samen. Geruzie en gedoe, maar de band, die er een kleine halve eeuw was, de muziek, die overblijft, is belangrijker dan dat.

En dit is het allerlaatste dat uit ons zal komen, zegt David Gilmour in The Guardian. Hoewel? Nick Mason laat in Rolling Stone nog een kier open. "Vermoedelijk zal op mijn grafsteen staan dat ik nog steeds niet zeker weet of de band voorbij is."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden